Một kết quả bất ngờ nhưng không khó lý giải, phản ánh lựa chọn của cử tri Thái Lan đối với thông điệp ổn định, thực dụng và đoàn kết quốc gia trong giai đoạn nhiều biến động.
Khi ổn định là lựa chọn của đa số
Cuộc tổng tuyển cử ngày 8/2 tại Thái Lan diễn ra trong bối cảnh đặc biệt: chỉ chưa đầy 100 ngày sau khi ông Anutin Charnvirakul nhậm chức Thủ tướng và quyết định giải tán Hạ viện để tìm kiếm một sự ủy nhiệm chính trị rõ ràng hơn từ cử tri. Đây là một nước cờ táo bạo, mang tính “đặt cược” cao, nhưng kết quả ban đầu cho thấy lựa chọn này đã mang lại cho nhà lãnh đạo 59 tuổi điều ông mong muốn: một chiến thắng thuyết phục.
Kết quả kiểm phiếu sơ bộ cho thấy, đảng Bhumjaithai của Thủ tướng Anutin Charnvirakul giành chiến thắng. Ảnh: EPA
Theo kết quả không chính thức được Ủy ban Bầu cử Thái Lan công bố tối cùng ngày, khi khoảng 89% số phiếu đã được kiểm đếm, đảng Bhumjaithai (Tự hào Thái Lan) của ông Anutin Charnvirakul được dự báo giành khoảng 175 ghế trong số 400 ghế bầu theo khu vực. Khi tính thêm các ghế theo danh sách đảng - được phân bổ dựa trên tỷ lệ phiếu toàn quốc và sẽ cần thêm ít nhất 2 tuần để hoàn tất - Bhumjaithai nhiều khả năng sẽ gia tăng đáng kể số ghế tại Hạ viện gồm 500 thành viên của Thái Lan.
Xếp sau Bhumjaithai là đảng Nhân dân (People’s Party) với khoảng 85 ghế, trong khi đảng Pheu Thai - lực lượng từng thống trị chính trường Thái Lan suốt nhiều năm - chỉ giành được khoảng 60 ghế khu vực. Kết quả này đánh dấu một sự dịch chuyển rõ rệt trong tương quan lực lượng tại Hạ viện, đồng thời mở ra triển vọng hình thành một chính phủ mới với vai trò trung tâm của đảng Bhumjaithai.
Phát biểu tại trụ sở đảng ở thủ đô Bangkok tối 8/2, trong lúc cơn mưa lớn vẫn chưa dứt, Thủ tướng Anutin Charnvirakul tỏ ra thận trọng nhưng không giấu được sự lạc quan. “Dù kết quả chưa chính thức, nhưng những gì đến lúc này cho thấy Bhumjaithai sẽ giành được nhiều ghế nhất”, ông nói, đồng thời gửi lời cảm ơn tới cử tri vì “sự tin tưởng vượt xa những gì chúng tôi kỳ vọng vào buổi sáng hôm nay”.
Ông Anutin nhấn mạnh chiến thắng này là “chiến thắng của tất cả người dân”, không phân biệt họ đã bỏ phiếu cho đảng nào, và coi đây là “tín hiệu rõ ràng” để Bhumjaithai tiếp tục đảm nhận trọng trách điều hành đất nước “trong khuôn khổ dân chủ, với nhà vua là nguyên thủ quốc gia”. Thủ tướng Thái Lan cũng khẳng định đảng của ông sẽ chờ kết quả chính thức trước khi bắt đầu các cuộc thảo luận về việc thành lập liên minh, với ưu tiên cao nhất là “lợi ích của đất nước”.
Theo quy định, Ủy ban Bầu cử Thái Lan phải chứng nhận kết quả trong vòng 60 ngày kể từ ngày bỏ phiếu, tức muộn nhất là ngày 9/4. Sau đó, Hạ viện mới phải được triệu tập trong vòng 15 ngày để bầu Chủ tịch và các Phó Chủ tịch Hạ viện, trước khi tiến hành bỏ phiếu chọn Thủ tướng. Ứng viên cần tối thiểu 251 phiếu ủng hộ để giành quyền lãnh đạo chính phủ mới.
Cử tri Thái Lan đi bỏ phiếu hôm 8/2. Ảnh: China Daily
Song song với bầu cử, cử tri Thái Lan cũng tham gia một cuộc trưng cầu dân ý về việc có nên trao cho Hạ viện mới nhiệm vụ soạn thảo hiến pháp mới hay không. Dù kết quả cuối cùng vẫn đang được kiểm đếm, số liệu sơ bộ cho thấy đa số cử tri ủng hộ việc khởi động tiến trình này - một yếu tố sẽ có tác động lâu dài đến đời sống chính trị của Thái Lan trong nhiệm kỳ tới.
“Bức tường xanh” và hành trình chinh phục cử tri
Theo các nhà phân tích chính trị, thành công của đảng Bhumjaithai là kết quả của một chiến lược bài bản, bền bỉ, thực dụng và gần gũi với đời sống người dân. Dưới sự dẫn dắt của ông Anutin Charnvirakul - một chính trị gia dày dạn kinh nghiệm từng kinh qua các vị trí Bộ trưởng Y tế và Bộ trưởng Nội vụ - đảng Bhumjaithai đã xây dựng được một “bức tường xanh” (màu đặc trưng của đảng) vững chắc, không chỉ ở các vùng nông thôn truyền thống mà còn lan rộng ra các khu vực đô thị và các tỉnh trọng yếu.
Lãnh đạo đảng Bhumjaithai hào hứng tuyên bố về khả năng chiến thắng, tối 8/2. Ảnh: CAN
Điểm mấu chốt tạo nên thắng lợi này chính là việc đảng đã chuyển dịch trọng tâm từ những ý tưởng chính trị trừu tượng sang những chính sách dân sinh cụ thể. Thay vì tập trung vào các cuộc tranh luận ý thức hệ gay gắt, Bhumjaithai kiên trì với thông điệp về sự ổn định, tinh thần hành động quyết liệt và sẵn sàng bảo vệ lợi ích quốc gia. Tại khu vực Isan (Đông Bắc Thái Lan) - vốn là “thành trì” lâu đời của đảng Pheu Thai - ông Anutin đã dành nhiều tháng ròng rã để tiếp xúc cử tri, lắng nghe những khó khăn của người nông dân và đưa ra các cam kết về trợ cấp nông nghiệp, quyền sử dụng đất và cải thiện dịch vụ y tế công cộng. Sự hiện diện trực tiếp và thường xuyên của người đứng đầu chính phủ tại các vùng sâu, vùng xa đã giúp đảng xóa tan hình ảnh xa lạ, thay vào đó là sự tin cậy và gắn bó.
Hơn nữa, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, thông điệp về “an ninh và ổn định” của Bhumjaithai đã chạm đúng tâm lý của tầng lớp trung lưu và những cử tri lớn tuổi - những người vốn ưu tiên sự bình yên để phát triển kinh tế hơn là những thay đổi đột ngột.
Việc đảng này định vị mình là một lựa chọn bảo thủ nhưng cấp tiến, trung thành với chế độ quân chủ và đề cao lòng tự hào dân tộc, đã giúp họ thu hút được một lượng lớn cử tri từ các đảng phái khác. Sự liên minh với đảng Klatham của ông Thamanat Prompow cũng cho thấy khả năng kết nối và tập hợp lực lượng chính trị tài tình của ông Anutin, giúp Bhumjaithai thâm nhập sâu vào các mạng lưới chính trị địa phương và các dòng họ chính trị có tầm ảnh hưởng lớn.
Bên cạnh đó, kinh nghiệm quản trị của ông Anutin trong thời gian ngắn giữ quyền thủ tướng trước bầu cử cũng là một “điểm cộng” lớn. Những quyết sách nhanh chóng về hạ nhiệt giá điện, mở rộng các gói kích cầu tiêu dùng và cam kết đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng an ninh quốc gia đã tạo ra cảm giác về một chính phủ hành động. Như các chuyên gia phân tích tại Viện ISEAS nhận định, cử tri đã nhìn thấy kết quả công việc thực tế trong hơn 2 tháng qua và phản hồi tích cực bằng lá phiếu. Bhumjaithai đã thành công trong việc biến mình từ một đảng khu vực trở thành một lực lượng chính trị có tầm ảnh hưởng quốc gia, lấp đầy khoảng trống mà các đảng phái khác để lại.
Mở ra những kỳ vọng tích cực
Kết quả bầu cử ngày 8/2 có thể được nhìn nhận như một lựa chọn mang tính thực tế của cử tri Thái Lan trong bối cảnh đất nước đã trải qua nhiều năm biến động chính trị. Việc Bhumjaithai vươn lên dẫn đầu phản ánh mong muốn về một chính phủ có khả năng điều hành trơn tru, giảm thiểu xung đột chính trị và tập trung vào các ưu tiên nội tại như phục hồi kinh tế, cải thiện đời sống và củng cố niềm tin xã hội.
Kết quả cuộc bầu cử ngày 8/2 được kỳ vọng mang lại hiệu ứng tích cực cho kinh tế - xã hội Thái Lan. Ảnh: Nikkei Asia
Sự hậu thuẫn tiềm năng từ các đảng bảo thủ khác, đặc biệt là Klatham - lực lượng đã đầu tư mạnh vào chính trị cơ sở và có thể giành hơn 50 ghế - sẽ củng cố vị thế của Bhumjaithai trong tiến trình thành lập chính phủ. Với tương quan lực lượng như vậy, ông Anutin đứng trước cơ hội lớn để tiếp tục giữ cương vị thủ tướng, thậm chí dẫn dắt một chính phủ có đa số tương đối ổn định tại Hạ viện.
Giới quan sát cho rằng, nếu ông Anutin Charnvirakul tiếp tục đảm nhiệm cương vị thủ tướng, chính phủ mới nhiều khả năng sẽ theo đuổi đường lối chính sách mang tính kế thừa, hạn chế những cú sốc lớn và tập trung vào việc thực thi hiệu quả các cam kết đã đưa ra trong chiến dịch tranh cử. Việc mở rộng các chương trình hỗ trợ, kiểm soát chi phí năng lượng và thúc đẩy đầu tư công có thể trở thành những trụ cột chính trong nỗ lực kích thích tăng trưởng, trong bối cảnh kinh tế Thái Lan vẫn đang tìm cách thoát khỏi giai đoạn tăng trưởng chậm kéo dài.
Trong các phát biểu sau bầu cử, ông Anutin luôn thể hiện tinh thần hòa giải, kêu gọi các đảng phái gác lại quá khứ để cùng làm việc vì lợi ích tối cao của đất nước. “Tôi chúc tất cả các đảng đều gặp thuận lợi và chúng ta hãy để những chuyện cũ trôi qua”, ông nói. Tinh thần này không chỉ làm giảm bớt căng thẳng giữa các khối chính trị mà còn tạo ra niềm tin cho người dân về một môi trường chính trị tích cực, nơi sự cạnh tranh không dẫn đến chia rẽ mà là động lực cho sự phát triển.
Chiến thắng của đảng Bhumjaithai và triển vọng ông Anutin Charnvirakul tiếp tục giữ cương vị thủ tướng phản ánh lựa chọn mang tính thực tế của cử tri Thái Lan trong giai đoạn đất nước đứng trước nhiều yêu cầu về ổn định và phục hồi. Kết quả này mở ra cơ hội để chính phủ mới tập trung vào các ưu tiên cấp thiết như củng cố nền tảng kinh tế, cải thiện đời sống xã hội và duy trì môi trường chính trị ổn định.
Dù phía trước vẫn còn không ít thách thức, từ việc xây dựng đồng thuận trong Hạ viện, thúc đẩy cải cách hiến pháp cho tới việc bảo đảm sự hài hòa giữa các lực lượng chính trị, kết quả bầu cử lần này vẫn được giới quan sát đánh giá là tạo ra nền tảng thuận lợi hơn cho quá trình điều hành đất nước. Khi sự ổn định, tính khả thi và tinh thần đồng thuận trở thành lựa chọn của đa số, cuộc bầu cử ngày 8/2 được kỳ vọng sẽ mở ra một giai đoạn phát triển mới, tích cực hơn cho xứ sở Chùa Vàng.
Quang Anh