Bầu cử sơ bộ Mỹ và ảnh hưởng của Tổng thống Donald Trump

2 giờ trướcBài gốc

Kết quả cho thấy xu hướng nổi bật nhất tiếp tục là sự chi phối sâu rộng của Tổng thống Donald Trump đối với nội bộ đảng Cộng hòa, đồng thời phản ánh nỗ lực của đảng Dân chủ trong việc củng cố các địa bàn cạnh tranh và tái định hình thông điệp kinh tế - xã hội nhằm đối phó với làn sóng dân túy bảo thủ.

Mặc dù các cuộc bầu cử sơ bộ thường mang tính nội bộ đảng phái, song diễn biến lần này phản ánh sâu sắc những tranh luận chiến lược về bản sắc chính trị, mức độ trung thành ý thức hệ và khả năng mở rộng liên minh cử tri trong bối cảnh chính trường Mỹ ngày càng phân cực.

Cuộc bầu cử sơ bộ tại 6 bang ngày 19/5 trở thành phép thử quan trọng đối với tương quan lực lượng của 2 đảng. (Ảnh: Bang Idaho)

Tổng thống Donald Trump tiếp tục củng cố quyền lực trong đảng Cộng hòa

Điểm nổi bật nhất của đêm bầu cử là chiến thắng của ứng cử viên được ông Trump hậu thuẫn tại Kentucky, qua đó một lần nữa khẳng định vai trò trung tâm của ông trong đời sống chính trị đảng Cộng hòa. Theo NBC News, tại khu vực bầu cử số 4 của bang này, cựu đặc nhiệm Hải quân Ed Gallrein đã đánh bại nghị sĩ kỳ cựu Thomas Massie với cách biệt khoảng 10 điểm phần trăm trong một cuộc đua được xem là một trong những bầu cử sơ bộ Hạ viện tốn kém nhất lịch sử Mỹ.

Thomas Massie từ lâu được xem là một tiếng nói bảo thủ độc lập trong đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, những bất đồng công khai với Tổng thống Trump, đặc biệt liên quan đến các dự luật kinh tế và một số vấn đề chính trị nhạy cảm, đã khiến ông trở thành mục tiêu mà ông Trump cùng các đồng minh muốn “loại bỏ”.

Chiến thắng của Gallrein không chỉ mang ý nghĩa cá nhân mà còn nối dài chuỗi thất bại của các chính trị gia Cộng hòa từng công khai bất đồng với Tổng thống Trump. Trước đó, Thượng nghị sĩ Bill Cassidy tại Louisiana - người từng bỏ phiếu kết tội ông Trump sau sự kiện ngày 6-1-2021 tại Điện Capitol - cũng thất bại trong cuộc đua tái đề cử. Tại Georgia, Ngoại trưởng bang Brad Raffensperger, nhân vật từng từ chối yêu cầu đảo ngược kết quả bầu cử năm 2020 của ông Trump, cũng không thể tiến sâu trong cuộc đua thống đốc.

Những kết quả này cho thấy một thực tế ngày càng rõ: trong nội bộ đảng Cộng hòa hiện nay, ảnh hưởng của Tổng thống Donald Trump là rất lớn. Ông Trump không chỉ đóng vai trò người dẫn dắt về mặt tư tưởng mà còn kiểm soát đáng kể hệ sinh thái tài chính, truyền thông và vận động cử tri bảo thủ.

Tuy nhiên, sự thống trị này cũng đặt ra một vấn đề chiến lược đối với đảng Cộng hòa. Tổng thống Trump có khả năng huy động mạnh mẽ cử tri trung thành và khối MAGA (chủ trương “Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại”), nhưng đồng thời lại tạo ra mức độ phản đối cao trong nhóm cử tri độc lập và cử tri dao động. Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy tỷ lệ tín nhiệm của ông, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế, tiếp tục ở mức thấp. Điều này khiến nhiều ứng cử viên Cộng hòa rơi vào thế khó: cần dựa vào Tổng thống Trump để vượt qua bầu cử sơ bộ, nhưng lại phải tìm cách giảm bớt hình ảnh gắn chặt với ông Trump khi bước vào tổng tuyển cử.

Sự phân hóa đó thể hiện rõ tại Georgia - một bang từng nghiêng về Cộng hòa nhưng ngày càng mang tính “dao động”. Cuộc đua vào Thượng viện tại đây được xem là phép thử chiến lược quan trọng. Các ứng cử viên Cộng hòa đều cố gắng chứng minh mức độ gần gũi với Tổng thống Trump nhằm giành ưu thế trong nội bộ đảng, song người chiến thắng sau cùng sẽ phải đối đầu với Thượng nghị sĩ Dân chủ đương nhiệm Jon Ossoff trong một cuộc tổng tuyển cử được dự báo rất cạnh tranh.

Khác với Alabama hay Idaho - những bang có xu hướng bảo thủ ổn định, Georgia có cơ cấu cử tri đa dạng hơn và số lượng cử tri độc lập ngày càng tăng. Vì vậy, việc lựa chọn một ứng cử viên quá cứng rắn về ý thức hệ có thể khiến đảng Cộng hòa gặp khó khăn trong việc mở rộng liên minh cử tri ngoài khối bảo thủ truyền thống.

Kinh tế, khả năng chi trả và cuộc cạnh tranh giành cử tri trung dung

Nếu đảng Cộng hòa tiếp tục xoay quanh câu chuyện về Tổng thống Trump và lòng trung thành chính trị, thì đảng Dân chủ lại tập trung nhiều hơn vào các vấn đề đời sống, đặc biệt là kinh tế và khả năng chi trả. Đây được xem là hướng đi nhằm thu hút tầng lớp lao động và cử tri trung dung trong bối cảnh lạm phát, giá nhiên liệu và chi phí sinh hoạt vẫn là mối quan tâm hàng đầu của người dân Mỹ.

Ảnh hưởng của Tổng thống Donald Trump trong đảng Cộng hòa là rất lớn. (Ảnh: Nhà Trắng)

Pennsylvania nổi lên như một trong những chiến trường quan trọng nhất. Tại bang này, các ứng cử viên Dân chủ được Thống đốc Josh Shapiro hậu thuẫn đã giành nhiều đề cử quan trọng tại các khu vực cạnh tranh của Hạ viện. Điều đó cho thấy đảng Dân chủ đang ưu tiên những gương mặt có khả năng thắng cử thực tế thay vì chỉ nhấn mạnh yếu tố ý thức hệ.

Đáng chú ý là cuộc đua tại khu vực bầu cử số 7 của Pennsylvania giữa nghị sĩ Cộng hòa Ryan Mackenzie và ứng cử viên Dân chủ Bob Brooks. Mackenzie tập trung mạnh vào các thông điệp giảm thuế, bảo vệ thu nhập người lao động, đồng thời duy trì lập trường cứng rắn về nhập cư. Đây là nỗ lực của đảng Cộng hòa nhằm tái kết nối với tầng lớp lao động - nhóm cử tri từng đóng vai trò quyết định trong các chiến thắng của Tổng thống Trump.

Trong khi đó, đảng Dân chủ lại thúc đẩy thông điệp dân túy kinh tế theo hướng cánh tả hơn. Bob Brooks được xây dựng hình ảnh như một đại diện “người lao động bình thường”, chống lại “lòng tham doanh nghiệp” và hệ thống chính trị bị cho là phục vụ lợi ích nhóm. Cách tiếp cận này phản ánh chiến lược ngày càng phổ biến của đảng Dân chủ: kết hợp các giá trị tiến bộ với thông điệp bảo vệ tầng lớp lao động để cạnh tranh trực tiếp với chủ nghĩa dân túy bảo thủ.

Diễn biến tại Oregon cũng cho thấy vấn đề chi phí sinh hoạt đang tác động mạnh đến tâm lý cử tri. Việc cử tri bang này bác bỏ đề xuất tăng thuế xăng dầu phản ánh sự nhạy cảm ngày càng lớn của người dân đối với giá nhiên liệu và áp lực kinh tế. Đây là tín hiệu đáng chú ý đối với đảng Dân chủ, vốn thường ưu tiên các chính sách đầu tư công và chuyển đổi xanh nhưng có thể đối mặt phản ứng tiêu cực nếu cử tri cảm thấy gánh nặng tài chính gia tăng.

Ở chiều ngược lại, đảng Cộng hòa cũng không hoàn toàn thuận lợi. Dù vẫn giữ lợi thế cấu trúc tại nhiều bang, các ứng cử viên của họ phải đối mặt với bối cảnh kinh tế chưa ổn định và sự suy giảm mức độ ủng hộ dành cho Tổng thống Trump trong các vấn đề liên quan đến giá cả sinh hoạt. Điều này khiến các cuộc đua tại các bang dao động như Pennsylvania hay Georgia trở nên khó dự đoán hơn.

Một điểm đáng chú ý khác là xu hướng cả hai đảng ngày càng ưu tiên “độ thuần khiết” về ý thức hệ trong lựa chọn ứng cử viên. Ở đảng Cộng hòa, điều đó thể hiện qua yêu cầu trung thành với Tổng thống Trump và chương trình nghị sự MAGA. Trong khi đó, ở đảng Dân chủ, tranh luận xoay quanh việc nên theo đuổi chiến lược trung dung hay thúc đẩy các quan điểm tiến bộ mạnh mẽ hơn.

Tại Pennsylvania, cuộc cạnh tranh giữa các ứng cử viên thuộc dòng chính và cánh tả cấp tiến cho thấy đảng Dân chủ vẫn chưa hoàn toàn thống nhất về phương thức đối đầu với Tổng thống Trump. Một bộ phận cho rằng cần ưu tiên các ứng cử viên có khả năng thu hút cử tri độc lập; bộ phận khác lại tin rằng phải thúc đẩy mạnh mẽ chương trình nghị sự tiến bộ để tạo động lực cho cử tri trẻ và cử tri cấp tiến.

Trong bối cảnh đó, Texas trở thành một ví dụ điển hình cho những tính toán chiến lược phức tạp của Tổng thống Trump. Quyết định ủng hộ Tổng chưởng lý Ken Paxton thay vì Thượng nghị sĩ John Cornyn cho thấy ông Trump tiếp tục ưu tiên các nhân vật trung thành tuyệt đối với phong trào MAGA, ngay cả khi điều đó có thể khiến đảng Cộng hòa phải đối mặt một cuộc tổng tuyển cử khó khăn hơn và tốn kém hơn.

Dù Texas vẫn nghiêng về Cộng hòa, việc lựa chọn một ứng cử viên gây tranh cãi như Ken Paxton có thể buộc đảng này phải chi thêm nguồn lực đáng kể để bảo vệ ghế Thượng viện.

Như vậy, loạt bầu cử sơ bộ vừa qua cho thấy nước Mỹ đang bước vào giai đoạn cạnh tranh chính trị ngày càng phân cực. Đảng Cộng hòa tiếp tục đặt cược lớn vào ảnh hưởng của Tổng thống Trump và phong trào MAGA, trong khi đảng Dân chủ cố gắng xây dựng liên minh rộng hơn xoay quanh các vấn đề kinh tế - xã hội và khả năng chi trả. Tuy nhiên, cả hai đảng đều đang đối mặt cùng một thách thức: làm thế nào cân bằng giữa yêu cầu huy động cử tri cốt lõi và nhu cầu mở rộng sức hút với nhóm cử tri trung dung, vốn thường quyết định kết quả trong các bang dao động. Chính điều đó sẽ định hình cục diện chính trị Mỹ trong những tháng tới và ảnh hưởng đáng kể đến cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

Hùng Anh (CTV)

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/bau-cu-so-bo-my-va-anh-huong-cua-tong-thong-donald-trump-288483.htm