Quang cảnh một địa điểm bầu cử tại Paris, Pháp ngày 15/3/2026. Ảnh: China Daily
Theo báo Le Monde (Pháp), cử tri Pháp đã đi bỏ phiếu vào ngày 15/3 trong một cuộc bầu cử được theo dõi sát sao, bởi đây là một phép thử về sức mạnh của phe cực hữu và khả năng bám trụ của các đảng dòng chính trước thềm cuộc bầu cử tổng thống quan trọng năm 2027. Kết quả hiện cho thấy ranh giới ngày càng mờ nhạt giữa các đảng cánh hữu và phe cực hữu, sự tranh đấu trong nội bộ cánh tả, và sự sụp đổ của đảng theo đường lối trung dung của Tổng thống Macron.
Nhiều diễn ngôn từ các phe phái đã kết nối hai cuộc bầu cử với nhau. Chủ tịch đảng Tập hợp Quốc gia (RN) cực hữu, Jordan Bardella, phát biểu cho rằng thay đổi không chờ đến năm 2027 mà bắt đầu ngay từ lần bỏ phiếu này.
Tại nhiều thành phố cỡ trung bình và lớn, cuộc đua vẫn chưa ngã ngũ khi vòng bầu cử thứ hai sẽ diễn ra vào ngày 22/3 bởi địa phương chưa có ứng viên nào đạt quá bán số phiếu bầu. Các đảng phái sẽ tận dụng giai đoạn giữa hai vòng bầu cử để chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống bằng cách thiết lập câu chuyện và thăm dò các liên minh khả quan. Bức tranh chính trị tiếp tục được định hình bởi sự phân chia tả - hữu, khi đảng Phục hưng (Renaissance) theo đường hướng trung lập, được lãnh đạo bởi Tổng thống Emmanuel Macron, người đã đắc cử 2 nhiệm kỳ liên tiếp, bị suy yếu nghiêm trọng.
Tại Pháp, vòng 2 của các cuộc bầu cử thường là khi các liên minh được thành lập, nghĩa là các đảng có lợi ích tương đồng sẽ thỏa thuận để ủng hộ 1 ứng viên duy nhất thay vì nhiều ứng viên riêng lẻ. Trong đợt bầu cử lần này, phe cực hữu và cánh hữu được dự đoán là sẽ hợp tác với nhau tại nhiều địa phương. Ở phía cánh tả, đảng Xã hội (PS) đang có kết quả khả quan, nhưng sẽ phải đối phó với sự trỗi dậy của đảng cực tả Nước Pháp bất khuất (LFI) tại các thành phố và khu vực đô thị lớn như Marseille và Toulouse.
Vì vậy để đạt được mục tiêu kép: giành chiến thắng ở các thành phố và tạo đà cho cuộc bầu cử năm 2027, lãnh đạo các đảng đã nhanh chóng đưa ra nhiều thông điệp đến cử tri và đối thủ chính trị, những nhân vật mà có thể sau này trở thành người đồng minh.
Ông Jordan Bardella, lãnh đạo đảng RN, tuyên bố ủng hộ những người từ chối “sự hỗn loạn của cánh tả cực đoan và sự pha loãng thành chủ nghĩa Macron”, còn người đồng cấp Bruno Retailleau của đảng Cộng hòa (LR), đảng cánh hữu truyền thống của Pháp, đưa ra một thông điệp mềm mỏng hơn. Ông kêu gọi tập hợp rộng rãi các cử tri cánh hữu, phản ánh sự thay đổi trong lập trường của LR khi để ngỏ khả năng thắt chặt quan hệ với RN hoặc Reconquête!, một đảng cực hữu khác, cùng lúc đó tập trung chỉ trích đảng cực tả LFI.
Đối với đảng Xã hội và các đảng cánh tả ôn hòa khác, việc khẳng định lập trường rõ ràng đối với LFI, thường bị coi là quá “nổi loạn”, có thể là một dấu ấn nhận diện chính trị. Nhưng việc đoạn tuyệt với LFI do chính trị gia kì cựu Jean-Luc Mélenchon lãnh đạo sẽ phải trả giá bằng chiến thắng bầu cử. Vì vậy, lãnh đạo đảng Xã hội Olivier Faure chỉ đơn giản nói rằng “không có thỏa thuận quốc gia nào giữa đảng Xã hội và LFI”, tín hiệu cho thấy các thỏa thuận ở cấp địa phương vẫn có thể diễn ra.
Về phần mình, LFI đang có những ứng viên với tiếng nói đáng kể sau kết quả của vòng 1, đặc biệt tại Marseille. Điều phối viên quốc gia của LFI, Manuel Bompard, đã kêu gọi thành lập một mặt trận chống lại RN cho vòng 2 nhưng không cho phép rút các ứng viên LFI, vốn là thông lệ của các đảng cánh tả khi liên minh chống lại cực hữu. Những cuộc thảo luận giữa các đảng cánh tả sẽ có tác động lâu dài đối với cuộc bầu cử tổng thống và cung cấp cái nhìn về cán cân quyền lực trong nội bộ phe này.
Giữa những biến động ở hai cánh của phổ chính trị Pháp, khối trung dung hầu như vắng mặt. Dù vẫn có tiếng nói trong cuộc bầu cử lập pháp sớm năm 2024, phe của Tổng thống đương nhiệm Macron hoặc đã bị loại hoặc sẽ mờ nhạt trong hầu hết các cuộc bầu cử vòng 2 năm nay.
Khối này thường dựa vào luận điểm “vòng cung cộng hòa”, nghĩa là loại trừ cả cực hữu và cực tả, để tạo ra sức mạnh chính trị cho mình. Tuy nhiên, tình hình hiện nay cho thấy đảng của Tổng thống bị gạt ra ngoài lề trong cuộc đối đầu tả - hữu, đánh dấu sự kết thúc vai trò người quyết định kẻ thắng cuộc mà đảng này đã nắm giữ trong nhiều năm qua.
Đăng Dương/Báo Tin tức và Dân tộc