Bảo vệ yếu tố kiến trúc gốc khi tu bổ tháp Bằng An

3 giờ trướcBài gốc

Để trùng tu tháp Chăm Bằng An, các chuyên gia đang phải giải quyết bài toán hóc búa về vật liệu nhằm giữ lại vẹn nguyên hồn cốt của kiến trúc bát giác nghìn năm tuổi. Ảnh: VĨNH LỘC

Chuẩn bị cho dự án, các chuyên gia đang phải giải quyết bài toán hóc búa về vật liệu nhằm giữ lại vẹn nguyên hồn cốt của kiến trúc bát giác nghìn năm tuổi.

Theo các nhà nghiên cứu, tháp Bằng An được xây dựng vào khoảng thế kỷ 12 với kiến trúc hình bát giác, mặt quay về hướng đông. Nhìn từ xa, ngôi tháp như một khối linga khổng lồ cao 21m, được chia thành 3 phần rõ rệt: đế tháp, thân bát giác và mái hình chóp.

Năm 1990, tháp Bằng An được xếp hạng Di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia. Tháp Bằng An không chỉ là công trình bát giác bằng gạch lớn nhất Việt Nam mà còn thể hiện dấu ấn văn hóa Java, Khơme. Nghệ thuật Chăm truyền thống kết hợp hài hòa với chi tiết trang trí vùng lân cận tạo nên diện mạo mới mẻ.

Tháp Bằng An đã xuống cấp, nhiều thành phần kiến trúc, trang trí tiêu biểu bị mất hoặc đang suy thoái. Tư liệu lịch sử ghi nhận từ đầu thế kỷ 20, khu vực tháp từng có 4 công trình nhưng hiện nhóm di tích chỉ còn lại 3 kiến trúc là các kalan.

Tháp Bằng An nằm trên tỉnh lộ ĐT609 cách đô thị cổ Hội An khoảng 14km về phía Bắc, cách thành phố Đà Nẵng khoảng 30km về phía Nam. Ảnh: Q.T

KTS. Đặng Khánh Ngọc, Viện trưởng Viện Bảo tồn di tích (đơn vị tư vấn thiết kế) cho biết, hiện trạng tháp bị hư hại rất nhiều. Toàn bộ hoa văn đá trên cạnh mái bị mất; hai sảnh bắc, nam sạt đổ; phần chân tháp bong tróc lớp mặt tường ngoài bằng gạch. Vì vậy, tu bổ là việc rất cấp thiết.

Giải pháp kỹ thuật sẽ thực hiện trên cơ sở “tu bổ khảo cổ học”, kiên quyết bảo tồn tối đa tính nguyên gốc, hướng đến tăng cường độ vững chãi và tuổi thọ di tích. Quá trình này ưu tiên bảo quản bề mặt gạch, chống mối, diệt cây dại tại chỗ; chỉ xây mới khi thật cần thiết và sử dụng vật liệu, kỹ thuật truyền thống để tránh việc thiếu tương thích.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố, chủ đầu tư dự án cho biết, đang lấy ý kiến các bên liên quan nhằm chuẩn bị tổ chức đấu thầu, dự kiến thi công vào đầu tháng 6/2026. Việc triển khai trùng tu sẽ chú trọng đặc biệt vào vật liệu, bảo đảm gạch thay thế không bị mủn, đóng muối như tại dự án tháp Khương Mỹ trước đây.

VĨNH LỘC

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/bao-ve-yeu-to-kien-truc-goc-khi-tu-bo-thap-bang-an-3337193.html