Bên trong Tòa án Nhân dân TP.HCM sắp đón khách tham quan

3 giờ trướcBài gốc

Tòa án Nhân dân TP.HCM (phường Bến Thành, TP.HCM), tiền thân là Tòa đại hình Nam Kỳ, hoàn thành năm 1885 theo thiết kế của kiến trúc sư người Pháp Jule Bourard. Sau hơn một thế kỷ, tòa nhà dần xuống cấp, trần và tường thấm dột, kết cấu hư hỏng. Dự án trùng tu được nhà thầu tiến hành từ năm 2016 và hoàn thành đầu năm nay, tương đối trả lại kiến trúc ban đầu. Các giai đoạn trùng tu bao gồm chuẩn bị và hạ giải, tu bổ khối nhà chính, hoàn thiện và cảnh quan.

Tòa nhà gồm khối Pháp hình chữ U và khối Mỹ xây dựng sau thành hình chữ H với tầng hầm, tầng 1 và 2, mỗi tầng cao khoảng 5,2 m. Việc trùng tu giữ nguyên kiến trúc kết hợp châu Âu và bản địa. Tiêu biểu là tượng thần Công lý (Justitia) ở giữa sảnh chính, tay phải cầm kiếm, tay trái đặt lên cuốn sách luật gắn với hệ thống pháp luật của Pháp. Đối xứng là 2 bức tượng nam và nữ cầm nón lá, quai thao truyền thống Việt Nam, thể hiện sự bình đẳng.

Toàn bộ lớp sơn cũ của nhiều năm đã được cạo bỏ để phủ mới, màu sơn được nghiên cứu dựa trên các lớp mẫu cũ để tái hiện tone vàng đặc trưng của kiến trúc Pháp. Tượng thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh được đặt trang nghiêm trong phòng riêng, trên tường là cờ Việt Nam và cờ Đảng.

Phần mái của tòa nhà lợp ngói, độ dốc lớn, kết cấu đỡ mái gồm khung thép và gỗ. Giai đoạn tu bổ khối nhà chính tập trung vào việc thay thế kèo gỗ bị mục, lợp lại ngói theo đúng quy chuẩn cổ. Kiến trúc bên trong cũng được đồng bộ tone vàng, trắng. Trần tầng 2 bố trí phù điêu trẻ em, xung quanh là vòng hoa, tượng trưng cho sự công bằng.

Năm 2012, tòa nhà được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia, có mối tương quan với UBND TP.HCM, Bưu điện Thành phố và Dinh Độc Lập. Tòa nhà được bao quanh bởi 4 con đường gồm Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Nguyễn Du, Nguyễn Trung Trực và Lý Tự Trọng, thuộc quần thể kiến trúc tiêu biểu nhất của vùng lõi mở rộng TP.HCM.

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, bà Nguyễn Mai Trâm, Phó Chánh Văn phòng Tòa án Nhân dân TP.HCM, cho biết tương tự UBND TP.HCM, cũng là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia, tòa nhà được các đơn vị đề nghị mở cửa tham quan một số ngày nhất định để tôn vinh giá trị, giúp người dân và du khách hiểu rõ về tòa nhà, đồng thời quảng bá lịch sử và kiến trúc thành phố, bên cạnh việc phục vụ công tác chuyên môn. Tuy nhiên, do đặc thù của ngành, để đảm bảo an ninh và hoạt động xét xử, Chánh án đang ra ý tưởng thiết lập bảo tàng số để người dân, du khách có cơ hội tham quan trực diện, nếu đến ngoài lịch tham quan.

Tòa nhà có 4 phòng xét xử, mỗi phòng đều khác kiến trúc, tầng một thiên về hệ gỗ, tầng 2 cẩn đá. Phòng xét xử ở tầng 2 uy nghiêm và sang trọng, tường chạm trổ phù điêu tinh xảo, nền lát gạch hoa cổ và hệ thống cửa vòm cao. Trên trần vẽ hình bầu trời, theo giả thuyết tượng trưng cho việc chạm đến công lý, nhưng cũng mang lại cảm giác gần gũi, an ủi sau cùng cho phạm nhân.

Theo vị Phó Chánh Văn phòng, việc trùng tu một di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia đặt ra nhiều yêu cầu đặc thù như phương án kỹ thuật phải được cơ quan chuyên môn thẩm định theo Luật Di sản văn hóa, trùng tu cuốn chiếu để hoạt động xét xử vẫn diễn ra bình thường trong quá trình thi công, việc di dời hồ sơ lưu trữ phải thực hiện thận trọng.

Từ sự am tường lối kiến trúc Tân Phục hưng, kiến trúc sư Bourard đã đặt để những phù điêu liên quan đến thần Công lý ở tầng 2. Sảnh chính tầng này cũng rộng thoáng, cột kèo oai nghiêm và nền lát gạch hoa tráng men từ thời Pháp.

Cầu thang dẫn từ dưới lên kết hợp giữa kiến thúc La Mã và phong thủy hướng của người Việt Nam. Sau khi trùng tu, lan can và các con tiện được sơn lại màu trắng, vàng. Hai nhánh cầu thang dành cho cán bộ và biện lý, bục dừng lại là bục sinh. Riêng nhánh giữa của phạm nhân là bục tử.

Quốc huy Việt Nam được treo trang trọng giữa phòng xử, phía trên chủ tọa, thể hiện quyền lực nhà nước và tính pháp lý của không gian.

Quanh hành lang là những ô cửa vòm bố cục cân đối, dạng lá sách, sơn lại màu xanh đậm. Trước đó, khu vực này xuống cấp nghiêm trọng với nhiều mảng sơn bong tróc, xuất hiện tình trạng rêu mốc do thấm nước.

Trong quá trình trùng tu, những hạng mục xây dựng tạm bợ sau này như nhà tiền chế, nhà xe, căn tin cũ đã dỡ bỏ để trả lại không gian chữ H ban đầu. Bên trái cổng chính là văn phòng tiếp công dân, tường được sơn mới. Khoảng sân trước sảnh chính rộng lớn, nhiều mảng xanh.

Mỗi phù điêu trong tòa nhà đều mang ý nghĩa riêng biệt, thể hiện nét kiến trúc Hy Lạp cổ đại - có sự liên quan mật thiết đến kiến trúc La Mã - pha lẫn kiến trúc Phục Hưng. Lối vào sảnh, dòng chữ "pháp đình" được sơn sửa rõ nét hơn.

Tầng hầm thiết kế dạng bán hầm, dùng làm kho lưu trữ và phòng lưu phạm nhân trong quá trình xét xử, được kiểm soát ra vào.

Ở cổng vào là 2 trụ cột cao khoảng 4,5 m, đặt tượng nàng Marianne - biểu tượng của cuộc cách mạng 1789 của Pháp, dưới tượng là cuốn sách thể hiện văn bản, bộ luật xã hội đặt ra để quản lý con người. Mặt trực diện cột được ốp đầu con hổ bị xiềng xích ở phần miệng, tượng trưng cho quyền lực được quản lý chặt chẽ. Con hổ treo tấm khiên thanh gương bắt chéo và nhành liễu - ý chỉ sự trừng phạt nhưng có cương và nhu.

Ngoài đảm bảo an toàn cho công trình di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia chuẩn bị mở cửa tham quan, về tư pháp, việc trùng tu tòa nhà tạo điều kiện làm việc tốt hơn cho cán bộ, công chức, góp phần nâng cao chất lượng xét xử, bảo vệ pháp chế Xã hội Chủ nghĩa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Sau trùng tu, tòa nhà mang diện mạo mới xứng tầm Tòa án Nhân dân TP.HCM trong bối cảnh thành phố sau sáp nhập mở rộng quy mô về diện tích, dân số và kinh tế.

Trúc Hồ - Duy Hiệu

Nguồn Znews : https://znews.vn/ben-trong-toa-an-nhan-dan-tphcm-sap-don-khach-tham-quan-post1644054.html