Bệnh nhân tim mạch có cần phối hợp thuốc chống đông với aspirin?

2 giờ trướcBài gốc

1. Sự ngộ nhận về hiệu quả bảo vệ của liệu pháp phối hợp aspirin với thuốc chống đông

Trong nhiều năm, aspirin (acid acetylsalicylic) là chỉ định phổ biến cho bệnh nhân mạch vành nhờ khả năng ức chế kết tập tiểu cầu. Đối với những người bị rung nhĩ hoặc thuyên tắc tĩnh mạch, các bác sĩ thường kê đơn thuốc chống đông để ngăn ngừa đột quỵ.

Khi bệnh nhân mắc đồng thời cả hai tình trạng này, phác đồ phối hợp thường được áp dụng với mục đích tối ưu hóa khả năng chống huyết khối. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc hỗ trợ điều trị và gây dư thừa dược tính đang trở thành vấn đề đáng lo ngại...

Aspirin là thuốc được chỉ định phổ biến cho bệnh nhân mạch vành.

Nghiên cứu AQUATIC thực hiện tại Pháp mới đây đã cung cấp những dữ liệu thực tế về kết quả trên nhóm bệnh nhân mạch vành ổn định đang điều trị bằng thuốc chống đông. Các nhà khoa học đã so sánh nhóm chỉ dùng thuốc chống đông với nhóm dùng kết hợp thêm aspirin liều thấp và ghi nhận những kết quả cụ thể:

Việc thêm aspirin không giúp giảm tỷ lệ tử vong do tim mạch, nhồi máu cơ tim hay đột quỵ so với đơn trị liệu.
Nguy cơ xảy ra các biến cố xuất huyết lớn ở nhóm dùng thêm aspirin lên tới 10,2%, cao gấp ba lần so với mức 3,4% ở nhóm chỉ dùng thuốc chống đông.
Hiệu quả phòng ngừa không tăng lên nhưng rủi ro cho bệnh nhân lại tăng vọt.

Cơ chế gây hại đối với hệ thống cầm máu

Sự nguy hiểm của việc phối hợp hai loại thuốc này xuất phát từ tác động cộng dồn lên quá trình đông máu tự nhiên của cơ thể:

Thuốc chống đông ngăn chặn việc hình thành các mạng lưới fibrin trong huyết tương.
Aspirin ức chế tiểu cầu, ngăn không cho chúng kết dính để tạo nút chặn ban đầu tại vị trí tổn thương.

Khi cả hai cơ chế này đều bị can thiệp, khả năng tự cầm máu của cơ thể bị suy giảm nghiêm trọng. Ngoài ra, aspirin còn làm giảm các prostaglandin có chức năng bảo vệ niêm mạc dạ dày, khiến bệnh nhân dễ bị loét và xuất huyết tiêu hóa khi có sự hiện diện của thuốc chống đông.

Việc sử dụng thuốc cần được giám sát chặt chẽ.

2. Nhóm đối tượng có rủi ro cao

Việc sử dụng đồng thời hai loại thuốc này cần được giám sát cực kỳ chặt chẽ hoặc hạn chế ở các nhóm sau:

Bệnh nhân cao tuổi: Người trên 75 tuổi có mạch máu kém bền vững và nguy cơ té ngã gây chấn thương nội cao.
Người có tiền sử bệnh lý nền: Những người từng bị loét dạ dày hoặc đang mắc bệnh thận mạn tính có nguy cơ xuất huyết tiêu hóa và suy giảm chức năng thận nặng hơn.
Trường hợp mạch vành ổn định: Nếu bệnh nhân không vừa thực hiện đặt stent trong vòng 6 đến 12 tháng, việc duy trì aspirin song song với thuốc chống đông thường được đánh giá là không cần thiết.

3. Thay đổi phương thức tiếp cận trong điều trị tim mạch

Dựa trên các bằng chứng từ nghiên cứu AQUATIC, xu hướng điều trị hiện nay đang hướng tới việc tối giản phác đồ để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.

Đối với người bệnh:

Tuyệt đối không tự ý mua aspirin liều thấp để uống thêm khi đang có đơn thuốc chống đông từ bác sĩ.
Cần theo dõi sát các dấu hiệu bất thường như bầm tím dưới da, chảy máu chân răng kéo dài, hoặc thay đổi màu sắc nước tiểu và phân.
Chủ động thảo luận với nhân viên y tế về việc điều chỉnh liều lượng hoặc dừng các thuốc không còn phù hợp với tình trạng bệnh hiện tại.

Đối với cộng đồng y khoa:

Các hướng dẫn điều trị quốc tế đang cập nhật theo hướng ưu tiên đơn trị liệu bằng thuốc chống đông cho bệnh nhân mạch vành mạn tính. Việc đánh giá kỹ lưỡng dựa trên các thang điểm nguy cơ như HAS-BLED và CHA2DS2-VASc là yêu cầu bắt buộc để cá thể hóa liệu pháp, tránh tình trạng điều trị quá mức dẫn đến các biến cố y khoa đáng tiếc.

Hoài An

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/benh-nhan-tim-mach-co-can-phoi-hop-thuoc-chong-dong-voi-aspirin-169260205202501374.htm