Theo một thỏa thuận thương mại song phương được ký kết vào 9/2 giữa Mỹ và Bangladesh, mức thuế nhập khẩu vào Mỹ được giảm xuống còn 19%, với một số mặt hàng dệt may và may mặc sử dụng nguyên liệu sản xuất tại Mỹ sẽ được miễn thuế.
Ông Muhammad Yunus, cố vấn trưởng đứng đầu chính phủ lâm thời Bangladesh, cho biết Washington đã cam kết thiết lập một cơ chế cho phép một số sản phẩm dệt may và may mặc của Bangladesh, sử dụng bông và sợi nhân tạo sản xuất tại Mỹ, được hưởng mức thuế đối ứng bằng 0 khi xuất khẩu sang thị trường Mỹ.
Ngành may mặc xuất khẩu là trụ cột của nền kinh tế Bangladesh, chiếm hơn 80% tổng kim ngạch xuất khẩu, tạo việc làm cho khoảng 4 triệu lao động và đóng góp khoảng 10% tổng sản phẩm quốc nội (GDP).
Về phía mình, Nhà Trắng tuyên bố rằng đổi lại Bangladesh đã đồng ý mở rộng đáng kể quyền tiếp cận thị trường ưu đãi cho các sản phẩm công nghiệp và nông nghiệp của Mỹ. Các mặt hàng được hưởng lợi bao gồm hóa chất, thiết bị y tế, máy móc, ô tô - linh kiện và các sản phẩm nông sản.
Cụ thể, trong biểu thuế USTR công bố, Bangladesh sẽ cắt giảm các mức thuế cao xuống 0% đối với nhiều mặt hàng nông sản và thực phẩm như thịt gia cầm, thịt heo, thủy sản, gạo, ngô và các loại ngũ cốc khi thỏa thuận chính thức có hiệu lực.
Một số mức thuế khác sẽ được giảm 50% ngay khi bắt đầu thực thi và tiếp tục hạ dần về 0% trong vòng 5 hoặc 10 năm, tùy theo từng mặt hàng. Cụ thể, mức thuế hiện tại 53,6% đối với hạnh nhân sẽ mất 10 năm để giảm về 0%, trong khi mức thuế 53,6% đối với động cơ xe lam bốn thì sẽ được xóa bỏ hoàn toàn sau 5 năm.
Bangladesh cũng đồng ý nới lỏng các rào cản phi thuế quan bằng cách chấp nhận tiêu chuẩn an toàn và khí thải đối với xe cơ giới của Mỹ, công nhận chứng nhận của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), đồng thời dỡ bỏ các hạn chế nhập khẩu đối với hàng hóa tái sản xuất.
Hai bên cũng ghi nhận một loạt các thỏa thuận thương mại đã ký kết hoặc dự kiến triển khai, bao gồm việc mua sắm máy bay, khoảng 3,5 tỷ USD giá trị nông sản Mỹ và ước tính khoảng 15 tỷ USD các sản phẩm năng lượng của Mỹ trong vòng 15 năm tới.
Theo văn bản dài 32 trang của thỏa thuận Mỹ - Bangladesh do Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) công bố, Hãng hàng không Biman Bangladesh Airlines dự kiến mua 14 máy bay Boeing, kèm theo các lựa chọn mua bổ sung trong tương lai. Hãng hàng không này lần đầu tiên công bố đơn đặt hàng Boeing vào tháng 7 năm ngoái, khi các cuộc đàm phán thương mại vẫn đang diễn ra.
Bangladesh cũng sẽ mua một lượng không xác định các thiết bị quân sự của Mỹ, đồng thời hạn chế mua sắm từ một số quốc gia nhất định. Quốc gia Nam Á này cũng cam kết tuân thủ các quyền lao động được quốc tế công nhận và tăng cường các biện pháp bảo vệ môi trường.
Theo chia sẻ của ông Muhammad Yunus, thỏa thuận Mỹ - Bangladesh đạt được sau chín tháng đàm phán, bắt đầu từ tháng 4/2025. Trước đó, vào tháng 8, Bangladesh đã giành được mức giảm thuế đối với hàng xuất khẩu sang Mỹ xuống còn 20%, từ mức 37% ban đầu mà Washington đề xuất, qua đó mang lại sự hỗ trợ quan trọng cho ngành xuất khẩu may mặc của nước này.
Mức thuế 19% dành cho Bangladesh hiện cao hơn đôi chút so với con số 18% mà Ấn Độ đạt được trong thỏa thuận thương mại với chính quyền Tổng thống Donald Trump vào tuần trước, dù thỏa thuận Mỹ - Ấn Độ vẫn cần thêm các cuộc đàm phán để hoàn tất.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nhấn mạnh, Bangladesh là quốc gia đầu tiên ở Nam Á hoàn tất một thỏa thuận thương mại đối ứng với Mỹ, và thỏa thuận này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc mở cửa thị trường, tháo gỡ rào cản thương mại và tạo ra những cơ hội mới cho các nhà xuất khẩu Mỹ.
Phần lớn các mặt hàng nhập khẩu từ Bangladesh vào Mỹ sẽ chịu mức thuế đồng đều 19%. Tuy nhiên, các nguyên liệu dược phẩm và linh kiện máy bay sản xuất tại Bangladesh sẽ được miễn thuế, khá tương đồng với cách mà Mỹ áp dụng cho các quốc gia khác đã ký kết các thỏa thuận thương mại giảm thuế với chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Bangladesh sẽ tiến hành bầu cử vào ngày thứ Năm tới để lựa chọn ban lãnh đạo mới, sau khi đất nước được điều hành bởi một chính phủ lâm thời kể từ tháng 8/2024, thời điểm cựu Thủ tướng Sheikh Hasina rời khỏi Bangladesh sang Ấn Độ, nơi bà hiện vẫn đang sinh sống.
Mỹ Hân