Bài báo trên cổng thông tin chính phủ Sarkaritel ngày 4/5
Đó là nhận định của cổng thông tin chính phủ Sarkaritel trong một bài viết đánh giá toàn diện về quan hệ Việt Nam - Ấn Độ. Bài viết nhận định, chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh khu vực và thế giới có nhiều biến chuyển nhanh chóng, khi Việt Nam và Ấn Độ tiếp tục tăng cường phối hợp chiến lược, thúc đẩy hợp tác thực chất trên nhiều lĩnh vực. Đây cũng là dịp để hai nước tái khẳng định nền tảng tin cậy chính trị bền vững, cũng như tầm nhìn và cam kết chung đối với hòa bình, ổn định và thịnh vượng tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Mối quan hệ hữu nghị lâu đời
Việt Nam và Ấn Độ có một tình hữu nghị lâu đời, bén rễ từ những nền tảng lịch sử và được củng cố bởi mối quan hệ nhân dân sâu sắc. Mối quan hệ này được vun đắp bởi tầm nhìn lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng đầu tiên của Ấn Độ, Jawaharlal Nehru, những người đã đặt nền móng cho tình đoàn kết, sự tôn trọng lẫn nhau và hợp tác bền vững giữa hai quốc gia.
Tiếp nối di sản này, quan hệ Việt Nam và Ấn Độ tiếp tục phát triển ổn định, bền vững và không ngừng mở rộng qua nhiều thập kỷ, được thúc đẩy bởi khát vọng chính trị chung và sự hỗ trợ lẫn nhau trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc cũng như những nỗ lực không ngừng trong phát triển quốc gia. Mối quan hệ song phương cũng đã đóng góp tích cực vào hòa bình và ổn định trong khu vực và trên toàn thế giới.
Năm 1954, Ấn Độ mở Tổng Lãnh sự quán tại Hà Nội, đánh dấu bước đi đầu tiên trong việc tăng cường hợp tác song phương. Hai năm sau, vào năm 1956, Việt Nam thành lập Tổng Lãnh sự quán tại New Delhi, mở rộng hơn nữa các mối quan hệ chính thức giữa hai bên. Ngày 7/2/1958, tại New Delhi, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Jawaharlal Nehru đã ký Thông cáo chung Việt Nam - Ấn Độ, đặt nền tảng chính trị quan trọng cho sự phát triển của quan hệ song phương. Năm 1972, hai nước nâng tầm quan hệ lên cấp đại sứ và chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao đầy đủ, mở ra một chương mới về hợp tác sâu rộng và toàn diện hơn.
Năm 2003, hai nước ra Tuyên bố chung về khuôn khổ hợp tác toàn diện trong thế kỷ XXI. Năm 2007, quan hệ được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực ngoại giao, quốc phòng - an ninh, khoa học - công nghệ và thương mại - đầu tư. Trong suốt giai đoạn này, hợp tác chính trị - ngoại giao luôn là trụ cột xuyên suốt.
Cột mốc đáng chú ý nhất được ghi nhận vào tháng 9/2016, trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Narendra Modi, khi hai bên nhất trí nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Quyết định nâng cấp mối quan hệ phản ánh sự hội tụ chiến lược ngày càng tăng giữa hai nước và vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong Chính sách hướng Đông của Ấn Độ.
Quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện - một thập kỷ nhìn lại
Trong thập kỷ qua, sự hợp tác chính trị và ngoại giao vẫn là nền tảng và động lực thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Ấn Độ. Hai nước duy trì các cuộc trao đổi cấp cao thường xuyên thông qua các hoạt động giao lưu Đảng phái, ngoại giao nhà nước và ngoại giao nhân dân. Đảng Cộng sản Việt Nam cũng tăng cường quan hệ với các lực lượng chính trị lớn ở Ấn Độ. Trên toàn bộ phổ chính trị Ấn Độ, việc tăng cường quan hệ với Việt Nam được coi là một ưu tiên chiến lược nhất quán, ổn định và lâu dài.
Bên cạnh hợp tác song phương, Việt Nam và Ấn Độ cũng tăng cường phối hợp tại các diễn đàn khu vực và đa phương. Vai trò tích cực của Việt Nam trong ASEAN, kết hợp với sự hiện diện và tham gia ngày càng mở rộng của Ấn Độ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, đã tạo nên sự bổ sung chiến lược mạnh mẽ, góp phần thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn và củng cố vị thế khu vực của cả hai nước.
Hợp tác quốc phòng và an ninh ngày càng nổi lên như một trụ cột chiến lược của quan hệ đối tác. Cả hai bên đã tăng cường các cơ chế đối thoại, mở rộng hợp tác huấn luyện, nâng cao các chương trình xây dựng năng lực và thúc đẩy phối hợp an ninh hàng hải. Những nỗ lực này phản ánh lợi ích chung trong việc duy trì ổn định khu vực, đảm bảo an toàn hàng hải và bảo vệ tự do hàng hải dọc theo các tuyến đường biển quốc tế chính.
Đồng thời, hợp tác trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục và giao lưu nhân dân tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường quan hệ song phương và xây dựng nền tảng xã hội vững chắc cho quan hệ đối tác. Trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, hợp tác đã được thúc đẩy thông qua các chương trình tập trung vào công nghệ thông tin, xử lý dữ liệu vệ tinh, công nghệ sinh học, sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình và xây dựng năng lực số. Ấn Độ cũng đã hỗ trợ Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao và mở rộng hợp tác kỹ thuật, góp phần củng cố hơn nữa tham vọng phát triển của Việt Nam.
Sau mười năm, Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Ấn Độ đã phát triển thành một khuôn khổ rộng lớn và đa chiều, kết hợp lòng tin chính trị, hợp tác quốc phòng - an ninh và hợp tác kinh tế, đồng thời mở ra tiềm năng đáng kể cho sự hợp tác mở rộng trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới.
Mở ra kỷ nguyên hợp tác mới
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng không chỉ kế thừa những thành tựu của một thập kỷ qua mà còn mở ra một giai đoạn hợp tác mới. Những năm gần đây, hợp tác kinh tế nổi lên như một trụ cột năng động của quan hệ song phương.
Hai nền kinh tế được đánh giá có tính bổ trợ cao: Việt Nam là trung tâm sản xuất và xuất khẩu quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu, trong khi Ấn Độ là một trong những nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới với thị trường nội địa rộng lớn và năng lực công nghệ mạnh mẽ. Sự bổ trợ này mở ra triển vọng hợp tác rộng lớn trong các lĩnh vực tương lai như chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng tái tạo, dược phẩm, logistics và sản xuất thông minh. Sự quan tâm ngày càng tăng của doanh nghiệp Ấn Độ đối với thị trường Việt Nam, cùng với xu hướng doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận nền kinh tế công nghệ của Ấn Độ, được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho dòng vốn đầu tư hai chiều.
Đặc biệt, hợp tác khoa học - công nghệ được dự báo sẽ trở thành trụ cột nổi bật trong giai đoạn tới. Với thế mạnh của Ấn Độ trong công nghệ thông tin, nghiên cứu không gian và đổi mới sáng tạo, kết hợp với mục tiêu nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu của Việt Nam, hai nước có nhiều điều kiện thuận lợi để mở rộng nghiên cứu chung và chuyển giao công nghệ.
Chuyến thăm không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao mang tính biểu tượng mà còn có giá trị thực tiễn đáng kể. Việc tăng cường sự đồng thuận chính trị, mở rộng hợp tác trong các ngành công nghiệp mới và nâng cao liên kết chuỗi cung ứng có thể đóng vai trò quan trọng trong việc định hình quỹ đạo quan hệ Việt Nam - Ấn Độ trong thập kỷ tới.
Trong bối cảnh khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương ngày càng trở thành tâm điểm chú ý chiến lược toàn cầu, vị thế địa kinh tế và sự tăng trưởng năng động của Việt Nam, kết hợp với ảnh hưởng ngày càng tăng của Ấn Độ trong khu vực, đang khiến quan hệ đối tác song phương trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Cả hai nước đều có chung lợi ích quan trọng trong việc duy trì trật tự khu vực hòa bình và ổn định dựa trên luật pháp quốc tế, đồng thời tăng cường khả năng phục hồi kinh tế thông qua đa dạng hóa chuỗi cung ứng và tăng cường kết nối khu vực.
Trong những năm tới, quan hệ Việt Nam - Ấn Độ dự kiến sẽ bước vào giai đoạn hợp tác mới, vượt ra ngoài các lĩnh vực truyền thống và tập trung mạnh hơn vào các lĩnh vực có tác động lớn, có thể thúc đẩy tăng trưởng bền vững, khuyến khích đổi mới công nghệ và mang lại lợi ích chiến lược lâu dài cho cả hai bên. Do đó, chuyến thăm Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ đánh dấu kỷ niệm 10 năm Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện mà còn được xem là sự kiện mang tính bước ngoặt, đặt nền móng cho một kỷ nguyên hợp tác sâu rộng, thực chất và hướng tới tương lai giữa Việt Nam và Ấn Độ.
Quỳnh Vũ