Báo chí trong 'dòng xoáy' AI: Sự chú ý của độc giả trở thành tài nguyên hiếm

3 giờ trướcBài gốc

Hội thảo do GPH Group phối hợp cùng các đơn vị tổ chức, với sự cố vấn chuyên môn từ Cục Báo chí và Hội Nhà báo Việt Nam. (Ảnh: Công Bắc)

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) làm thay đổi cách sản xuất và tiếp nhận thông tin, báo chí đang đối mặt với “khủng hoảng kép” về cả niềm tin lẫn sự chú ý.

Đó là nhận định của bà Lê Mai Anh, Giám đốc đơn vị truyền thông Global PR Hub Group (GPH) tại hội thảo chuyên đề “Báo chí giữa dòng xoáy của niềm tin và sự chú ý trong kỷ nguyên AI” diễn ra vào chiều 25/3 tại Hà Nội.

'Khủng hoảng' niềm tin

Theo bà Lê Mai Anh, chính sự dư thừa thông tin bởi những thuật toán phân phối đang đẩy ngành truyền thông vào một cuộc chiến vô hình để giành giật sự chú ý và niềm tin của độc giả.

Bà Lê Mai Anh, Giám đốc đơn vị truyền thông Global PR Hub Group (GPH). (Ảnh: Minh Vũ/Vietnam+)

“Báo chí Việt Nam cần một định hướng để thay đổi tư duy: Dịch chuyển từ việc thu hút lượt xem thuần túy sang việc xây dựng sự gắn bó sâu sắc với độc giả hướng tới những giá trị bền vững và niềm tin lâu dài trong thời đại AI,” bà Mai Anh nhận định.

Đáng chú ý, với quan điểm "tăng trưởng dựa trên giá trị thực," nhà báo Nguyễn Thị Thu Hương, Tổng thư ký tòa soạn Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp) đề cập đến các chỉ số sống còn và tương lai của ngành báo chí dựa trên uy tín của tòa soạn và chiều sâu giá trị của thông tin.

Theo bà Hương, trong bối cảnh "thời gian chất lượng" soán ngôi "lượt click," các tòa soạn hiện đại cần chuyển hướng sang đo lường sự chú ý chất lượng. Các chỉ số sống còn của một tòa soạn năm 2026 phải xoay quanh: Thời gian thực tế độc giả tương tác với nội dung; Mức độ đọc sâu xuống cuối bài viết; Tỷ lệ độc giả quay lại và chỉ số trung thành.

Nhà báo Nguyễn Thị Thu Hương, Tổng thư ký tòa soạn Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: Công Bắc)

Nói rộng ra, trong kỷ nguyên AI, khi đứng giữa "dòng xoáy" của niềm tin và sự chú ý, báo chí không thể thắng bằng số lượng bài viết hay lượt xem ảo.

"Báo chí phải trở thành ngành công nghiệp của niềm tin. Trong một thế giới tràn ngập nội dung nhân tạo, niềm tin chính là tài sản quý giá nhất, là lợi thế cạnh tranh duy nhất của mọi tòa soạn," bà Hương bày tỏ.

Có niềm tin là có tất cả

Các ý kiến tại tọa đàm cho rằng báo chí đang đứng trước một “khủng hoảng mềm,” không bùng nổ đột ngột nhưng diễn ra âm thầm và kéo dài. Đó là sự suy giảm dần của niềm tin và sự phân tán của sự chú ý – hai yếu tố vốn quyết định sức sống của báo chí.

Trong bối cảnh này, thách thức lớn nhất không chỉ là làm thế nào để sản xuất nhiều nội dung hơn, mà là làm thế nào để duy trì được sự tin cậy trong một môi trường ngày càng phức tạp. Khi AI tiếp tục phát triển và tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái thông tin, áp lực đối với báo chí được dự báo sẽ còn gia tăng.

Theo nhà báo Lê Quốc Minh, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng Biên tập báo Nhân Dân, tính đáng tin cậy và khách quan là “kim chỉ nam” để các cơ quan báo chí tạo ra những nội dung chất lượng cao, tuân thủ các tiêu chuẩn nghề nghiệp và đạo đức.

Theo ông, trong bối cảnh AI có thể tạo ra nội dung với tốc độ vượt trội, báo chí không nên cạnh tranh bằng việc sản xuất nhanh hơn hay nhiều hơn, mà cần tập trung vào những giá trị mà công nghệ khó thay thế, đặc biệt là độ tin cậy và tính xác thực.

Một trong những hướng đi được nhấn mạnh là củng cố quy trình kiểm chứng thông tin. Khi môi trường thông tin trở nên phức tạp, việc đảm bảo tính chính xác không còn là một bước trong quy trình, mà phải trở thành trục vận hành của toàn bộ hoạt động báo chí. Điều này đòi hỏi các tòa soạn đầu tư nhiều hơn cho khâu kiểm chứng, cũng như nâng cao trách nhiệm nghề nghiệp của từng nhà báo.

Bên cạnh đó, việc minh bạch trong sử dụng AI được xem là yếu tố quan trọng để củng cố niềm tin công chúng. Khi công nghệ ngày càng can thiệp sâu vào quá trình sản xuất nội dung, độc giả có nhu cầu hiểu rõ thông tin họ tiếp nhận được tạo ra như thế nào. Minh bạch không chỉ giúp tăng độ tin cậy, mà còn góp phần định hình chuẩn mực mới cho báo chí trong thời đại số.

Ông Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Trưởng Ban Nhân Dân điện tử trình bày tham luận. (Ảnh: Minh Vũ/Vietnam+)

Trong khi đó, ông Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Trưởng Ban Nhân Dân điện tử cho biết Báo Nhân Dân đã chinh phục độc giả trẻ thông qua các sản phẩm kết hợp giữa vật lý và kỹ thuật số (phygital). Những ấn phẩm phụ san đặc biệt, áp dụng công nghệ 3D Mapping và thực tế ảo tăng cường (AR) đã thành công truyền tải các thông tin giáo dục lịch sử và tuyên truyền trở nên sống động, gần gũi hơn.

Từ các chia sẻ tại hội thảo, có thể thấy công nghệ không phải là yếu tố thay thế báo chí, mà là công cụ hỗ trợ để nâng cao chất lượng nội dung và tăng cường kết nối với độc giả. Khi được sử dụng đúng hướng, thay vì để thuật toán chi phối, công nghệ sẽ giúp các cơ quan báo chí giữ vững vai trò dòng chảy thông tin chính thống, củng cố niềm tin công chúng và khẳng định giá trị cốt lõi của báo chí trong kỷ nguyên AI.

Chia sẻ với phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus, Tổng Biên tập Báo Vietnamnet Nguyễn Bá cho hay đơn vị này khuyến khích phóng viên ứng dụng AI trong xử lý thông tin, phát hành và tiếp cận độc giả.

“Mặt tích cực của AI là khả năng tổng hợp, sửa lỗi, tìm kiếm nội dung nào đang là xu hướng, đưa thông tin đến độc giả theo nhu cầu. Tuy nhiên, AI không thể kiểm chứng thông tin. Do đó, người làm báo cần nâng cao vai trò kiểm chứng, đánh giá. Nhà báo có khả năng tiếp cận hiện trường, có nguồn thông tin chính xác nên tính xác thực cao hơn rất nhiều, đấy là cách duy nhất giữ niềm tin ở công chúng,” ông Nguyễn Bá nhấn mạnh./.

(Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/bao-chi-trong-dong-xoay-ai-su-chu-y-cua-doc-gia-tro-thanh-tai-nguyen-hiem-post1101029.vnp