Với tầm bắn hơn 2.800 km và đầu đạn nặng gấp nhiều lần UAV, Flamingo phản ánh tham vọng tự chủ quốc phòng của Ukraine trong bối cảnh chiến sự kéo dài và viện trợ phương Tây biến động (trong ảnh: Tên lửa Flamingo của Ukraine). Ảnh: Fire Point
Theo Wall Street Journal ngày 11/1, bên trong một nhà máy rộng lớn ở miền Trung Ukraine, hai tên lửa hành trình khổng lồ Flamingo (Chim Hồng Hạc) đang được đặt trên bệ phóng. Dài hơn cả một chiếc xe buýt và nặng gần 7 tấn, tên lửa Flamingo đại diện cho tham vọng của Ukraine trong việc tự chủ sản xuất vũ khí tầm xa, nhằm giảm sự phụ thuộc vào các đồng minh phương Tây.
Từ UAV đến tên lửa hành trình
Công ty Fire Point, đơn vị đứng sau dự án Flamingo, đã có thành công trước đó với thiết bị bay không người lái (UAV) FP-1. Với tầm hoạt động lên đến 1.400 km, FP-1 đã trở thành vũ khí chủ lực trong chiến dịch nhắm vào ngành công nghiệp dầu mỏ của Nga. Ukraine đã thực hiện hơn 100 cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng của Nga kể từ tháng 8/2025, gây thiệt hại hàng tỷ USD và làm tê liệt tới 1/5 công suất lọc dầu.
Tuy nhiên, các nhà máy lọc dầu của Nga thường có thể được sửa chữa nhanh chóng sau khi bị trúng đầu đạn 230 pound (hơn 100 kg) của UAV, đôi khi chỉ trong vòng chưa đầy một tuần. Đây chính là lý do Fire Point phát triển Flamingo với đầu đạn 2.500 pound, gấp hơn 10 lần sức công phá.
Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, tên lửa hành trình FP-5 Flamingo có các thông số: tầm hoạt động khoảng 2.900 km, tầm bay cao 5.000 m, thời gian bay tối đa 4 giờ, tốc độ tối đa 900 km/giờ và chiều dài ước tính từ 12 đến 14 m.
Với tầm bay xa hơn 2.800 km, Flamingo vượt xa tầm bắn của các loại tên lửa phương Tây mà Ukraine hiện có, như ATACMS do Mỹ sản xuất hay Storm Shadow của Anh. Tầm bắn này tương đương với tên lửa Kalibr và Kh-101 của Nga, những loại vũ khí đã từng tấn công các thành phố trên khắp Ukraine.
Chiến lược tiết kiệm sáng tạo
Để giảm chi phí, Fire Point đã áp dụng nhiều giải pháp độc đáo. Thay vì sử dụng bộ điều khiển bay trị giá lên tới 500.000 USD, công ty đã chọn phiên bản mã nguồn mở miễn phí trực tuyến. Động cơ phản lực được tái sử dụng từ các máy bay cũ của Liên Xô đã ngừng hoạt động và được lưu trữ trên khắp Ukraine trong nhiều thập kỷ.
Fire Point được thành lập vào tháng 11/2022 bởi Denys Shtilerman, một doanh nhân từ Odessa. Ông Shtilerman từng tốt nghiệp viện vật lý hàng đầu Moskva năm 1991 và từng làm việc cho Bộ Quốc phòng Nga.
Khởi đầu với 18 nhân viên, Fire Point hiện có hơn 2.000 người làm việc tại hơn 40 cơ sở trên khắp Ukraine và được định giá hơn 1 tỷ USD. Công ty cũng đang phát triển tên lửa đạn đạo và hệ thống phòng không tương tự S-400 của Nga.
Để đảm bảo hoạt động liên tục khi bị tấn công, mỗi nhà máy của Fire Point đều có ít nhất một bản sao chính xác với thiết bị dự phòng. Nga đã hai lần tấn công các cơ sở của công ty trên.
Bên trong nhà máy, những cỗ máy khổng lồ quấn nhiều lớp carbon quanh các hình trụ dài 12 m để tạo ra ống carbon bao bọc nhiên liệu tên lửa. Fire Point có kế hoạch tăng công suất sản xuất lên 7 tên lửa Flamingo mỗi ngày. Mỗi tên lửa được sản xuất theo đơn đặt hàng cho lực lượng vũ trang Ukraine và được phóng trong vòng hai ngày sau khi hoàn thành.
Công ty này cũng đã khai thác tối đa kiến thức hiện có ở Ukraine và nghiên cứu kỹ lưỡng hàng chục tài liệu hướng dẫn chế tạo tên lửa của Liên Xô có sẵn miễn phí trực tuyến. Một cố vấn của Fire Point cũng từng tham gia chương trình tên lửa Liên Xô.
Thách thức và triển vọng
Fire Point cho biết đã có gần 100 lần phóng tên lửa kể từ khi ra mắt Flamingo. Vì được thiết kế với ngân sách hạn chế, Flamingo thiếu nhiều yếu tố tàng hình tinh vi hoặc hệ thống dẫn đường hình ảnh phức tạp như trên tên lửa phương Tây.
Các chuyên gia quốc phòng nhận định Flamingo đầy hứa hẹn nhưng chưa chứng minh được khả năng đạt tầm bắn như thiết kế. Kích thước và trọng lượng của tên lửa làm giảm tốc độ và khiến nó dễ bị phát hiện, đánh chặn hơn.
Lần đầu tiên Ukraine công khai sử dụng Flamingo là vào tháng 8 năm ngoái, nhắm vào căn cứ hải quân Nga ở Crimea. Theo Fabian Hoffmann, chuyên gia về vũ khí hạt nhân và công nghệ tên lửa tại Đại học Oslo, trong số 3 tên lửa được phóng, chỉ có một quả bắn trúng mục tiêu trực tiếp.
Chuyên gia Hoffmann cho rằng ngành công nghiệp quốc phòng nội địa ở Ukraine có khả năng sản xuất vũ khí tầm xa là bước phát triển lớn. Ông nhấn mạnh: "Họ không thể đảm bảo những cú đánh trúng đích đó, nhưng điều họ có thể đảm bảo là mối đe dọa sẽ hiện hữu đối với các mục tiêu đó, và chỉ riêng mối đe dọa đó thôi cũng đủ gây ảnh hưởng đến đối phương".
Ông Hoffmann cũng chỉ ra rằng tên lửa tầm xa mạnh mẽ, khó bị đánh chặn sẽ làm giảm lợi thế quan trọng của Nga về lãnh thổ rộng lớn.
Fire Point hiện đang nhận tài trợ từ các nước phương Tây, bao gồm Anh và Đức, đồng thời xây dựng nhà máy mới ở Đan Mạch để sản xuất nhiên liệu tên lửa. Cựu Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã gia nhập hội đồng cố vấn của Fire Point vào tháng 11/2025.
Mục tiêu lâu dài của Fire Point là đạt được sự tự túc, đảm bảo mọi linh kiện vũ khí đều được sản xuất trong nước. Iryna Terekh, Giám đốc kỹ thuật của công ty, nhấn mạnh: "Là một quốc gia, chúng tôi không thể, và có lẽ sẽ không bao giờ, đạt được sự cân bằng về nguồn lực với Nga. Điều quan trọng không phải là số lượng nguồn lực bạn có, mà là cách bạn sử dụng chúng".
Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc