Đoàn viên thanh niên phường Dầu Giây hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử. Ảnh: Nguyễn Thắm
Nhận thức rõ xu thế đó, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế số, xã hội số và chính phủ số, coi đây là một trong những định hướng quan trọng nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Ðịnh hướng phát triển kinh tế số
Theo Thạc sĩ Dương Thị Phượng, Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế, Học viện Chính trị khu vực II, thực tiễn phát triển của Việt Nam trong những năm gần đây cho thấy, kinh tế số đang trở thành lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng nhanh. Bên cạnh đó, các lĩnh vực như: thương mại điện tử, thanh toán số, dịch vụ số và kinh tế nền tảng đang phát triển mạnh mẽ, góp phần tạo ra những động lực mới cho tăng trưởng kinh tế.
Để kinh tế số là một động lực quan trọng của tăng trưởng, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế số trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đây được xem là điều kiện quan trọng nhằm tạo lập môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia trong bối cảnh phát triển mới.
Thực tiễn phát triển của Việt Nam những năm gần đây cho thấy, việc hoàn thiện thể chế kinh tế số đang trở thành một yêu cầu cấp thiết.
Từ góc độ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, việc hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế số trong khuôn khổ kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa cũng góp phần tạo cơ sở thực tiễn để phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.
Thạc sĩ Dương Thị Phượng nhận định: Sự phát triển của internet, mạng xã hội và các nền tảng số không chỉ tạo ra những cơ hội mới cho phát triển kinh tế mà còn làm thay đổi phương thức tiếp cận thông tin và tương tác xã hội. Trước yêu cầu đó, cùng với thúc đẩy phát triển kinh tế số, yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường số cũng trở nên cấp thiết hơn.
Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số và các nền tảng mạng xã hội đã làm thay đổi sâu sắc phương thức lan truyền thông tin và hình thành dư luận xã hội.
Thực hiện “xây” và “chống”
Bên cạnh những tác động tích cực trong việc thúc đẩy trao đổi thông tin và phát triển kinh tế số, môi trường này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Vì vậy, cùng với phát triển kinh tế số, việc tăng cường năng lực quản lý nhà nước và nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong môi trường số là yêu cầu quan trọng trong giai đoạn hiện nay.
Nhận thức rõ những tác động 2 mặt của môi trường số, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu chủ động bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; đồng thời xây dựng môi trường thông tin lành mạnh trên không gian mạng.
Trước đó, Nghị quyết số 35-NQ/TW, ngày 22-10-2018 của Bộ Chính trị đã nhấn mạnh: Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần được kết hợp giữa “xây” và “chống”. Trong đó, “xây” là lan tỏa các giá trị tích cực và củng cố niềm tin xã hội, còn “chống” là chủ động đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng.
Thời gian qua, một số luận điệu xuyên tạc cho rằng sự phát triển kinh tế số sẽ làm suy giảm vai trò quản lý của Nhà nước hoặc làm thay đổi bản chất của chế độ kinh tế ở Việt Nam. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, sự phát triển của kinh tế số tại Việt Nam luôn gắn với vai trò định hướng của Nhà nước và sự lãnh đạo của Đảng nhằm đảm bảo sự phát triển hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, ổn định xã hội và lợi ích của người dân.
Trong bối cảnh phát triển kinh tế số, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng còn gắn liền với yêu cầu nâng cao năng lực quản trị thông tin, tăng cường truyền thông chính sách và phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ, đảng viên, trí thức, nhà khoa học, nhà báo và cộng đồng mạng trong việc lan tỏa thông tin chính thống và nâng cao nhận thức chính trị cho người dân.
Thạc sĩ Phạm Mai Phương, Khoa Kinh tế - Xã hội và Môi trường, Học viện Chính trị khu vực II cho rằng: Một trong những yêu cầu quan trọng về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số là nâng cao khả năng nhận diện và phản biện thông tin của xã hội. Trong môi trường thông tin mở của internet và mạng xã hội, thông tin sai lệch và tin giả có thể lan truyền rất nhanh nếu người sử dụng không có khả năng phân tích và đánh giá thông tin một cách đúng đắn. Vì thế, việc tăng cường giáo dục lý luận chính trị, nâng cao nhận thức về truyền thông số và xây dựng văn hóa sử dụng internet là những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao “miễn dịch thông tin xấu, độc” của xã hội. Khi người dân có đủ kiến thức và khả năng nhận diện thông tin sai lệch, các luận điệu xuyên tạc khó có thể lan rộng và gây ảnh hưởng tiêu cực trong xã hội.
Thực tiễn cho thấy, không gian mạng hiện nay vừa là môi trường quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế số vừa là địa bàn mà các thế lực thù địch lợi dụng để lan truyền thông tin sai lệch, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước. Theo đó, để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần được triển khai một cách chủ động, toàn diện và gắn với quá trình phát triển kinh tế số. Đây chính là phương thức quan trọng để giữ vững định hướng phát triển đất nước trong thời đại số.
Phương Hằng