Tăng tốc đô thị biển, đón đầu dòng vốn và xu hướng nghỉ dưỡng
Kinh tế biển mở rộng dư địa tăng trưởng, đô thị ven biển bứt phá
Với đường bờ biển dài hơn 3.200 km, hàng nghìn hòn đảo cùng hệ sinh thái biển phong phú, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có lợi thế nổi bật để phát triển kinh tế biển. Vị trí nằm bên Biển Đông – tuyến hàng hải quan trọng kết nối trực tiếp với Thái Bình Dương – không chỉ nâng cao vị thế địa chiến lược mà còn mở ra dư địa lớn để phát triển đồng thời các ngành kinh tế hàng hải, logistics, năng lượng tái tạo và đặc biệt là du lịch biển.
Theo bà Phan Thị Thái Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin du lịch, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, du lịch biển là một trong những trụ cột quan trọng, gắn với định hướng phát triển du lịch theo hướng thu hút phân khúc khách cao cấp, có khả năng chi tiêu lớn và thời gian lưu trú dài. Việt Nam hiện hội tụ nhiều điều kiện để phát triển các sản phẩm du lịch cao cấp, đặc biệt là du lịch du thuyền – phân khúc đang gia tăng mạnh trên thế giới.
Thực tế, Việt Nam sở hữu nhiều vịnh biển và bãi biển được đánh giá thuộc hàng đẹp nhất thế giới như Vịnh Hạ Long, Nha Trang hay Lăng Cô. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển các sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp, trải nghiệm biển và du lịch gắn với thiên nhiên. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả phân khúc khách siêu giàu, ngành du lịch cần tiếp tục đầu tư mạnh vào hạ tầng, dịch vụ và sản phẩm chuyên biệt.
Theo bà Hà, nhóm khách du lịch tàu biển hiện chủ yếu lưu trú ngắn ngày, song nhu cầu trải nghiệm đang thay đổi theo hướng cao cấp hơn, gắn với các dịch vụ du thuyền sang trọng, nghỉ dưỡng và trải nghiệm văn hóa bản địa. Điều này đòi hỏi chất lượng dịch vụ phải được nâng cấp toàn diện, từ cơ sở vật chất đến nguồn nhân lực, nhằm đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của du khách quốc tế.
Ở góc độ quy hoạch, KTS. Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam cho rằng, Việt Nam sở hữu điều kiện tự nhiên hiếm có khi nhiều bãi biển có thể khai thác du lịch quanh năm, với nhiệt độ nước ổn định và bãi cát dài, đẹp. Đây là lợi thế lớn để phát triển các đô thị du lịch biển quy mô, tạo nền tảng cho sự bứt phá của kinh tế biển trong dài hạn.
Đô thị biển – động lực lan tỏa cho nền kinh tế
Theo TS. Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, việc xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn đã tạo lực đẩy quan trọng cho phát triển đô thị ven biển. Việt Nam sở hữu nhiều điểm đến có đẳng cấp quốc tế như Phú Quốc hay Cam Ranh, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển đa dạng các loại hình du lịch, từ nghỉ dưỡng cao cấp đến sinh thái và trải nghiệm văn hóa.
Động lực cho các đô thị ven biển còn đến từ sự hoàn thiện nhanh chóng của hệ thống hạ tầng, đặc biệt là sân bay và mạng lưới giao thông kết nối các vùng du lịch trọng điểm. Sau đại dịch, xu hướng tiêu dùng toàn cầu cũng thay đổi rõ rệt khi du khách ưu tiên các điểm đến gắn với thiên nhiên và không gian mở. Đồng thời, nhu cầu sở hữu bất động sản ven biển gia tăng đã thúc đẩy sự hình thành các đô thị biển quy mô lớn.
Thực tế cho thấy, kinh tế biển và du lịch đang đóng góp giá trị gia tăng đáng kể cho nền kinh tế, khi các thành phố ven biển hiện chiếm khoảng một nửa GDP cả nước. Không chỉ tạo nguồn thu lớn từ du lịch và dịch vụ, các đô thị biển còn tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực như thương mại, bất động sản, giao thông và logistics, đồng thời tạo ra lượng việc làm lớn và ổn định.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy phát triển đô thị biển là chiến lược thành công của nhiều quốc gia. Singapore đã tận dụng hiệu quả quỹ đất ven biển để xây dựng các khu đô thị và nghỉ dưỡng cao cấp, qua đó trở thành trung tâm tài chính – logistics hàng đầu khu vực. Dubai cũng tạo dấu ấn với các dự án lấn biển mang tính biểu tượng, chuyển mình từ nền kinh tế phụ thuộc dầu mỏ sang trung tâm du lịch và tài chính hiện đại. Trong khi đó, Thái Lan khai thác hiệu quả lợi thế du lịch biển để thu hút hàng chục triệu lượt khách quốc tế mỗi năm.
Tại Việt Nam, nhiều địa phương đã ghi nhận những bước tiến rõ nét trong phát triển đô thị ven biển. Đà Nẵng là ví dụ tiêu biểu khi kết hợp hài hòa giữa du lịch, dịch vụ và không gian sống, xây dựng thành công hình ảnh “thành phố đáng sống”. Trong khi đó, khu vực Nha Trang – Bắc Vân Phong (Khánh Hòa) đang nổi lên như một cực tăng trưởng mới, với tiềm năng hình thành hệ sinh thái đô thị biển, đô thị đảo và đô thị sinh thái quy mô lớn.
Sức hút của đô thị biển còn được gia tăng nhờ sự xuất hiện của các dự án quy mô lớn, được quy hoạch bài bản. Các tổ hợp nghỉ dưỡng – giải trí tích hợp tiện ích cao cấp như sân golf, bến du thuyền hay trung tâm thương mại đang thu hút nhóm khách có khả năng chi trả cao, đồng thời nâng tầm hình ảnh điểm đến.
Trường hợp của Phú Quốc là minh chứng rõ nét. Từ một làng chài ven biển, đảo ngọc đã vươn lên trở thành trung tâm du lịch hàng đầu cả nước. Tuy nhiên, với quy mô dân số khoảng 180.000 người, khu vực này vẫn cần tiếp tục phát triển để chuyển đổi từ mô hình điểm đến du lịch sang một đô thị kinh tế hoàn chỉnh.
Theo TS. Nguyễn Văn Đính, để khai thác tối đa tiềm năng và bảo đảm phát triển bền vững, yếu tố then chốt là phát triển hạ tầng đồng bộ. Hệ thống giao thông, cảng biển, sân bay và kết nối liên vùng cần được đầu tư bài bản nhằm tạo mạng lưới giao thương hiệu quả, giúp các trung tâm kinh tế ven biển phát huy tối đa lợi thế.
Trong bối cảnh kinh tế biển ngày càng đóng vai trò quan trọng, việc phát triển các đô thị ven biển không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là động lực chiến lược, góp phần định hình không gian tăng trưởng mới cho nền kinh tế Việt Nam trong dài hạn.
Hải Yến