Bệnh tan máu bẩm sinh là vấn đề sức khỏe cộng đồng đáng quan tâm ở Việt Nam

2 giờ trướcBài gốc

Phó giáo sư Vũ Đức Bình - Phó giám đốc Viện Huyết học-Truyền máu Trung ương. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Mỗi năm Việt Nam có thêm khoảng 8.000 trẻ em sinh ra bị bệnh thalassemia (bệnh tan máu bẩm sinh), trong đó có khoảng 2.000 trẻ bị bệnh mức độ nặng và khoảng 800 thai nhi không thể ra đời do phù thai. Nếu không quyết liệt thực hiện ngay các biện pháp phòng ngừa bệnh Thalassemia thì nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng giống nòi và tương lai sẽ rất lớn.

Phó giáo sư Vũ Đức Bình - Phó giám đốc Viện Huyết học-Truyền máu Trung ương cho biết như vậy tại Lễ Mít-tinh kỷ niệm Ngày Thalassemia thế giới 8/5; kỷ niệm 15 năm thành lập Trung tâm Thalassemia và trao giải 2 cuộc thi về bệnh thalassemia, do Viện Huyết học-Truyền máu Trung ương phối hợp với Hội Tan máu bẩm sinh Việt Nam tổ chức chiều 8/5 tại Hà Nội.

Theo Phó giáo sư Vũ Đức Bình, thalassemia đang là một vấn đề sức khỏe cộng đồng đáng quan tâm ở Việt Nam, theo ước tính có khoảng 13,8% dân số mang gene bệnh, tương đương với hơn 14 triệu người. Đáng chú ý, một số dân tộc có tỷ lệ mang gene bệnh có thể lên tới 30-40%, còn dân tộc Kinh - nhóm chiếm phần lớn dân số cả nước thì tỷ lệ này là 9,8%.

Bệnh tan máu bẩm sinh là bệnh di truyền lặn phổ biến nhất trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Người bệnh cần được điều trị định kỳ suốt đời bằng truyền máu (khối hồng cầu) và dùng thuốc thải sắt. Nếu người bệnh không được điều trị truyền máu đều đặn, định kỳ thì sẽ ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể, làm sức khỏe bị giảm sút trầm trọng và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống và tuổi thọ.

Người mang gene bệnh không có biểu hiện gì để nhận biết qua vẻ bề ngoài nhưng có thể di truyền gene bệnh cho đời sau. Hầu hết họ không biết mình mang gene cho đến khi đi xét nghiệm hoặc không may sinh ra con bị bệnh.

Trong những năm qua, Chính phủ và Bộ Y tế đã dành sự quan tâm đến vấn đề thalassemia thông qua việc hoạt động phòng bệnh được đưa vào Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021- 2030, giai đoạn I từ 2021-2025. Một số địa phương cũng đã tích cực triển khai nhiều biện pháp truyền thông, sàng lọc gene bệnh.

(Ảnh: PV/Vietnam+)

Từ năm 2019, bệnh thalassemia đã được đưa vào danh sách các bệnh bắt buộc cần sàng lọc trước sinh. Thêm một bước tiến quan trọng nữa, đó là bệnh thalassemia được xếp đứng hàng đầu trong các bệnh di truyền cần tư vấn, xét nghiệm tiền hôn nhân (theo QĐ số 3472/QĐ-BYT ngày 07/11/2025 của Bộ Y tế Ban hành Hướng dẫn chuyên môn về tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn).

Đây là những căn cứ pháp lý hết sức quan trọng để đẩy mạnh hoạt động sàng lọc thalassemia trước sinh và trước kết hôn, tiến tới giảm dần số trẻ sinh ra bị bệnh thalassemia.

Mặc dù vậy, trong những năm gần đây, riêng Viện Huyết học-Truyền máu Trung ương vẫn tiếp nhận thêm hàng trăm bệnh nhi mới sinh bị bệnh tan máu bẩm sinh. Điều đó cho thấy cần đẩy mạnh hơn nữa hoạt động truyền thông, sàng lọc gene bệnh thalassemia. Đặc biệt, cần tiếp tục triển khai chương trình quốc gia với các giải pháp phòng bệnh đồng bộ trên toàn quốc, nhất là những khu vực có tỷ lệ mang gene bệnh cao.

Chương trình thi viết thư với chủ đề: “Lòng mẹ bao la” và cuộc thi “Người đưa tin giỏi nhất” được tổ chức online từ ngày 01/3-8/5/2026, hai cuộc thi đã thu hút hàng trăm người bệnh, người nhà người bệnh tham gia. Các bài dự thi có sức lan tỏa rộng rãi đã truyền đi thông điệp mạnh mẽ về tính cấp thiết của việc phòng bệnh thalassemia, đồng thời giúp cộng đồng hiểu hơn về những gánh nặng không tên trên vai người bệnh./.

(Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/benh-tan-mau-bam-sinh-la-van-de-suc-khoe-cong-dong-dang-quan-tam-o-viet-nam-post1109371.vnp