Bangladesh chật vật ứng phó với cú sốc kinh tế do cuộc chiến Iran

4 giờ trướcBài gốc

Bangladesh đề nghị IMF hỗ trợ gì?

Người dân di chuyển trên đường phố tại Dhaka, Bangladesh. Ảnh: THX/TTXVN

Theo trang Al Jazeera, ngày 26/5, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết Bangladesh đã đề nghị một chương trình hỗ trợ mới trong bối cảnh nền kinh tế nước này chịu tác động ngày càng lớn từ cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran.

Trưởng phái đoàn IMF tại Bangladesh, ông Ivo Krznar, thông báo Bangladesh đã đề nghị một chương trình hỗ trợ mới do IMF hậu thuẫn.

“Các chuyên gia IMF đang thảo luận với giới chức Bangladesh về chương trình cải cách và các ưu tiên chính sách. IMF tiếp tục là đối tác cam kết đồng hành cùng Bangladesh trong nỗ lực bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và tài chính bền vững, nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng mạnh mẽ, bao trùm”, ông Krznar cho biết.

Tuy nhiên, cả IMF lẫn Bangladesh đều chưa công bố quy mô cũng như các điều khoản cụ thể của gói hỗ trợ tài chính được đề xuất.

Trước đó, hồi tháng 3, Chính phủ Bangladesh cho biết nước này đang tìm kiếm khoản vay trị giá khoảng 2 tỷ USD từ nhiều nhà tài trợ quốc tế nhằm ứng phó cuộc khủng hoảng năng lượng do xung đột Iran gây ra.

Khủng hoảng năng lượng lan rộng

Cuộc chiến Iran bùng phát từ ngày 28/2 đã làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu và đẩy giá nhiên liệu tăng mạnh. Dù hai bên đạt được lệnh ngừng bắn tạm thời ngày 8/4, triển vọng về một thỏa thuận hòa bình lâu dài vẫn rất mong manh.

Trong khi đó, eo biển Hormuz vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Iran, còn Mỹ duy trì phong tỏa hải quân đối với các cảng của Tehran. Điều này tiếp tục gây gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, đẩy giá dầu tăng lên khoảng 100 USD/thùng, so với mức khoảng 66 USD trước xung đột.

Trong khi đó, Bangladesh, quốc gia có khoảng 170 triệu dân, phải nhập khẩu tới 95% nhu cầu dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Nhu cầu tiêu thụ năng lượng tại nước này đặc biệt tăng cao vào mùa hè do nhu cầu làm mát. Phần lớn nguồn nhập khẩu đến từ Trung Đông.

Để hạn chế tiêu thụ nhiên liệu, Bangladesh đã triển khai nhiều biện pháp, trong đó có việc tạm dừng hoạt động của phần lớn các nhà máy sản xuất phân bón.

Ngày 19/4, Bangladesh đã tăng giá nhiên liệu thêm 10 - 15%, viện dẫn đà leo thang của giá dầu thế giới. Giá xăng được điều chỉnh từ 0,95 USD/lít lên 1,10 USD/lít, trong khi giá dầu diesel và dầu hỏa cũng đồng loạt tăng.

Tuy nhiên, tác động kinh tế từ chiến sự Iran đối với Bangladesh không chỉ dừng ở lĩnh vực năng lượng.

Ngành dệt may chịu sức ép lớn

Người dân tại một khu chợ ở Dhaka, Bangladesh. Ảnh: THX/TTXVN

Ngành may mặc xuất khẩu, lĩnh vực đóng góp hơn 80% kim ngạch xuất khẩu của Bangladesh, cũng đang đối mặt nhiều khó khăn.

Các nhà máy tại Bangladesh phụ thuộc đáng kể vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Quốc. Hầu hết hàng hóa được vận chuyển qua Biển Đỏ và khu vực Trung Đông, vì vậy những gián đoạn hàng hải gần đây đã khiến chi phí nhập khẩu tăng mạnh.

Ông Sayeed Ahmed Chowdhury, Giám đốc công ty sản xuất vải Square Denim, nói với báo The Financial Express rằng lượng đơn hàng trong mùa tới có thể giảm khoảng 20 -25%.

Sau khi xung đột bùng phát, nhiều hãng hàng không đã hủy chuyến trong tháng 3. Hệ quả là nhiều lô hàng may mặc xuất sang Inditex, tập đoàn sở hữu thương hiệu Zara, cùng các nhà bán lẻ thời trang lớn khác bị ùn ứ tại các sân bay ở Bangladesh và Ấn Độ.

Giá nguyên liệu đầu vào tăng vọt

Tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng cũng ảnh hưởng tới nhiều ngành khác của Bangladesh, trong đó có ngành nhựa.

Giá dầu thô tăng kéo theo giá resin - nguyên liệu được chiết xuất từ dầu mỏ và là đầu vào quan trọng của ngành nhựa - leo thang mạnh. Báo Daily Star của Bangladesh cho biết resin trước đây có giá khoảng 900 - 950 USD/tấn, nhưng nay đã tăng lên gần 1.500 - 1.600 USD/tấn.

Áp lực nợ nước ngoài gia tăng

Theo đánh giá của IMF, nợ nước ngoài của Bangladesh đã tăng trong những năm gần đây do chính phủ vay thêm để tài trợ các dự án hạ tầng và hỗ trợ cán cân thanh toán.

Điều này khiến Bangladesh phải đối mặt với gánh nặng nợ ở mức trung bình nhưng có xu hướng gia tăng, đồng thời tạo áp lực lớn hơn đối với nghĩa vụ trả nợ bằng ngoại tệ.

Dữ liệu của công ty phân tích thị trường ISI có trụ sở tại London cho thấy nợ nước ngoài của Bangladesh đã tăng lên 113,5 tỷ USD vào tháng 12, so với mức 112,2 tỷ USD của quý trước đó.

Năm 2024, Ngân hàng Thế giới và IMF vẫn xếp Bangladesh vào nhóm có nguy cơ thấp về khủng hoảng nợ nước ngoài khi tổng nợ tương đương khoảng 22% tổng thu nhập quốc dân. Tuy nhiên, đánh giá này có thể thay đổi khi tác động từ chiến sự Iran ngày càng rõ nét.

Mối quan hệ giữa Bangladesh và IMF

Bangladesh hiện tham gia chương trình hỗ trợ trị giá 5,7 tỷ USD của IMF, được triển khai từ năm 2023 và dự kiến kéo dài trong 4 năm.

Trong cuộc họp trực tuyến tuần trước giữa Bộ trưởng Tài chính và Kế hoạch Bangladesh Amir Khasru Mahmud Chowdhury với Phó Tổng giám đốc IMF Nigel Clarke, hai bên đã nhất trí thúc đẩy nhanh việc xây dựng một chương trình hỗ trợ mới, theo thông báo của Bộ Tài chính Bangladesh hôm 25/5.

Tuần trước, Ngân hàng Thế giới cũng cho biết đã phê duyệt khoản vay 350 triệu USD nhằm giúp Bangladesh ứng phó chi phí nhập khẩu nhiên liệu gia tăng và củng cố an ninh năng lượng sau các đợt thiếu hụt nghiêm trọng do chiến sự Iran gây ra.

Hải Vân/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/bangladesh-chat-vat-ung-pho-voi-cu-soc-kinh-te-do-cuoc-chien-iran-20260528003101716.htm