Chủ tịch BNP Tarique Rahman vẫy tay chào những người ủng hộ sau cuộc bỏ phiếu ngày 12/2. Ảnh: AP
Bộ phận truyền thông của đảng cho biết trên mạng xã hội X hôm 13/2 rằng, BNP đã giành đủ số ghế trong Quốc hội để tự đứng ra thành lập chính phủ. Ủy ban Bầu cử Bangladesh chưa công bố kết quả cuối cùng. Tuy nhiên, nhiều hãng truyền thông địa phương đưa tin BNP đã vượt mốc 151 ghế cần thiết để chiếm đa số trong Quốc hội gồm 350 ghế, trong đó có 50 ghế dành riêng cho phụ nữ được phân bổ theo tỷ lệ cho các đảng chiến thắng.
Sự trở lại của Tarique Rahman
BNP do ông Tarique Rahman, 60 tuổi, làm Chủ tịch và là ứng viên Thủ tướng. Ông trở về Bangladesh sau 17 năm sống lưu vong tại London. Ông là con trai của cựu Thủ tướng Khaleda Zia, người qua đời hồi tháng 12 vừa qua.
Ông Ruhul Kabir Rizvi, Phó Tổng thư ký cấp cao của BNP đã gửi lời chúc mừng tới người dân Bangladesh về chiến thắng của đảng. Trong khi đó, ông Saleh Shibly, thư ký báo chí của Rahman cho biết, nhà lãnh đạo BNP kêu gọi người ủng hộ tổ chức cầu nguyện đặc biệt cùng buổi lễ thứ Sáu hàng tuần, đồng thời không tổ chức mít tinh hay diễu hành ăn mừng.
Mỹ, Ấn Độ và Pakistan chúc mừng
Đại sứ quán Mỹ tại Dhaka chúc mừng ông Rahman và đảng của ông, gọi đây là “một chiến thắng mang tính lịch sử”. “Mỹ mong muốn hợp tác với ông để đạt được các mục tiêu chung về thịnh vượng và an ninh cho cả hai nước”, Đại sứ Mỹ tại Bangladesh Brent T. Christensen viết trên X.
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi nhận định chiến thắng này “phản ánh niềm tin của người dân Bangladesh vào sự lãnh đạo của ông”, đồng thời bày tỏ mong muốn tăng cường quan hệ song phương.
Tổng thống Pakistan Asif Ali Zardari cũng khẳng định, Islamabad “cam kết duy trì quan hệ đối tác dân chủ vững mạnh và thúc đẩy tiến bộ chung”.
Bangladesh từ lâu có quan hệ đan xen với hai cường quốc khu vực là India và Pakistan. Ấn Độ từng hỗ trợ Bangladesh giành độc lập khỏi Pakistan sau cuộc chiến đẫm máu năm 1971 và duy trì quan hệ nồng ấm dưới thời cựu Thủ tướng Sheikh Hasina, người bị lật đổ sau các cuộc biểu tình năm 2024 và phải sang Ấn Độ lưu vong. Ngược lại, Pakistan bị gạt ra bên lề trong thời Hasina, nhưng quan hệ đã được cải thiện dưới chính quyền lâm thời do nhà kinh tế đoạt Nobel Hòa bình Muhammad Yunus lãnh đạo.
Liên minh Hồi giáo gia tăng ảnh hưởng
Cuộc bầu cử lần này chủ yếu là cuộc đua giữa BNP và liên minh 11 đảng do Jamaat-e-Islami dẫn đầu - một đảng Hồi giáo bảo thủ đang gia tăng ảnh hưởng, gây lo ngại đặc biệt trong giới phụ nữ và các cộng đồng thiểu số.
Dù không giành đa số, liên minh này đã tạo dấu ấn khi giành ít nhất 77 ghế, theo các kênh truyền hình địa phương. Lãnh đạo Jamaat-e-Islami, ông Shafiqur Rahman, trúng cử tại Dhaka và được dự báo sẽ trở thành lãnh đạo phe đối lập trong Quốc hội. Tuy nhiên, đảng này phản đối cách xử lý kết quả bầu cử, cho rằng việc chậm công bố ở một số khu vực là “bất thường” và cáo buộc các ứng viên của liên minh “thua sít sao một cách đáng ngờ”.
Đảng Công dân Quốc gia, do các thủ lĩnh sinh viên của phong trào nổi dậy thành lập và sau đó liên kết với liên minh do Jamaat dẫn dắt, cũng ghi nhận thành tích khi lãnh đạo Nahid Islam cùng ít nhất ba nhân vật chủ chốt giành chiến thắng.
Phép thử đối với nền dân chủ
Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong bối cảnh an ninh thắt chặt, cùng những lo ngại về sự suy giảm dân chủ, bạo lực chính trị gia tăng và sự xói mòn pháp quyền.
Đây là cuộc bầu cử đầu tiên kể từ cuộc nổi dậy đẫm máu do sinh viên dẫn đầu vào tháng 7/2024 khiến bà Hasina mất quyền lực. Nhiều người coi đây là phép thử quan trọng về khả năng khôi phục niềm tin vào dân chủ và chuyển hóa làn sóng biểu tình thành cải cách chính trị thực chất.
Song song với bầu cử Quốc hội, cử tri cũng tham gia trưng cầu dân ý về các cải cách chính trị, bao gồm giới hạn nhiệm kỳ thủ tướng và tăng cường cơ chế kiểm soát quyền lực hành pháp. Kết quả trưng cầu chưa được công bố nhưng được dự đoán sẽ nhận được sự ủng hộ.
Áp lực cải tổ đối với BNP
Trong hơn 15 năm qua, BNP phần lớn ở thế đối lập, tẩy chay một số kỳ bầu cử và cáo buộc Chính phủ Hasina gian lận phiếu bầu cũng như đàn áp chính trị. Ông Tarique Rahman sống lưu vong 17 năm sau khi chính quyền Hasina truy tố ông trong nhiều vụ án tham nhũng và hình sự - những cáo buộc mà ông phủ nhận, cho rằng mang động cơ chính trị.
Sau khi chính phủ Hasina sụp đổ, các vụ án được hủy bỏ, tạo điều kiện để ông trở về nước và tái tham gia chính trường.
Gia đình Rahman là một trong hai trụ cột của hệ thống chính trị mang tính gia tộc lâu đời tại Bangladesh. Cha ông, cựu Tổng thống Ziaur Rahman, từng là nhân vật chính trị nổi bật trước khi bị ám sát năm 1981. Mẹ ông, bà Khaleda Zia, giữ chức Thủ tướng hai nhiệm kỳ trọn vẹn.
BNP là đối thủ chính của đảng Liên đoàn Awami của bà Hasina - hiện đã bị cấm hoạt động - và mối thù kéo dài giữa hai phe từng định hình đời sống chính trị Bangladesh suốt nhiều thập niên.
Ông Michael Kugelman, chuyên gia cao cấp về Nam Á tại Hội đồng Đại Tây Dương nhận định, kết quả này có thể được xem là “một đòn giáng vào tinh thần của cuộc cách mạng 2024”, do BNP từ lâu gắn liền với các cáo buộc tham nhũng và chính trị gia tộc. Tuy nhiên, ông cho rằng đảng này sẽ phải chịu áp lực lớn để thay đổi cách điều hành.
Quỳnh Vũ