Bắt tay tập đoàn lớn, huy động vốn 'tỷ đô' vào hạ tầng năng lượng hạt nhân

một giờ trướcBài gốc

Chuyển rủi ro tín dụng khỏi ngân sách nhà nước

Tại Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hoa Kỳ, vấn đề tài chính cho các dự án điện hạt nhân thế hệ mới đã được các chuyên gia thảo luận. Ông Võ Xuân Hoài - Phó giám đốcTrung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) đánh giá, trong kỷ nguyên bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn và trung tâm dữ liệu, sự ổn định của điện năng đã trở thành điều kiện tiên quyết định hình năng lực cạnh tranh quốc gia.

Quang cảnh buổi tọa đàm. Ảnh: NIC.

Mặc dù nhận thức được thực tế này, khả năng đáp ứng điện năng của Việt Nam vẫn chưa được như kỳ vọng. Theo ông James Voss - Phó Chủ tịch EXCEL Services Corporation, các tập đoàn quốc tế đánh giá rất cao môi trường thương mại và lực lượng lao động tại Việt Nam, nhưng tình hình cung ứng năng lượng hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu của các ngành công nghệ cao.

Lời giải cho vấn đề này là các giải pháp năng lượng tiên tiến. Tuy nhiên, vấn đề huy động nguồn vốn khổng lồ cho các dự án năng lượng tiên tiến chính là nút thắt lớn khi quyết định đưa công nghệ vào thực tiễn.

Việc xây dựng hạ tầng năng lượng tiên tiến tại các khu công nghệ cao có thể tiêu tốn hàng tỷ USD. Nếu dựa hoàn toàn vào ngân sách nhà nước hay bảo lãnh từ Chính phủ để vay mượn, đây sẽ là một gánh nặng khổng lồ và khó khả thi về mặt tài chính. Do đó, ngành điện cần thiết kế những cơ chế mới để thu hút nguồn vốn tư nhân.

Lời giải từ "khách hàng mỏ neo" và hợp đồng bảo chứng

Giải pháp đột phá được ông James Voss đưa ra là tận dụng uy tín tín dụng toàn cầu của chính các tập đoàn công nghệ lớn, là khách hàng dùng điện đang hoạt động tại các khu công nghệ cao.

Ông James Voss - Phó Chủ tịch EXCEL Services Corporation. Ảnh: NIC.

Theo đó, chiến lược tối ưu là đi tìm "cái bắt tay" với các tập đoàn như Nvidia hay Microsoft, thông qua việc ký kết các thỏa thuận mua điện (PPA) kéo dài tới 30 năm. Dưới góc nhìn tài chính, những hợp đồng tiêu thụ dài hạn này chính là các giao dịch có khả năng vay vốn (bankable contract/transaction). Khi có cam kết dòng tiền chắc chắn từ các "khách hàng mỏ neo", các tổ chức tín dụng sẽ đánh giá dự án là một tài sản có doanh thu tương lai chắc chắn thay vì khoản đầu tư rủi ro, từ đó sẵn sàng giải ngân các khoản vốn trị giá tỷ đô mà không cần đến sự bảo lãnh tín dụng từ Chính phủ. Đây là đòn bẩy dùng chính nhu cầu năng lượng khổng lồ của nền kinh tế số để kéo dòng vốn tư nhân vào phát triển hạ tầng.

Để hiện thực hóa chiến lược huy động vốn này, đại diện EXCEL Services Corporation nhấn mạnh các bên cần phải chuyển từ việc "nói" sang hành động quyết liệt. Mục tiêu trong vòng một năm tới là phải định hình rõ ràng cấu trúc chi tiết của dự án, từ quy mô điện năng, chi phí, cho đến các giới hạn về quỹ đất và nguồn nước. Hiện tại, nền tảng cho các bước đi này đang được thiết lập khi EXCEL đang đề xuất khoản tài trợ 1 triệu USD từ Cơ quan Thương mại và Phát triển Hoa Kỳ (USTDA) nhằm đánh giá và định hình dự án tại Việt Nam. Các doanh nghiệp tại khu công nghệ cao cũng được kêu gọi tham gia đóng góp để xây dựng một dự án khả thi, chuẩn bị cho bước vay vốn và kỹ thuật tiếp theo.

Việc xây dựng một hệ sinh thái năng lượng đủ sức tạo dựng niềm tin và sớm hoàn thiện cơ chế để doanh nghiệp ký kết mua bán điện dài hạn sẽ là "mắt xích" thể chế đầu tiên mở ra dòng vốn tỷ đô.

Hiền Thảo

Nguồn Doanh Nghiệp : https://doanhnghiepvn.vn/doanh-nghiep/bat-tay-tap-doan-lon-huy-dong-von-ty-do-vao-ha-tang-nang-luong-hat-nhan/20260511092812732