Tết đến, đắn đo ở lại hay về quê
Trong bối cảnh giá vé tàu xe, máy bay liên tục tăng cao, chi phí sinh hoạt leo thang vào cận Tết, trong khi thu nhập của không ít người vẫn ở mức eo hẹp, việc về quê đón một cái Tết đủ đầy đang trở thành bài toán khó với nhiều gia đình lao động xa quê. Tại một xóm trọ nhỏ ở phường Tăng Nhơn Phú (TP.HCM), anh Minh Huy (quê Hà Tĩnh) cùng vợ đang ngồi tính toán từng khoản chi tiêu cuối năm trong căn phòng chưa đầy 15m². Sáu năm rời quê vào Nam làm công nhân, tổng thu nhập của hai vợ chồng chỉ khoảng 20 triệu đồng mỗi tháng. Riêng tiền thuê trọ đã chiếm 4 triệu đồng, chưa kể điện nước, học phí cho con, chi phí y tế và sinh hoạt hằng ngày.
“Năm nay kinh tế khó khăn, làm cả năm chỉ vừa đủ xoay xở, nhiều lúc còn phải vay mượn,” anh Huy chia sẻ. Nếu về quê, chi phí vé máy bay, quà cáp nội ngoại, sắm sửa Tết có thể “ngốn” toàn bộ khoản tiền tích lũy ít ỏi của gia đình suốt một đến hai năm. Sau nhiều đắn đo, gia đình anh buộc phải chấp nhận ở lại thành phố trong những ngày Tết, gác lại mong muốn đoàn viên.
Ở lại hay về quê là bài toán chi tiêu nhiều đắn đo của người lao động xa quê mỗi dịp Tết
Hoàn cảnh tương tự cũng diễn ra với chị Trúc Phương (phường Tam Bình, TP.HCM), quê Yên Bái. Gần 20 năm mưu sinh nơi đất khách, số lần chị được về quê ăn Tết chỉ đếm trên đầu ngón tay. Hai vợ chồng làm công nhân ngành dệt may, nhưng khi con mắc bệnh nặng, chị phải nghỉ việc để chăm sóc, khiến thu nhập gia đình càng thêm bấp bênh. Với chị, Tết đoàn viên vẫn là một điều xa xỉ. Những quyết định ở lại thành phố của anh Huy, chị Phương hay nhiều lao động xa quê khác đều mang theo sự tiếc nuối, bởi trong tâm thức người Việt, Tết vẫn gắn liền với hai chữ “đoàn viên”.
Vé tàu xe là rào cản lớn của giấc mơ đoàn viên
Một trong những rào cản lớn nhất khiến người lao động e ngại về quê ăn Tết chính là chi phí đi lại. Khảo sát trên các nền tảng đặt vé trực tuyến cho thấy, giá vé máy bay nội địa dịp cao điểm Tết trên chặng TP.HCM – Hà Nội dao động từ 3,5 đến 8 triệu đồng/vé khứ hồi. Các chặng TP.HCM – Đà Nẵng hoặc Hà Nội – Đà Nẵng có giá từ hơn 1,5 đến hơn 3 triệu đồng/vé một chiều, chưa bao gồm hành lý ký gửi.
Giá vé máy bay chặng TPHCM - Hà Nội dịp tết ở mức rất cao
Không chỉ vé máy bay, vé tàu hỏa dịp Tết cũng tăng cao, có chặng lên tới gần 3,5 triệu đồng, ngay cả với ghế cứng. Xe khách giường nằm trên nhiều tuyến Bắc - Nam đã báo hết vé từ ngày 20 tháng Chạp, với giá phổ biến từ 2,2 đến 2,5 triệu đồng/vé. Thị trường sang nhượng vé cũng trở nên sôi động.
Theo thống kê thu nhập bình quân của người lao động quý IV/2025 đạt 8,7 triệu đồng/tháng; khu vực thành thị là 10,4 triệu đồng/tháng. Mức thưởng Tết Nguyên đán 2026 bình quân khoảng 3,5 triệu đồng/người. Đối chiếu cho thấy, với không ít lao động, toàn bộ tiền thưởng Tết thậm chí không đủ mua một vé máy bay khứ hồi. Vì vậy, nhiều người buộc phải tìm giải pháp linh hoạt hơn. Anh Minh Tài (phường Diên Hồng, TP.HCM), nhân viên văn phòng kiêm tài xế công nghệ, cho biết sẽ làm việc đến mùng 3 Tết rồi mới về quê. “Những ngày lễ thu nhập cao hơn, đủ để trang trải tiền vé. Về muộn nhưng đỡ áp lực tài chính,” anh nói.
Trong khi đó, Minh Anh (phường Xuân Hòa, TP.HCM) lại chọn đón Tết theo một nhịp điệu khác: đi du lịch ngắn ngày một mình, tránh cao điểm tàu xe, sau đó mới về nhà khi giá vé “hạ nhiệt”. Với nhiều người trẻ, sự linh hoạt này không làm giảm ý nghĩa đoàn viên, mà giúp Tết nhẹ nhàng hơn.
Tết đủ đầy hay giản dị?
Trước áp lực chi tiêu ngày càng lớn, khái niệm về một cái Tết “trọn vẹn” đang dần được định nghĩa lại. Với gia đình anh Vương, chị Trang (phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM), quê Ninh Bình, tổng chi phí về quê ăn Tết năm nay ước tính gần 100 triệu đồng. Vé máy bay khứ hồi cho 5 người khoảng 35 triệu đồng; thăm hỏi nội ngoại, họ hàng khoảng 30 triệu đồng; chi tiêu mua sắm Tết gần 20 triệu đồng, chưa kể các khoản phát sinh.
Dẫu vậy, anh chị vẫn quyết định về quê. “Cả năm đi làm, mỗi tháng chỉ dư khoảng 10 triệu đồng, coi như dành hết cho Tết. Vất vả nhưng được sum họp là thấy xứng đáng,” anh Vương chia sẻ.
Tết đủ đầy hay giản dị là lựa chọn giữa gánh nặng chi tiêu và niềm vui sum họp
Ngược lại, với những gia đình không thể về quê, sự trọn vẹn đôi khi đến từ những bữa cơm giản dị nơi đất khách, từ sự sẻ chia giữa những người cùng hoàn cảnh. Trên mạng xã hội, nhiều hội nhóm như “Tết xa quê”, “Tết của những người không về quê” ngày càng đông thành viên. Không ít gia đình cũng chọn du lịch ngắn ngày thay vì về quê. Ghi nhận tại Đà Lạt, chị L., chủ một khách sạn, cho biết năm nay trong ba ngày Tết, ngoài khách quốc tế, khách Việt chiếm khoảng 30% công suất phòng một con số hiếm thấy những năm trước.
Mỗi người một hoàn cảnh, một lựa chọn. Có người về sớm, có người về muộn, có người ở lại thành phố. Nhưng tựu trung, ai cũng mong giữ lại tinh thần cốt lõi của ngày Tết: sum vầy và sẻ chia. Bởi đôi khi, một cái Tết giản dị, đủ đầy về tình cảm, lại chính là điều quý giá nhất giữa những lo toan mưu sinh thường nhật
CTV Nhựt Chi/VOV.VN