Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Ðồng Nai

một giờ trướcBài gốc

Di tích sóc Bom Bo được bố trí 2 nhân sự hưởng mức hỗ trợ trông coi di tích. Ảnh: My Ny

Cùng với công tác bảo tồn, thành phố Đồng Nai cũng đặc biệt quan tâm đến đội ngũ trực tiếp gìn giữ di sản khi ban hành quyết định về việc hỗ trợ người trông coi các di tích đã được xếp hạng trên địa bàn. Chính sách này góp phần động viên, tạo thêm điều kiện để các cá nhân tiếp tục gắn bó với công tác bảo vệ, phát huy giá trị di tích của địa phương.

Lập hồ sơ xếp hạng di tích

Đền thờ Đức Thánh Mẫu Nguyễn Thị Bích Châu (Chế Thắng phu nhân) tọa lạc tại khu phố Dên Dên, phường Đồng Phú đang được đề xuất đưa vào danh mục kiểm kê và lập hồ sơ xếp hạng di tích cấp thành phố. Đền được xây dựng vào năm 1990 bởi một bộ phận cư dân làng Hải Phong, xã Kỳ Lợi, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh đến vùng kinh tế mới sinh sống, lập làng tại xã Tân Lợi, tỉnh Sông Bé (nay thuộc phường Đồng Phú).

Trải qua các lần tu sửa, tôn tạo, Đền thờ Đức Thánh Mẫu Nguyễn Thị Bích Châu có diện mạo như hiện nay với kiến trúc kiểu chữ Tam. Lễ giỗ truyền thống của Đức Thánh Mẫu diễn ra vào các ngày 10 và 11-2 âm lịch hàng năm thu hút đông nhân dân và du khách thập phương về tham dự, trở thành nét đẹp văn hóa gắn kết cộng đồng.

Theo Hội trưởng đền thờ Đức Thánh Mẫu Nguyễn Thị Bích Châu Võ Xuân Thoàn, Nguyễn Thị Bích Châu là cung phi của vua Trần Duệ Tông (1336-1377), nổi tiếng là người thông tuệ, đức hạnh và có lòng yêu nước, thương dân sâu sắc. Bà từng dâng lên nhà vua bản Kê minh thập sách nhằm chấn hưng đất nước, chăm lo dân sinh, củng cố quốc gia.

Năm 1377, trong cuộc nam chinh đánh Chiêm Thành, bà đã anh dũng hy sinh. Ghi nhận công đức của bà, vua Lê Thánh Tông sau này đã đề tặng 4 chữ “Nữ trung hào kiệt” và sắc phong là Chế Thắng. Hiện nay, tại quê gốc Hà Tĩnh, đền thờ Chế Thắng phu nhân đã được xếp hạng Di tích quốc gia.

Với những giá trị nói trên, ông Võ Xuân Thoàn đã có văn bản đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT-DL), UBND phường Đồng Phú nghiên cứu đưa Đền thờ Đức Thánh Mẫu Nguyễn Thị Bích Châu vào danh mục kiểm kê và lập hồ sơ xếp hạng di tích. Bảo tàng Đồng Nai đã phối hợp với các đơn vị liên quan tiến hành khảo sát, thống nhất ý kiến, đề xuất Sở VHTT-DL xem xét, đưa đền thờ này vào danh mục kiểm kê di tích và định hướng lập hồ sơ xếp hạng.

Mới đây nhất (ngày 15-5), UBND thành phố Đồng Nai đã có Văn bản số 901/UBND-KGVX về việc lập hồ sơ xếp hạng Cụm di tích lịch sử cấp thành phố Đền thờ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Đền thờ liệt sĩ Đông Nam Bộ và các tướng lĩnh miền Nam (xã Tân An). Theo đó, UBND thành phố giao Sở VHTT-DL chủ trì, hướng dẫn địa phương cùng các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai thực hiện.

Tiếp sức cho người giữ di sản

Bên cạnh việc lập hồ sơ xếp hạng di tích, UBND thành phố Đồng Nai đã triển khai Quyết định số 204/QĐ-UBND, ngày 15-5-2026, quy định số lượng người được hưởng mức hỗ trợ trông coi di tích đã được xếp hạng trên địa bàn thành phố theo quy định tại Điều 4, Nghị quyết quy định mức hỗ trợ đối với người làm việc, người trực tiếp trông coi tại các công trình ghi công liệt sĩ, nghĩa trang cán bộ - người có công và các di tích đã được xếp hạng trên địa bàn thành phố Đồng Nai. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 3-10-2025.

Theo quyết định, Văn miếu Trấn Biên, Căn cứ Khu ủy miền Đông Nam Bộ, Trung ương Cục miền Nam được quy định bố trí 5 người trông coi/di tích; Thành Biên Hòa được bố trí 3 người hưởng mức trông coi di tích; Đền thờ và mộ Nguyễn Hữu Cảnh, Nhà lao Tân Hiệp có 2 người được hưởng mức hỗ trợ/di tích. Các di tích như: chùa Ông, chùa Đại Giác, đình Tân Lân, đình An Hòa, Địa điểm chiến thắng Đồng Xoài, Địa điểm thành lập Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng ở Phú Riềng… đều được bố trí 1 nhân sự hưởng mức hỗ trợ trông coi.

Với người làm việc, người trực tiếp trông coi di tích được xếp hạng cấp quốc gia đặc biệt, cấp quốc gia, mức hỗ trợ là 3,5 triệu đồng/người/tháng và di tích xếp hạng cấp thành phố là 2,8 triệu đồng/người/tháng.

Ông Nguyễn Trung Cang, Trưởng ban Quý tế Đền thờ và mộ Nguyễn Hữu Cảnh, phường Trấn Biên cho biết: “Việc thành phố ban hành chính sách hỗ trợ người trực tiếp trông coi di tích thể hiện sự quan tâm thiết thực đối với công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Đây không chỉ là nguồn động viên về tinh thần và vật chất đối với những người ngày đêm gìn giữ di tích mà còn góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm, giúp các di tích lịch sử, văn hóa, công trình ghi công liệt sĩ được chăm sóc, bảo quản tốt hơn, phục vụ hiệu quả công tác giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ”.

Đối với những di tích chưa được bố trí số lượng người hưởng hỗ trợ, theo Sở VHTT-DL, các địa phương, đơn vị căn cứ tình hình thực tế, khi di tích đáp ứng điều kiện về công trình hiện hữu, nhu cầu quản lý, phương án bố trí nhân sự trực tiếp trông coi, chủ động lập hồ sơ đề xuất gửi về sở tổng hợp, tham mưu UBND thành phố xem xét bổ sung theo quy định.

Việc nỗ lực đưa di tích vào danh mục kiểm kê, định hướng lập hồ sơ xếp hạng cùng những chính sách nhân văn tiếp sức cho người gìn giữ di sản được xem là hướng đi bền vững để đánh thức và bảo tồn giá trị văn hóa của vùng đất Đồng Nai. Đó không chỉ là câu chuyện về trách nhiệm quản lý mà còn là hành trình gìn giữ mạch nguồn di sản để trao truyền cho thế hệ hôm nay và mai sau.

My Ny

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202605/bao-ton-va-phat-huy-gia-tri-di-san-van-hoa-ong-nai-86a2905/