Bên trong bảo tàng vũ trụ duy nhất ở Việt Nam

một giờ trướcBài gốc

Khám phá Bảo tàng vũ trụ Việt Nam rộng hơn 3.000 m2 Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam là nơi trưng bày các mô hình vệ tinh, hành tinh, tên lửa với các hoạt động tương tác khám phá không gian.

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC, thuộc Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) được xây dựng trên diện tích 9 ha tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội). Hai khu chức năng chính của trung tâm bao gồm: Khu phổ biến kiến thức vũ trụ, phục vụ công chúng ở phía Bắc; khu nghiên cứu, làm việc của các nhà khoa học ở phía Nam.

Với tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng, trung tâm được đánh giá có quy mô và trình độ công nghệ thuộc nhóm tiên tiến trong khu vực Đông Nam Á. Công trình gồm Trung tâm điều hành, Trung tâm khai thác và ứng dụng dữ liệu vệ tinh, Trung tâm nghiên cứu và phát triển vệ tinh, hệ thống mặt đất với anten đường kính 9,3 m, Bảo tàng vũ trụ, Trung tâm đa phương tiện, Nhà khách quốc tế, Đài Thiên văn Nha Trang…

Khu vực bảo tàng được đưa vào sử dụng từ tháng 9/2025, có diện tích hơn 3.000 m2, gồm không gian ngoài trời và không gian trong nhà. Không chỉ là nơi trưng bày mô hình hay tư liệu, đây còn nơi công chúng có thể tìm hiểu về vũ trụ, khoa học thiên văn và công nghệ vệ tinh một cách trực quan, sinh động.

Công trình có diện tích hơn 1.500 m2 không gian ngoài trời và hơn 1.600 m2 trong nhà, bao gồm 2 tầng được thiết kế theo phong cách hiện đại, lấy cảm hứng từ sự bao la vô tận của vũ trụ. Nơi đây thường đón nhiều đoàn học sinh tới tham quan, trải nghiệm và học tập qua 5 chủ đề chính.

Không gian đầu tiên các em được trải nghiệm là chủ đề Vũ trụ bao la đầy bí ẩn. Tại đây, hàng nghìn sợi quang trong suốt kết hợp với hệ thống đèn LED đa sắc được bố trí theo nhiều lớp, cùng các bề mặt gương phản chiếu, tạo hiệu ứng thị giác như đang bước vào một không gian vũ trụ sâu thẳm và bất tận.

Tại chủ đề Các hành tinh trong hệ Mặt Trời, những mô hình hành tinh được treo lơ lửng.

Trung tâm là quả cầu kích thước lớn, người xem có thể sử dụng hệ thống điều khiển để thay đổi mô phỏng các hành tinh. Màn hình chiếu giúp học sinh có thể quan sát bề mặt, địa hình, thời tiết gần thời gian thực…

Mô hình khoang tàu vũ trụ, nơi người tham quan có thể trực tiếp điều khiển cánh tay robot thông qua cần điều khiển, máy tính và màn hình mô phỏng với nhiệm vụ chính là thu gom rác thải không gian, đòi hỏi sự khéo léo và uyển chuyển.

Nhà chiếu mái vòm cũng là một điểm nhấn đặc biệt với đường kính khoảng 12 m, sức chứa khoảng 100 người. Hệ thống màn chiếu bao phủ toàn bộ trần nhà, tạo cảm giác như đang ở giữa không gian vũ trụ. Tại đây, khách tham quan có thể xem các bộ phim khoa học về thiên văn, sự hình thành vũ trụ hay hành trình khám phá không gian của con người.

Khu vực trưng bày các mô hình tên lửa tiêu biểu được chế tạo tại Mỹ, Nga và châu Âu, cùng với mô hình lát cắt tên lửa để người xem khám phá cấu trúc và nguyên lý hoạt động của chúng.

Theo VNSC, một chương trình tham quan thường kéo dài khoảng 2-2,5 giờ. Ngoài ra còn có các hoạt động STEM, nơi học sinh có thể chế tạo mô hình như tên lửa hoặc mô hình Mặt Trăng, Mặt Trời, Trái Đất và mang sản phẩm về. Với sự hướng dẫn của hướng dẫn viên và giáo viên, các hoạt động không chỉ cung cấp kiến thức mà còn khơi gợi niềm say mê khoa học cho học sinh, sinh viên và những người yêu thích khám phá.

Đối diện bảo tàng là khối nhà chính của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam thuộc Viện hàn lâm Khoa học và công nghệ Việt Nam.

Một trong những thiết bị hiện đại của trung tâm là anten đường kính 9,3 mét có khối lượng gần 28 tấn, thuộc khu vực nghiên cứu, làm việc của VNSC. Anten được sử dụng để liên lạc với vệ tinh trên hai băng tần S và X. Nhờ khả năng xoay linh hoạt theo mọi hướng, ăng ten có thể theo dõi và bắt bám tín hiệu từ vệ tinh liên tục trong toàn bộ thời gian vệ tinh đi qua vùng phủ của trạm mặt đất, bảo đảm quá trình truyền - nhận dữ liệu ổn định.

Với vệ tinh LOTUSat-1 - vệ tinh công nghệ radar đầu tiên của Việt Nam - trạm mặt đất dự kiến kết nối tối thiểu 2 lần mỗi ngày qua anten này. Mỗi phiên liên lạc đều được điều khiển và giám sát chặt chẽ từ phòng điều khiển vận hành vệ tinh. Ngoài ra, trạm mặt đất còn phối hợp thu các vệ tinh quốc tế, hỗ trợ các đối tác theo các thỏa thuận hợp tác quốc tế mà VNSC tham gia.

Tại Trung tâm điều khiển và vận hành vệ tinh Việt Nam, các kỹ sư thực hiện nhiệm vụ theo dõi, quan sát và điều khiển vệ tinh trên quỹ đạo, đồng thời tổ chức chụp ảnh, thu nhận, lưu trữ và phân tích dữ liệu truyền về từ vệ tinh. Các dữ liệu này được xử lý để phục vụ nhiều lĩnh vực như giám sát tài nguyên, môi trường, phòng chống thiên tai, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội…

Theo PGS.TS Phạm Anh Tuấn, Tổng Giám đốc sáng lập VNSC, đơn vị không chỉ đảm nhiệm vai trò quản lý và giám sát hoạt động vệ tinh mà còn trực tiếp tham gia thiết kế và chế tạo vệ tinh nhỏ “Made in Vietnam”. Cùng với đó là hoạt động xử lý và ứng dụng dữ liệu ảnh vệ tinh, nghiên cứu phát triển, đào tạo đội ngũ kỹ sư, qua đó từng bước làm chủ các công nghệ vũ trụ tiên tiến.

Việt Linh - Ngọc Bích

Nguồn Znews : https://znews.vn/ben-trong-bao-tang-vu-tru-duy-nhat-o-viet-nam-post1640284.html