Chủ động ứng phó khi ca mắc tăng cao
Theo thông tin từ Viện Pasteur TPHCM, bệnh tay chân miệng lưu hành quanh năm và ghi nhận tại hầu hết các tỉnh, thành trên cả nước. Đáng chú ý, khu vực phía Nam hiện chiếm hơn 70% tổng số ca mắc.
Kết quả giám sát cho thấy tỷ lệ nhiễm Enterovirus A71 (EV71) – chủng virus thường liên quan đến các ca bệnh nặng và tử vong – đang gia tăng.
Trước nguy cơ này, Cục Phòng bệnh đã có công văn khẩn yêu cầu các địa phương tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch.
Viện Pasteur TPHCM họp với Sở Y tế, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TPHCM (HCDC) và các bệnh viện tuyến cuối tại TPHCM về tình hình cùng các biện pháp đáp ứng, kiểm soát bệnh truyền nhiễm tại khu vực phía Nam ngày 24/3 vừa qua.
Từ cuối năm 2025, Viện Pasteur TPHCM đã dự báo xu hướng gia tăng của bệnh khi ghi nhận tỷ lệ mẫu bệnh phẩm dương tính với EV71 tăng cao. Viện đã chủ động phối hợp với các địa phương triển khai điều tra ca bệnh, xử lý ổ dịch và xét nghiệm xác định tác nhân gây bệnh nhằm đánh giá sớm tình hình.
Ngoài ra, các đoàn công tác của Viện đã trực tiếp giám sát tại những địa phương có số ca mắc cao, đồng thời tổ chức họp trực tuyến với hệ thống y tế khu vực trước và sau Tết Nguyên đán.
Mới đây, ngày 24/3/2026, Viện tiếp tục tổ chức cuộc họp với các đơn vị liên quan nhằm thống nhất giải pháp kiểm soát dịch trong thời gian tới.
Bệnh phổ biến ở trẻ nhỏ, có thể gây biến chứng nặng
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm lây qua đường tiêu hóa, thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 3 tuổi. Tác nhân gây bệnh chủ yếu là các virus đường ruột như Coxsackie A16 và Enterovirus 71.
Bệnh thường biểu hiện với các triệu chứng như sốt, loét miệng, nổi bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối hoặc mông. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng có triệu chứng điển hình, thậm chí có người nhiễm nhưng không biểu hiện bệnh.
PGS.TS.BS. Nguyễn Vũ Thượng - Phó Viện trưởng Viện Pasteur TPHCM - kiểm tra sổ theo dõi trẻ nghỉ học vì bệnh của trường mầm non tại Đồng Nai.
Phần lớn ca bệnh ở mức độ nhẹ, song khoảng 18% có thể diễn tiến nặng và trong đó có khoảng 5% nguy cơ tử vong nếu không được phát hiện, xử trí kịp thời.
Bệnh lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mũi, họng, bóng nước hoặc phân của người bệnh. Ngoài ra, virus có thể tồn tại trên các bề mặt như đồ chơi, bàn ghế, vật dụng sinh hoạt… và lây lan khi trẻ tiếp xúc.
Đáng lưu ý, người lớn có thể mang virus và lây cho trẻ dù không có triệu chứng, khiến việc kiểm soát dịch gặp nhiều khó khăn, nhất là tại các nhà trẻ, trường mẫu giáo.
Khuyến cáo phòng bệnh từ ngành y tế
Để phòng bệnh tay chân miệng, ngành y tế khuyến cáo người dân, đặc biệt là gia đình có trẻ nhỏ, cần thực hiện nghiêm các biện pháp vệ sinh:
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, nhất là trước khi chế biến thức ăn, cho trẻ ăn và sau khi vệ sinh.
Làm sạch đồ chơi, sàn nhà, bề mặt tiếp xúc hằng ngày bằng chất tẩy rửa thông thường.
Cho trẻ ăn chín, uống chín, sử dụng riêng dụng cụ ăn uống.
Thu gom, xử lý chất thải của trẻ đúng cách.
PGS.TS.BS Nguyễn Vũ Trung – Viện trưởng Viện Pasteur TPHCM cùng lãnh đạo Sở Y tế TPHCM giám sát dịch bệnh tay chân miệng tại Củ Chi (TPHCM).
Tại các cơ sở giữ trẻ, cần duy trì "3 sạch": ăn sạch, ở sạch, bàn tay sạch; đồng thời tăng cường vệ sinh lớp học và đồ chơi.
Khi trẻ có biểu hiện sốt, nổi bóng nước ở tay, chân hoặc loét miệng, phụ huynh cần cho trẻ nghỉ học, đưa đến cơ sở y tế sớm và hạn chế tiếp xúc với trẻ khác.
Đặc biệt, nếu xuất hiện các dấu hiệu nặng như sốt cao, giật mình, lừ đừ, run chi, nôn nhiều hoặc đi loạng choạng, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay vì đây có thể là dấu hiệu biến chứng nguy hiểm.
Những lưu ý về tay chân miệng
Khu vực phía Nam chiếm hơn 70% số ca mắc cả nước; Khoảng 18% ca bệnh có thể diễn tiến nặng; Trong số ca nặng, khoảng 5% có nguy cơ tử vong; Chủng virus EV71 đang chiếm ưu thế, liên quan đến nhiều ca biến chứng nặng.
Bệnh tay chân miệng vẫn là thách thức lớn đối với y tế dự phòng, đặc biệt trong bối cảnh virus EV71 gia tăng. Các chuyên gia nhấn mạnh, phát hiện sớm, cách ly kịp thời và thực hành vệ sinh cá nhân là những yếu tố then chốt để kiểm soát dịch bệnh.
Đỗ Bá