Bị dân phản đối, khu xử lý rác thải rắn ở Huế bỏ hoang gần thập kỷ
Năm 2012, khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế (cũ) - nay là xã Chân Mây - Lăng Cô (TP Huế) đi vào hoạt động với công suất hơn 130 tấn/ngày, tiếp nhận rác của 18 xã, thị trấn thuộc huyện Phú Lộc (cũ), theo phương thức chôn lấp, thời hạn hoạt động 20 năm. Nhà máy có tổng mức đầu tư hơn 3,4 triệu USD sử dụng vốn vay ADB và AFD.
Thế nhưng, chỉ sau 5 năm vận hành, hoạt động của khu xử lý này bị nhận phản ánh tiêu cực từ người dân địa phương. Họ cho rằng, hoạt động xử lý rác gây ra mùi hôi, nước rỉ rác chảy ra bên ngoài ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất. Thậm chí, lượng rác tiếp nhận tăng dần, có thời điểm tiếp nhận rác ngoài địa bàn quy hoạch, khiến bãi chôn lấp quá tải, ô nhiễm gia tăng.
Đỉnh điểm là tháng 2/2017, người dân nhiều lần tập trung ngăn cản xe chở rác vào khu xử lý. Chính quyền địa phương và lực lượng chức năng thời điểm đó cũng tổ chức nhiều cuộc đối thoại để xử lý. Tuy nhiên, không xoa dịu được tình hình nên khu xử lý buộc phải dừng tiếp nhận và chôn lấp rác từ năm 2017 và sau đó đóng cửa.
Sau khi dừng hoạt động, khu xử lý luôn trong tình trạng cửa đóng, then cài, bên trong nhiều hạng mục, công trình có dấu hiệu xuống cấp.
Nhiều phần tường rào của khu xử lý bị người dân địa phương tháo dỡ để chăn thả trâu bò bên trong.
Khu nhà điều hành vắng bóng người, hoang phế và xuống cấp
Nhiều thiết bị, tài sản bên trong cũng có dấu hiệu rỉ sét, hư hỏng sau nhiều năm bỏ không, dãi nắng dầm mưa, không người chăm nom, bảo vệ.
Được biết, sau khi dừng hoạt động, các hộ dân trong phạm vi khoảng 300m quanh khu xử lý được di dời. Ngoài ra, có hoảng 80 hộ ngoài bán kính tiếp tục kiến nghị được di dời, bố trí tái định cư do lo ngại ô nhiễm. Tuy nhiên, đến nay, kiến nghị này chưa được giải quyết, khu xử lý chất thải rắn vẫn tiếp tục hoang phế.
Được biết, tháng 11/2017, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) thống nhất chủ trương đầu tư hệ thống lò đốt rác quy mô nhỏ tại vị trí nhà máy cũ, công suất dự kiến 20 tấn/ngày nhằm thay thế phương thức chôn lấp.
Đến năm 2022, lò đốt quy mô nhỏ tại khu xử lý được phê duyệt đầu tư; năm 2023 hoàn thành xây dựng. Trước khi triển khai, dự án đánh giá tác động môi trường và tổ chức cho người dân khu vực lân cận tham quan mô hình lò đốt tương tự. Hiện lò đốt xây dựng hoàn chỉnh nhưng chưa thể vận hành.
Theo lãnh đạo Công ty Cổ phần Môi trường và công trình đô thị Huế (HEPCO - Đơn vị quản lý vận hành), khu xử lý rác thải rắn Lộc Thủy nhiều năm không hoạt động chủ yếu là do vướng quy định về bảo vệ môi trường. Theo Luật Bảo vệ Môi trường (BVMT) mới, trước khi thực hiện công tác vận hành thực nghiệm của lò đốt phải thực hiện cấp phép môi trường theo luật BVMT mới.
Theo quy định, nước sau xử lý phải đạt cột A, nhưng khu xử lý rác ở Lộc Thủy chỉ đạt cột B, nên có phương án chuyển nước xử lý rác từ nhà máy Lộc Thủy về nhà máy Thủy Phương. Tuy nhiên, nhà máy xử lý rác Thủy Phương vướng quy định không tiếp nhận xử lý nước rác từ nhà máy khác.
Cũng theo vị lãnh đạo trên, tháng 2/2025, TP Huế có chủ trương giao khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy cho Trung tâm Quản lý Khai thác hạ tầng TP Huế tiếp nhận đưa vào vận hành. Tuy nhiên, việc vận hành phải có giấy phép môi trường, qua vận hành thử tối thiểu 6 tháng. Các đơn vị chức năng kiến nghị tiếp tục giao Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Huế làm giấy phép môi trường, tái thực hiện phương án đưa nước xử lý rác từ Lộc Thủy lên Thủy Phương để xử lý vì khối lượng không lớn (4m3/ngày), phải có đơn giá xử lý rác.