Bao nhiêu là đủ?

7 giờ trướcBài gốc

Những ngày cuối năm, thị trường xôn xao trước “cú chấn động”: ông chủ Tập đoàn Thiên Long Cô Gia Thọ bán 65% cổ phần cho đối tác Nhật Bản, khi đang ở trên đỉnh cao.

Với nhiều người, đây là một thương vụ tài chính. Với người khác, đó là bước ngoặt chiến lược. Nhưng nếu nhìn bằng lăng kính của một năm nhiều biến động, câu chuyện ấy gợi mở một khái niệm đáng suy ngẫm: chữ đủ.

Nếu nhìn bằng lăng kính của một năm nhiều biến động, câu chuyện ông chủ Tập đoàn Thiên Long Cô Gia Thọ bán 65% cổ phần cho đối tác Nhật Bản, khi đang ở trên đỉnh cao gợi mở một khái niệm đáng suy ngẫm: chữ đủ.

Có những thương hiệu Việt mà chỉ cần nhắc tên là cả một “ký ức tập thể” bật dậy. Thiên Long là một cái tên như vậy: cây bút bi gắn với bàn học, quầy tạp hóa, văn phòng, và cả những giờ ra chơi… hở ra là “bốc hơi”.

Tăng trưởng bền bỉ, hệ thống phân phối rộng khắp, thương hiệu mạnh tạo nên một “đế chế” nghìn tỷ, không đối thủ ngang tầm suốt 46 năm - yếu tố nhiếu nhiều doanh nghiệp mơ ước.

Trong bối cảnh đó, việc bán cổ phần cho đối tác Nhật Bản có thể được hiểu như một lựa chọn: không phải vì thiếu vốn để sống còn, mà vì muốn tái định vị cho một chặng đường dài hơn. Bán bớt không có nghĩa là từ bỏ, đôi khi đó là cách để giữ lại những gì cốt lõi nhất.

Chữ “đủ” ở đây không phải là đủ tiền, mà là đủ tỉnh táo để hiểu giới hạn của mình. Doanh nghiệp không nhất thiết phải giữ trọn 100% để chứng minh sức mạnh. Có lúc, chia sẻ quyền lợi để đổi lấy quản trị, công nghệ, chuẩn mực quốc tế lại là con đường an toàn hơn.

Kinh doanh Việt Nam đã đi qua một giai đoạn dài, nơi lớn nhanh được xem là thành công. Mở rộng nhanh, đa ngành, đòn bẩy tài chính cao, tất cả từng được tung hô như dấu hiệu của bản lĩnh.

Nhưng thời gian gần đây, thị trường chứng kiến những “cú ngã đau”. Một số ông chủ doanh nghiệp từng rất nổi tiếng vướng vào vòng lao lý. Những tập đoàn từng được xem là biểu tượng tăng trưởng nhanh rơi vào khủng hoảng. Không phải mọi câu chuyện đều giống nhau, nhưng điểm chung dễ thấy là tham vọng vượt quá năng lực quản trị.

Trong bối cảnh ấy, chữ “đủ” bỗng trở nên đắt giá. Đủ để không chạy theo mọi cơ hội. Đủ để nói “không” với những khoản lợi nhuận nhanh nhưng rủi ro cao. Đủ để đặt câu hỏi: nếu mọi thứ đảo chiều, doanh nghiệp có đứng vững không?

Kinh doanh luôn gắn với rủi ro. Nhưng rủi ro khác với vượt ranh giới. Khi tham vọng không còn được kiểm soát bởi kỷ luật và chuẩn mực, ranh giới giữa sáng tạo và sai lầm trở nên mong manh.

Những vụ việc liên quan đến các ông chủ doanh nghiệp bị bắt gần đây không chỉ là câu chuyện pháp lý. Đó còn là lời cảnh tỉnh về đạo đức kinh doanh và quản trị rủi ro. Không ai bắt đầu với ý định sai. Nhưng khi chữ “đủ” bị thay thế bằng chữ “thêm nữa”, con đường trượt dài có thể mở ra lúc nào không hay.

Ở góc nhìn này, việc một doanh nghiệp chọn bán bớt cổ phần, chia sẻ quyền lực, chấp nhận chậm lại, có thể xem là hành động phòng vệ khôn ngoan.

Người Nhật có một triết lý kinh doanh nổi tiếng: tăng trưởng chậm nhưng chắc, coi trọng kỷ luật và sự bền vững. Việc Thiên Long bắt tay với đối tác Nhật không chỉ là câu chuyện vốn, mà còn là sự lựa chọn hệ giá trị.

Khi doanh nghiệp đủ lớn, thứ cần giữ không chỉ là lợi nhuận, mà là sự an toàn của cả hệ thống: người lao động, đối tác, khách hàng và cả uy tín xã hội. Đủ để không đặt tất cả vào một ván cược.

Ngày trước, “đủ” thường gắn với sự an phận. Nhưng nay, khi xã hội vận hành với tốc độ cao, nhất là trong một môi trường pháp lý ngày càng chặt chẽ, chữ đủ còn là lá chắn: đủ minh bạch để không phải lo sợ, đủ chuẩn mực để không lạc lối, và đủ khiêm tốn để biết mình không miễn nhiễm với rủi ro.

Nhìn lại những câu chuyện về việc lãnh đạo các doanh nghiệp bị vướng vòng lao lý, chữ đủ hiện lên như một lời nhắc nhở tỉnh táo. Không phải mọi cơ hội đều cần nắm lấy. Không phải lúc nào mở rộng cũng tốt hơn thu gọn. Trong một thế giới đầy bất định, biết dừng đúng lúc đôi khi chính là năng lực quan trọng nhất của người lãnh đạo. Đủ để vận hành an toàn, đủ để tuân thủ pháp luật, đủ để trả công xứng đáng cho người lao động và đủ để tái đầu tư, đó là nền tảng để tồn tại lâu dài.

Trong một thế giới đầy bất định, biết dừng đúng lúc đôi khi chính là năng lực quan trọng nhất của người lãnh đạo.

Sau những biến động lớn, nhiều doanh nghiệp bắt đầu chuyển hướng: kiểm soát rủi ro chặt hơn, minh bạch tài chính hơn, chấp nhận lợi nhuận vừa phải để đổi lấy sự bền vững. Ở cấp độ quản lý vĩ mô, xã hội cũng nói nhiều hơn về phát triển bền vững, về cân bằng giữa tăng trưởng và ổn định, giữa lợi ích ngắn hạn và an toàn dài hạn. Chữ đủ, từ một lựa chọn cá nhân, đang trở thành yêu cầu của hệ thống.

Ở bình diện cá nhân, chữ đủ cũng là một cách sống giúp con người nhẹ gánh hơn. Trong một xã hội mà thành công thường được đo bằng tốc độ và quy mô, việc biết đủ đòi hỏi không ít bản lĩnh. Không tham vượt khả năng, không vội chạy theo những chuẩn mực giàu nhanh, lớn nhanh. Bởi rất nhiều cú ngã không đến từ sự yếu kém, mà đến từ việc đi nhanh hơn khả năng kiểm soát của chính mình.

Có những doanh nhân từng khởi đầu rất bài bản, rất tử tế. Nhưng khi thành công đến dồn dập, chữ đủ dần bị đẩy lùi. Đến một thời điểm nào đó, chỉ cần một quyết định vượt ranh giới, mọi thành quả có thể sụp đổ. Thời cuộc khắc nghiệt ở chỗ: nó không trừng phạt tham vọng, mà trừng phạt sự thiếu kỷ luật.

Khi đủ trở thành chiến lược sống, xã hội sẽ bớt những cú tăng trưởng nóng, bớt những cú ngã đau. Khi đủ trở thành chiến lược kinh doanh, doanh nghiệp sẽ bền hơn, người lãnh đạo sẽ an toàn hơn, và người lao động cũng được bảo vệ tốt hơn. Phát triển bền vững, suy cho cùng, không phải là đi thật nhanh, mà là đi đủ lâu.

Trong văn hóa Á Đông, chữ đủ luôn gắn với sự an yên. Đủ ăn, đủ mặc, đủ sống. Trong kinh doanh, đủ còn mang thêm một tầng nghĩa: đủ để không đánh mất mình.

Nhìn những ông chủ từng được tung hô rồi vướng vòng lao lý, người ta không khỏi tiếc nuối. Giá như họ dừng lại sớm hơn một nhịp. Giá như chữ đủ xuất hiện trước chữ tham. Nhưng làm gì có “giá như”.

Chính vì thế, những quyết định biết dừng đúng lúc, như bán bớt cổ phần, tái cấu trúc, chấp nhận chậm lại đáng được nhìn nhận như sự trưởng thành, chứ không phải sự thoái lui.

Linh Đan

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/bao-nhieu-la-du.html