Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031: Những dấu ấn nổi bật và sự thật không thể xuyên tạc - Kỳ 1: Từ nguyên tắc hiến định đến thực tiễn sinh động

4 giờ trướcBài gốc

Lời tòa soạn: Với tỷ lệ cử tri đi bầu gần 100% - cao nhất qua các nhiệm kỳ - cùng những dấu ấn “lần đầu tiên” về ứng dụng công nghệ thông tin, cơ cấu đại biểu chuyên trách…, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã khẳng định sự lãnh đạo sát sao, toàn diện của Đảng, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, thể hiện sự thống nhất giữa ý Đảng với lòng dân và khát vọng phát triển đất nước. Thực tiễn đó đã bác bỏ mọi luận điệu xuyên tạc, phủ nhận thành công của cuộc bầu cử.

Những kết quả của “ý Đảng, lòng dân”

Ngày 15/3/2026, cử tri cả nước đã tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 (cuộc bầu cử). Sự kiện chính trị trọng đại này đã trở thành Ngày hội lớn của non sông, Ngày hội của tinh thần đoàn kết toàn dân tộc trong việc xây dựng chính quyền của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.

Theo báo cáo của Hội đồng Bầu cử quốc gia, cuộc bầu cử đã thành công rất tốt đẹp, đạt nhiều kết quả toàn diện, với hơn 76 triệu cử tri tham gia tại trên 72 nghìn khu vực bỏ phiếu, tỷ lệ đi bầu đạt 99,70%. Đây là cuộc bầu cử có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, đạt tỷ lệ cử tri tham gia cao nhất qua các nhiệm kỳ, thể hiện rõ ý thức chính trị, trách nhiệm công dân và niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước. Trong đó, một số địa phương có tỷ lệ cử tri đi bầu rất cao và hoàn thành sớm như: Vĩnh Long 99,999%; Lào Cai 99,998%; TP Huế 99,996%; Tuyên Quang 99,99%; Hà Tĩnh 99,99%. Các đô thị lớn như TP Hồ Chí Minh và TP Hà Nội, dù có số lượng cử tri đông, biến động dân cư phức tạp nhưng vẫn hoàn thành sớm với tỷ lệ trên 99%.

Cử tri cả nước đã bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội, 2.552 đại biểu HĐND cấp tỉnh và 72.440 đại biểu HĐND cấp xã, cho thấy công tác nhân sự được chuẩn bị kỹ lưỡng, bảo đảm tiêu chuẩn, chất lượng; cơ cấu đại biểu tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tăng đại biểu chuyên trách, nâng cao trình độ và tính đại diện. Những con số ấy không chỉ phản ánh hiệu quả tổ chức, mà sâu xa hơn là phản ánh niềm tin chính trị, ý thức công dân và tinh thần làm chủ của Nhân dân đối với Nhà nước và chế độ ta. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, mỗi lá phiếu của cử tri không chỉ thể hiện quyền làm chủ của người dân, mà còn gửi gắm niềm tin và kỳ vọng vào tương lai tươi đẹp của đất nước, đồng thời khẳng định bản chất Nhà nước ta - “Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân”.

Ngoài quy mô lớn nhất từ trước đến nay, cuộc bầu cử ngày 15/3 vừa qua còn để lại nhiều dấu ấn “lần đầu tiên” rất quan trọng. Cụ thể, đây là nhiệm kỳ đầu tiên việc lập, quản lý danh sách cử tri được triển khai trên cơ sở tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Cùng với đó, tỷ lệ đại biểu chuyên trách đạt 40%, cao nhất từ trước đến nay. Đặc biệt, lần đầu tiên trong Quốc hội có đại diện dân tộc Ơ Đu; tỷ lệ đại biểu nữ duy trì ở mức cao (30%), thể hiện bước tiến về bình đẳng giới và tính đại diện. Đây là những kết quả có ý nghĩa rất sâu sắc, thể hiện bước tiến đồng thời ở cả hai mặt: nâng cao chất lượng đại biểu và bảo đảm tính bao trùm, tính đại diện của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.

Thực thi đầy đủ quyền bầu cử, ứng cử của công dân

Có thể khẳng định, tỷ lệ cử tri tham gia bầu cử cao là biểu hiện sinh động của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa. Ở Việt Nam, quyền bầu cử và ứng cử là những quyền chính trị cơ bản của công dân được quy định trong Hiến pháp và các văn bản pháp luật liên quan theo các nguyên tắc cơ bản là phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, cuộc bầu cử vừa qua đã để lại một dấu ấn rất quan trọng, đó là sự hội tụ của ý Đảng, lòng dân và khát vọng phát triển đất nước.
(Ảnh: TTXVN)

Ngay từ Hiến pháp 1946 - bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa đã ghi nhận quyền bầu cử tại Điều 18: “Tất cả công dân Việt Nam, từ 18 tuổi trở lên, không phân biệt gái trai, đều có quyền bầu cử, trừ những người mất trí và những người mất công quyền. Người ứng cử phải là người có quyền bầu cử, phải ít ra là 21 tuổi và phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ”.

Tinh thần dân chủ đó tiếp tục được kế thừa, phát triển xuyên suốt qua các bản Hiến pháp năm 1959, 1980, 1992 và được khẳng định đầy đủ hơn trong Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025): “Việc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND được tiến hành theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín”; “Công dân đủ mười tám tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, HĐND. Việc thực hiện các quyền này do luật định”…

Trên cơ sở hiến định đó, Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND năm 2015, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 83/2025/QH15 đã cụ thể hóa thành các quy định chặt chẽ, đồng bộ, bảo đảm quyền chính trị của công dân được thực thi trên thực tế.

Thực tiễn cho thấy, ở Việt Nam không hề hạn chế quyền bầu cử và quyền ứng cử tự do của công dân. Mọi công dân, nếu đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của pháp luật và được cử tri tín nhiệm, đều có thể tham gia ứng cử, đóng góp trí tuệ, trách nhiệm vào công việc chung của đất nước. Kể từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên tổ chức ngày 6/1/1946 đến nay, Việt Nam đã trải qua 16 kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội. Xuyên suốt tiến trình đó, các cuộc bầu cử đều được tổ chức dân chủ, công khai, đúng quy trình, dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Theo sách Lịch sử Quốc hội Việt Nam, ngay trong cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên, giữa muôn vàn khó khăn của những ngày đầu giành độc lập, trong điều kiện vô cùng hiểm nguy, người dân vẫn tích cực bàn luận, trao đổi, tìm hiểu về những người sẽ đại diện cho mình. Nhờ nhận thức sâu sắc về quyền làm chủ và ý nghĩa thiêng liêng của lá phiếu, gần 90% cử tri cả nước đã tham gia bỏ phiếu bầu Quốc hội khóa I - một con số có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh đất nước còn bộn bề gian khó.

Dù diễn ra trong những giai đoạn cách mạng khác nhau, với không ít khó khăn, thách thức, Nhân dân Việt Nam đều một lòng tin tưởng theo Đảng, tích cực tham gia các cuộc bầu cử để xây dựng bộ máy nhà nước của mình; qua đó, mỗi kỳ bầu cử đều ghi nhận tỷ lệ cử tri tham gia cao. Kết quả và thành công của các cuộc bầu cử đã khẳng định bản chất ưu việt của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Kiên quyết đấu tranh với những luận điệu xuyên tạc

Bất chấp những kết quả khách quan và minh bạch của cuộc bầu cử, một số phần tử cơ hội, thù địch lại ra sức chống phá, xuyên tạc, cho rằng tỷ lệ cử tri tham gia cao là điều bất thường, mang tính hình thức. Các luận điệu này còn suy diễn sai lệch: Việt Nam không có dân chủ thực sự trong ứng cử, bầu cử, đó là cơ chế “Đảng cử dân bầu”, là “dân chủ trình diễn”, không có cạnh tranh thực chất và Nhân dân không có quyền thực sự…

Bản chất của những luận điệu này là sự quy chụp, xuyên tạc, bóp méo sự thật về tiến trình bầu cử, nhằm tạo ra sự hoài nghi trong xã hội, kích động tâm lý bất mãn, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, từng bước làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Đây không phải là thủ đoạn mới, nhưng được lặp lại với nhiều hình thức tinh vi hơn, nhất là vào thời điểm diễn ra các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước. Đáng chú ý, các lập luận này thường cố tình bỏ qua toàn bộ quá trình chuẩn bị công phu, tổ chức chặt chẽ của cuộc bầu cử, chỉ lựa chọn, cắt ghép một số khía cạnh riêng lẻ để diễn giải theo hướng phiến diện, dẫn dắt dư luận sai lệch.

Do đó, việc nhận diện và đấu tranh kịp thời, hiệu quả với các luận điệu xuyên tạc là yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa có ý nghĩa lâu dài. Đây không chỉ là nhiệm vụ bảo vệ thành quả của cuộc bầu cử, bảo vệ uy tín của các đại biểu trúng cử, mà còn góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin xã hội và nâng cao nhận thức pháp luật cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân.

“Cuộc bầu cử ngày 15/3/2026 vừa qua đã để lại một dấu ấn rất quan trọng, đó là sự hội tụ của ý Đảng, lòng dân và khát vọng phát triển đất nước. Thành công ấy là kết quả của sự chuẩn bị chu đáo, sự lãnh đạo sát sao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và trên hết là tinh thần trách nhiệm của hàng chục triệu cử tri Việt Nam” - (Tổng Bí thư Tô Lâm (nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước) phát biểu tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác bầu cử, ngày 31/3/2026).

(Còn tiếp)

Vân Thanh - Hồng Thúy - Thu Hằng

Nguồn Pháp Luật VN : https://baophapluat.vn/bau-cu-dai-bieu-quoc-hoi-khoa-xvi-va-dai-bieu-hdnd-cac-cap-nhiem-ky-2026-2031-nhung-dau-an-noi-bat-va-su-that-khong-the-xuyen-tac-ky-1-tu-nguyen-tac-hien-dinh-den-thuc-tien-sinh-dong.html