Nhiều gia đình có thói quen duy trì điều hòa ở mức nhiệt thấp để nhanh làm mát. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng đây là nguyên nhân khiến trẻ nhỏ và người cao tuổi dễ gặp vấn đề về hô hấp, tim mạch và sốc nhiệt.
Theo nhiều chuyên gia y tế và kỹ thuật điện lạnh, việc cài đặt nhiệt độ điều hòa không phù hợp có thể khiến cơ thể bị sốc nhiệt, rối loạn hô hấp, khô niêm mạc, suy giảm miễn dịch hoặc làm tăng nguy cơ đột quỵ ở người lớn tuổi. Đặc biệt với trẻ nhỏ và người già, hai nhóm có khả năng điều hòa thân nhiệt kém hơn người trưởng thành việc sử dụng điều hòa cần được kiểm soát kỹ lưỡng hơn trong những ngày nắng nóng cao điểm.
Chuyên gia cảnh báo bật điều hòa quá lạnh có thể khiến trẻ nhỏ và người già dễ đổ bệnh mùa hè (Ảnh minh họa)
Vì sao trẻ nhỏ và người già dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ điều hòa?
Cơ thể trẻ em, nhất là trẻ dưới 5 tuổi, vẫn chưa hoàn thiện khả năng tự điều chỉnh thân nhiệt. Trong khi đó, người lớn tuổi lại có hệ tuần hoàn và hô hấp hoạt động kém linh hoạt hơn theo thời gian. Chính vì vậy, khi nhiệt độ phòng thay đổi quá nhanh hoặc quá lạnh, hai nhóm đối tượng này thường phản ứng mạnh hơn người bình thường.
Nhiều gia đình có thói quen cài điều hòa ở mức 20-22 độ C để làm mát nhanh khi vừa đi ngoài trời nắng về. Tuy nhiên, sự chênh lệch nhiệt độ quá lớn giữa môi trường bên ngoài và trong phòng khiến cơ thể khó thích nghi kịp thời. Trẻ nhỏ dễ bị ho, viêm họng, nghẹt mũi hoặc sốt virus. Người già lại đối mặt với nguy cơ co mạch máu đột ngột, tăng huyết áp, đau đầu hoặc tai biến mạch máu não.
Không ít trường hợp trẻ phải nhập viện giữa mùa hè vì viêm đường hô hấp kéo dài do nằm phòng điều hòa quá lạnh cả đêm. Với người cao tuổi mắc bệnh tim mạch, tiểu đường hay huyết áp, việc ngủ lâu trong môi trường lạnh sâu cũng có thể khiến cơ thể mệt mỏi, khó thở hoặc đau nhức xương khớp vào sáng hôm sau.
Nhiệt độ điều hòa bao nhiêu là lý tưởng?
Theo khuyến cáo của các chuyên gia điện lạnh và bác sĩ hô hấp, mức nhiệt điều hòa an toàn cho trẻ nhỏ và người cao tuổi nên dao động từ 26-28 độ C. Đây được xem là khoảng nhiệt độ giúp cơ thể cảm thấy dễ chịu nhưng vẫn hạn chế nguy cơ sốc nhiệt và khô đường hô hấp.
Đối với trẻ sơ sinh hoặc trẻ dưới 1 tuổi, nhiều bác sĩ khuyến nghị nên duy trì ở mức khoảng 27-28 độ C, đồng thời kết hợp quạt gió nhẹ để không khí lưu thông đều hơn. Trẻ nhỏ không nên nằm trực tiếp dưới luồng gió lạnh từ dàn lạnh điều hòa vì dễ gây viêm mũi, viêm phế quản hoặc lạnh bụng.
Với người cao tuổi, đặc biệt là người có tiền sử tim mạch hoặc huyết áp, nhiệt độ phòng khoảng 27 độ C thường phù hợp hơn so với mức quá lạnh. Quan trọng hơn cả là duy trì sự ổn định thay vì thay đổi nhiệt độ liên tục trong đêm.
Nhiều người nghĩ rằng bật điều hòa càng lạnh thì càng tiết kiệm điện do phòng nhanh mát hơn. Trên thực tế, việc hạ nhiệt độ xuống quá thấp không chỉ khiến máy hoạt động quá tải mà còn làm tiêu hao điện năng nhiều hơn đáng kể.
Chênh lệch nhiệt độ bao nhiêu là an toàn?
Một nguyên tắc quan trọng thường bị bỏ quên là nhiệt độ trong phòng không nên chênh lệch quá 7-10 độ C so với ngoài trời. Ví dụ nếu nhiệt độ ngoài trời đang ở mức 39 độ C, việc đặt điều hòa khoảng 27-28 độ C sẽ giúp cơ thể thích nghi tự nhiên hơn.
Khi bước từ môi trường nắng nóng vào phòng lạnh sâu, mạch máu sẽ co lại nhanh chóng. Điều này có thể gây chóng mặt, đau đầu hoặc khó thở, đặc biệt với người già và trẻ em. Ngược lại, khi từ phòng lạnh bước ra ngoài trời nóng gay gắt, cơ thể cũng dễ bị “sốc nhiệt ngược”.
Đây là lý do nhiều người thường cảm thấy mệt lả, đau họng hoặc sốt nhẹ sau khi ngồi điều hòa liên tục trong thời gian dài giữa mùa hè.
Sai lầm phổ biến khi dùng điều hòa cho trẻ nhỏ
Một trong những sai lầm thường gặp nhất là đắp chăn quá dày nhưng vẫn để nhiệt độ điều hòa rất thấp. Điều này khiến trẻ dễ đổ mồ hôi ngược, thấm lạnh và gây cảm cúm.
Ngoài ra, nhiều gia đình đóng kín hoàn toàn cửa phòng suốt nhiều giờ liền. Không khí không được lưu thông khiến phòng dễ bí, tăng độ ẩm và tích tụ vi khuẩn. Các chuyên gia khuyến cáo nên mở cửa phòng định kỳ hoặc sử dụng thêm chế độ thông gió để không khí được trao đổi tự nhiên.
Một lỗi khác là không vệ sinh điều hòa thường xuyên. Sau thời gian dài hoạt động, bụi bẩn, nấm mốc và vi khuẩn có thể tích tụ trong lưới lọc và dàn lạnh. Khi điều hòa vận hành, các tác nhân này phát tán vào không khí, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp của trẻ nhỏ và người già.
Trong mùa hè cao điểm, điều hòa nên được vệ sinh định kỳ khoảng 3-6 tháng/lần tùy tần suất sử dụng.
Người già dùng điều hòa thế nào để tránh đột quỵ?
Đối với người lớn tuổi, đặc biệt là người mắc bệnh nền, việc sử dụng điều hòa cần chú ý nhiều hơn đến thời gian và cường độ làm lạnh. Không nên nằm phòng lạnh liên tục suốt nhiều giờ mà không vận động nhẹ hoặc thay đổi không khí.
Ban đêm, người già nên sử dụng chế độ Sleep hoặc hẹn giờ để nhiệt độ tự tăng dần về gần sáng. Điều này giúp cơ thể tránh bị lạnh sâu khi nhiệt độ ngoài trời giảm xuống.
Ngoài ra, cần hạn chế để gió điều hòa thổi trực tiếp vào đầu, vai gáy hoặc ngực. Đây là nguyên nhân khiến nhiều người lớn tuổi thức dậy với tình trạng đau cổ vai gáy, khó thở hoặc tê cứng cơ thể.
Việc uống đủ nước cũng rất quan trọng khi nằm điều hòa lâu. Không khí lạnh thường làm cơ thể mất nước âm thầm qua da và đường hô hấp, khiến người già dễ mệt mỏi và tụt huyết áp.
Không phải điều hòa lạnh là tốt
Trong những ngày nắng nóng cực đoan, nhiều người xem điều hòa như “cứu tinh” và cố gắng hạ nhiệt thật sâu để nhanh mát. Tuy nhiên, cảm giác lạnh tức thời không đồng nghĩa với việc tốt cho sức khỏe.
Các chuyên gia cho rằng điều quan trọng nhất khi sử dụng điều hòa không phải là nhiệt độ thấp bao nhiêu mà là cảm giác dễ chịu, ổn định và phù hợp với thể trạng từng người. Một căn phòng mát vừa phải, thông thoáng và sạch sẽ luôn tốt hơn môi trường lạnh buốt nhưng bí khí.
Giữa thời tiết nắng nóng kéo dài, sử dụng điều hòa đúng cách chính là một trong những yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
Hoàng Ly