Bên trong Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam, đi tham quan tưởng như bước vào không trung

một giờ trướcBài gốc

Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam nằm bên trong khuôn viên Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC), tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội). Dự án từ khi khánh thành đã đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình Việt Nam làm chủ công nghệ vũ trụ.

Với tổng diện tích hơn 3000m², Bảo tàng Vũ trụ Việt Nam bao gồm 3 khu trưng bày chính, gồm khu trưng bày ngoài trời, khu trưng bày trong nhà, nhà chiếu hình vũ trụ và đài quan sát thiên văn.

Lối vào bảo tàng, hai bên được thiết kế các mô hình liên quan đến vũ trụ. Trong đó, bản đồ sao cổ Việt Nam mô phỏng hệ thống thiên văn học truyền thống của người Việt, chịu ảnh hưởng mạnh từ thiên văn học phương Đông (Trung Hoa cổ) nhưng được Việt hóa trong cách gọi, cách ứng dụng và quan sát.

Hình ảnh ấn tượng đầu tiên ở đây là sơ đồ các chòm sao trên thiên cầu minh họa cách con người nhận diện và hệ thống hóa bầu trời đêm. Vòng tròn lớn tượng trưng cho thiên cầu - bầu trời bao quanh Trái Đất theo cách nhìn của người quan sát.

Các vòng tròn đồng tâm thể hiện những dải bầu trời (gần xích đạo trời, xa dần lên hai cực). Mỗi chấm là một ngôi sao. Các đường nối thể hiện cách người xưa “vẽ” chòm sao bằng trí tưởng tượng.

Hai màu trắng, cam dùng để phân biệt các nhóm chòm sao khác nhau, thường là chòm sao Hoàng đạo và các chòm sao ở bán cầu Bắc - Nam.

Không gian sắp đặt nghệ thuật ánh sáng (thường được gọi trong bảo tàng là “không gian vũ trụ - trường sao” hoặc “vũ trụ trừu tượng”).

Tại đây có hàng nghìn sợi quang/dây dẫn trong suốt cùng hệ thống đèn LED đa sắc được bố trí theo chiều sâu, theo lớp, phản xạ gương ở một số góc, tạo cảm giác không gian vô hạn.

Theo đó, các hạt ánh sáng treo lơ lửng tượng trưng cho sao; bụi vũ trụ; hạt vật chất và photon ánh sáng. Có nhiều màu sắc, trong đó chủ đạo là trắng, xanh và hồng nhằm mô phỏng các bước sóng ánh sáng, gợi liên tưởng đến tinh vân, sao trẻ, năng lượng.

Người xem khi bước vào sẽ mất cảm giác phương hướng, không có trên dưới rõ ràng, giống cảm giác trôi trong không gian, rất thú vị.

Khu thí nghiệm “Ánh sáng & Màu sắc” giúp người xem hiểu bản chất của ánh sáng, thứ làm nên mọi hình ảnh về vũ trụ mà ta quan sát được.

Mọi thông tin con người biết về vũ trụ đều đến từ ánh sáng như hồng ngoại, tử ngoại, tia X, gamma… Theo đó, các nhà thiên văn không “nhìn sao” mà phân tích ánh sáng từ sao. Từ màu sắc của sao cho biết nhiệt độ, tuổi, thành phần, khoảng cách.

Mô hình buồng thí nghiệm/khoang mô phỏng môi trường vũ trụ trong bảo tàng, để giải thích cách con người nghiên cứu không gian trong điều kiện khắc nghiệt.

Những buồng như thế này được dùng để thử tàu thăm dò sao Hỏa kiểm tra vệ tinh, nghiên cứu con người sống dài ngày ngoài Trái Đất, mô phỏng điều kiện trên Mặt Trăng và Sao Hỏa.

Mô hình thí nghiệm chân không trong bảo tàng vũ trụ, dùng để giải thích trực quan môi trường không có không khí ngoài không gian và tác động của nó lên vật thể, âm thanh, áp suất.

Thiết bị này giúp người xem hiểu vì sao phi hành gia phải mặc bộ đồ không gian, tàu vũ trụ cần khoang kín, âm thanh không truyền trong không gian như thế nào và cơ thể người không thể sống trực tiếp ngoài vũ trụ.

Trung tâm của bảo tàng là khu trưng bày tổng hợp mô phỏng cấu trúc và quy mô của vũ trụ, giúp người xem “đi từ Trái Đất ra toàn bộ không gian” một cách trực quan.

Tại đây, những quả cầu lớn treo trên cao đại diện cho Mộc Tinh (Jupiter) với hình ảnh các dải mây, Trái Đất hiển thị dữ liệu màu (nhiệt độ, dòng hải lưu, khí quyển…) và các hành tinh khác trong hệ Mặt Trời.

Phía dưới (phần xoáy phát sáng) là Thiên hà xoắn ốc (như Ngân Hà) thể hiện cấu trúc xoắn chuyển động của sao, bụi, khí. Đây là bước chuyển từ “hành tinh” sang “vũ trụ lớn”.

Riêng quả cầu Trái Đất ở trung tâm là dữ liệu khoa học được mã hóa bằng màu sắc, với hình ảnh nhiệt độ bề mặt, dòng khí quyển và đại dương.

Tháp Thiên văn cũng là một điểm nhấn đặc biệt. Tại đây hệ thống kính viễn vọng quang học phản xạ hiện đại có đường kính 500mm cho phép quan sát bầu trời rất rõ nét.

Kích thước này đủ để quan sát rõ các đối tượng thiên văn như Mặt Trăng, các hành tinh, tinh vân và chòm sao trong điều kiện trời tối.

Đường hầm ánh sáng huyền ảo, được kiến tạo như một hành lang vô cực, kết nối liền mạch hai khu trưng bày khoa học cơ bản và khoa học vũ trụ.

Hiệu ứng thị giác độc đáo từ những dải đèn LED nhấp nháy liên tục mở ra một không gian huyền bí, nơi cơ thể như chao đảo và không gian dường như xoay chuyển không ngừng.

Khu trải nghiệm tương tác “Khám phá vũ trụ” cho phép khách vừa vận động, vừa học thiên văn. Tại đây hai mô hình xe đạp - vòng quỹ đạo tương tác, mô phỏng chuyển động quay và chuyển động quỹ đạo của các hành tinh mối liên hệ giữa năng lượng, vận tốc, quỹ đạo trong không gian.

Khi khách tham quan đạp xe, hệ thống sẽ biến lực đạp thành dữ liệu mô phỏng vũ trụ hiển thị trên màn hình phía trước.

Buồng mô phỏng phi thuyền không gian có người lái trong khu trưng bày "Khám phá vũ trụ". Nó được thiết kế để người xem bước vào bên trong một module không gian giống các trạm quỹ đạo hoặc tàu thám hiểm liên hành tinh.

Mô hình theo dạng nối tiếp tượng trưng cho hành trình dài trong vũ trụ. Khu vực trưng bày có màu tối và ánh sáng điểm tạo cảm giác cô lập giữa không gian sâu. Lối đi hẹp đúng với thực tế tàu vũ trụ, không có sự rộng rãi như trên Trái Đất.

Buồng điều khiển & mô phỏng nhiệm vụ có màn hình lớn hiển thị bề mặt hành tinh (thường là Sao Hỏa). Ở đây người chơi được dùng joystick để điều khiển robot thám hiểm, lắp ráp mô-đun, thu thập mẫu đất đá, thực hiện nhiệm vụ khoa học.

Mô hình vệ tinh LOTUSat-1 quan sát Trái Đất bằng radar thuộc Chương trình vệ tinh quốc gia của Việt Nam, do Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) làm chủ đầu tư, còn Nhật Bản hỗ trợ công nghệ và đào tạo.

Vệ tinh LOTUSat-1 thật có trọng lượng 600 kg, là vệ tinh công nghệ radar mới nhất với nhiều ưu điểm như phát hiện các vật thể kích thước từ 1 m trên mặt đất, khả năng quan sát cả ngày lẫn đêm.

Nó có thể chụp ảnh và cung cấp các thông tin chính xác để ứng phó giảm thiểu tác động của thảm họa thiên nhiên, biến đổi khí hậu, quản lý nguồn tài nguyên và giám sát môi trường.

Khác với các vệ tinh quang học, vệ tinh radar có thể chụp ảnh trong mọi điều kiện thời tiết, đặc biệt khi thời tiết có mây, sương mù, điều kiện thiếu ánh sáng.

Khu trưng bày các tên lửa và phương tiện đưa con người vào không gian với mô hình thu nhỏ những tên lửa, tàu vũ trụ có người lái tiêu biểu trong lịch sử chinh phục không gian của nhân loại.

Chúng là tên lửa đẩy và tàu vũ trụ có người lái, được sắp xếp theo dòng thời gian phát triển ở hình ảnh chú thích bên cạnh.

Trong số này có Vostok-K đưa Yuri Gagarin - người đầu tiên bay vào vũ trụ; Redstone đưa phi hành gia Mỹ đầu tiên lên không gian (bay dưới quỹ đạo); Atlas LV-3B đưa John Glenn bay quỹ đạo Trái Đất mạnh hơn Redstone, đánh dấu Mỹ bắt kịp Liên Xô; Voskhod mang nhiều phi hành gia, thực hiện cuộc đi bộ ngoài không gian đầu tiên; Titan II GLV cho phép ghép nối tàu trong không gian bay dài ngày, chuẩn bị cho việc bay tới Mặt Trăng....

Mô hình cắt bổ của động cơ tên lửa dùng nhiên liệu lỏng cho thấy bên trong một động cơ tên lửa hoạt động như thế nào, thứ mà ngoài đời thực mọi người không bao giờ thấy được.

Nó được giả định là động cơ tên lửa nhiên liệu lỏng (liquid rocket engine) trưng bày dạng cắt dọc thân, có đèn LED để làm nổi bật các bộ phận bên trong, thường dùng trong tên lửa đẩy, tàu vũ trụ hoặc vệ tinh.

Mô hình này giúp người xem hiểu vì sao tên lửa phải to và phức tạp, động cơ tên lửa khác hoàn toàn động cơ máy bay còn kỹ thuật vật liệu và nhiệt là yếu tố sống còn.

Hoàng Hà

Nguồn VietnamNet : https://vietnamnet.vn/ben-trong-bao-tang-vu-tru-viet-nam-di-tham-quan-tuong-nhu-buoc-vao-khong-trung-2488430.html