Theo báo cáo mới từ IDC, tình trạng thiếu hụt linh kiện bộ nhớ ngày càng tồi tệ dự kiến sẽ đẩy nhiều nhà sản xuất điện thoại đến bờ vực phá sản và khiến giá smartphone năm nay đắt đỏ hơn bao giờ hết.
"Những gì chúng ta đang chứng kiến không phải là sự chèn ép tạm thời, mà là một cú sốc như sóng thần bắt nguồn từ chuỗi cung ứng bộ nhớ, với hiệu ứng lan tỏa khắp ngành điện tử tiêu dùng", Francisco Jeronimo, Giám đốc nghiên cứu thiết bị di động tại IDC nhận định.
Báo cáo ước tính giá bán trung bình của smartphone năm nay sẽ tăng 14% lên mức cao kỷ lục 523 USD. Các nhà sản xuất cũng sẽ không thể tạo ra những mẫu điện thoại có giá dưới 100 USD. IDC dự báo doanh số smartphone năm 2026 sẽ ghi nhận mức giảm lên tới 12,9%, xuống còn 1,12 tỷ máy, thấp nhất trong hơn một thập kỷ qua.
Cuộc khủng hoảng bán dẫn này bắt nguồn từ sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và cuộc đua xây dựng các trung tâm dữ liệu phụ thuộc nhiều vào chip nhớ.
Khi nhu cầu tăng vọt, các nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất châu Á đã chuyển hướng sang cung cấp cho ngành AI, để lại rất ít nguồn cung cho thiết bị điện tử tiêu dùng như laptop, máy chơi game và điện thoại.
IDC ước tính giá bán trung bình của smartphone năm nay sẽ tăng 14% lên mức cao kỷ lục 523 USD. Ảnh: Bloomberg
IDC cho biết tình trạng thiếu hụt sẽ ảnh hưởng vĩnh viễn đến các nhà sản xuất smartphone, trong đó các hãng nhỏ sử dụng hệ điều hành Android của Google chịu tác động nặng nề nhất.
Ngược lại, những tập đoàn lớn như Apple và Samsung sẽ "miễn nhiễm" với cuộc khủng hoảng này và có cơ hội gia tăng thị phần.
Bà Nabila Popal, Giám đốc nghiên cứu cấp cao tại IDC, nhấn mạnh: "Nói ngắn gọn, sẽ không có chuyện mọi thứ trở lại bình thường đối với cả nhà cung cấp lẫn người tiêu dùng".
Hệ lụy từ sự bùng nổ của AI
Trong nhiều năm, chip nhớ được coi là mảng kinh doanh khiêm tốn nhưng ổn định, với biên lợi nhuận mỏng hơn nhiều so với các chip vi xử lý tiên tiến. Tuy nhiên, nhu cầu từ AI đã thay đổi thực tế đó.
Cuối tháng 1, CEO Nvidia Jensen Huang khẳng định bộ nhớ đóng vai trò rất quan trọng đối với tương lai của AI. "Dung lượng bộ nhớ cần thiết để AI trở nên hữu ích đang tăng lên đáng kể", ông chia sẻ với báo giới tại Đài Loan (Trung Quốc).
Khi AI ngày càng hoàn thiện, công nghệ này đòi hỏi lượng lớn cả sức mạnh xử lý và lưu trữ. Cụ thể, công nghệ cũ mà smartphone và laptop cần sử dụng được gọi là DRAM (bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động).
Tuy nhiên, các thành phần đó hiện đang được tận dụng cho một loại chip tiên tiến hơn phục vụ các trung tâm dữ liệu và các công nghệ đòi hỏi không gian lưu trữ lớn hơn, được gọi là HBM ( bộ nhớ băng thông cao).
Theo hãng nghiên cứu Counterpoint Research, giá của cả chip DRAM và HBM đều đã chạm mức cao kỷ lục, tăng gần gấp đôi trong quý I/2026 so với quý trước đó. Điều này buộc các nhà sản xuất điện tử phải cắt giảm bộ nhớ trên thiết bị hoặc tập trung làm các sản phẩm cao cấp.
Cổ phiếu của ba nhà cung cấp chip nhớ hàng đầu thế giới gồm SK Hynix, Samsung và Micron đều đạt đỉnh lịch sử trong năm nay, trong khi năng lực sản xuất của họ gần như đã được đặt kín.
Cổ phiếu của các đối thủ Đài Loan như Nanya Technology, Winbond Electronics và Powerchip Semiconductor Manufacturing (PSMC) cũng tăng mạnh sau khi cam kết tăng sản lượng.
Giới phân tích và các lãnh đạo công nghệ cảnh báo tình trạng thiếu hụt bộ nhớ sẽ kéo dài sang tận năm sau. Trong cuộc họp báo cáo thu nhập hồi tháng 1, CEO Tesla Elon Musk nhận định nguồn cung chip nhớ hạn chế có thể là một trong những thách thức lớn nhất đối với sự tăng trưởng trong tương lai, đồng thời ám chỉ công ty có thể tự đầu tư xây dựng các cơ sở sản xuất chip để đảm bảo nguồn cung.
(Theo CNN)
Du Lam