Bí ẩn Mỹ cân nhắc đánh Iran dù tuyên bố đã xóa sổ cơ sở hạt nhân nước này

2 giờ trướcBài gốc

Vào tháng 3/2025, cộng đồng tình báo Mỹ đánh giá rằng Iran “không chế tạo vũ khí hạt nhân”. Tuy nhiên, vào tháng 6 năm đó, chính quyền Tổng thống Trump vẫn tiến hành các cuộc không kích nhắm vào chương trình hạt nhân của Iran.

Mỹ hiện tại (cuối tháng 2/2026) lại để ngỏ khả năng tấn công Iran một lần nữa vì điều mà Mỹ cáo buộc là tham vọng hạt nhân của Iran bất chấp việc Tổng thống Trump đã nhiều lần khẳng định rằng các cuộc không kích hồi tháng 6 đã “xóa sổ” chương trình hạt nhân của nước này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters.

Tổng thống Trump và đội ngũ của mình hiếm khi đưa ra những lý lẽ nhất quán cho việc sử dụng vũ lực quân sự. Nhưng trước khả năng một chiến dịch có thể mở rộng hơn ở Iran, được ông Trump đề cập vào tối 24/2 (giờ Mỹ) trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang, thì người ta càng thấy rõ hơn sự thiếu nhất quán và mạch lạc trong hệ thống lý lẽ mà họ đưa ra cho việc phát động chiến tranh.

Ông Trump và chính quyền của mình đã nỗ lực hết sức để nhấn mạnh sự thành công của chiến dịch tấn công Iran hồi tháng 6 năm ngoái, theo những cách dường như vượt xa bằng chứng sẵn có vào thời điểm đó. Và hôm nay, những tuyên bố lớn lao đó đột nhiên trông giống như một điểm yếu.

Nhấn mạnh vào mối đe dọa hạt nhân

Trong những ngày gần đây, chính quyền Tổng thống Mỹ Trump đã liên tục viện dẫn mối đe dọa hạt nhân tiềm tàng của Iran, đồng thời cảnh báo về khả năng sử dụng lực lượng quân sự nếu Tehran không đạt được thỏa thuận.

“Mối quan tâm chính của chúng tôi ở đây là chúng tôi không muốn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân”, Phó Tổng thống JD Vance nói với Fox News tuần trước. Còn ông Trump khi đó nói rằng “họ không thể có vũ khí hạt nhân; điều đó rất đơn giản”. Trong khi đó, cuối tuần qua, đặc phái viên của ông Trump, Steve Witkoff, cho rằng mối đe dọa hạt nhân của Iran khá cận kề. “Họ đã làm giàu urani vượt xa mức cần thiết cho chương trình hạt nhân dân sự. Mức độ làm giàu lên đến 60%”, ông Witkoff nói với Fox. “Họ có lẽ chỉ còn một tuần nữa là có vật liệu chế tạo bom cấp công nghiệp, và điều đó thực sự nguy hiểm”.

Nhưng nếu Iran thực sự gần có vật liệu để chế tạo bom hạt nhân, đó sẽ là một sự phục hồi kỳ diệu - ít nhất là dựa trên những gì ông Trump nói. Rốt cuộc, chỉ mới 8 tháng trước, ông Trump tuyên bố chương trình hạt nhân của Iran đã bị “xóa sổ”.

Phán quyết nhanh chóng bất ngờ của ông Trump hồi tháng 6/2025

Ban đầu, Tổng thống Trump chỉ đơn giản nói rằng các cơ sở hạt nhân của Iran đã bị phá hủy.

“Các cơ sở làm giàu uranium chủ chốt của Iran đã bị phá hủy hoàn toàn và triệt để”, ông nói vào hôm diễn ra chiến dịch, ngày 21/6/2025.

Tuy nhiên, ngay cả câu trả lời đó cũng kỳ lạ, vì các báo cáo sau hành động thường mất một thời gian. Không rõ làm thế nào mà ông Trump có thể đi đến kết luận này nhanh chóng và dứt khoát như vậy. Và quả thực, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine đã đưa ra một phiên bản thận trọng hơn vào ngày hôm sau.

Nhưng sau đó ông Trump vẫn lặp lại tuyên bố cũ trên mạng xã hội. Và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trong bình luận của mình vào ngày 22/6 thậm chí còn đi xa hơn, tuyên bố rằng không chỉ các cơ sở bị phá hủy mà cả tham vọng hạt nhân của Iran cũng bị xóa bỏ.

“Nhờ sự lãnh đạo táo bạo và có tầm nhìn của Tổng thống Trump cùng cam kết của ông ấy đối với hòa bình thông qua sức mạnh, tham vọng hạt nhân của Iran đã bị phá hủy”, Bộ trưởng Hegseth nói.

Đến ngày 24/6, Tổng thống Trump đã làm theo lời của ông Hegseth. “Tôi rất vinh dự được phá hủy tất cả các cơ sở và năng lực hạt nhân, và sau đó, Dừng Chiến tranh!”, ông Trump viết trên mạng xã hội. Ông tiếp tục khẳng định điều đó, trong nhiều tháng liền.

Tuy nhiên, cùng ngày hôm đó, CNN đưa tin rằng một đánh giá tình báo ban đầu của Mỹ không ủng hộ tuyên bố của Tổng thống Trump. Báo cáo cho thấy các cuộc tấn công không phá hủy các thành phần cốt lõi của chương trình hạt nhân của Iran và có thể chỉ làm chậm tiến độ vài tháng. Tờ New York Times cũng đưa tin tương tự.

Dẫu vậy, Tổng thống Trump vẫn tiếp tục khẳng định chương trình hạt nhân đã bị xóa sổ hoàn toàn.

Những ví dụ sinh động

Dưới đây là một vài ví dụ trong các phát ngôn của ông Trump vào năm ngoái (2025) về cuộc tập kích của Mỹ vào cơ sở hạt nhân Iran:

-“Nó đã đánh sập toàn bộ năng lực hạt nhân tiềm tàng của họ”. (Ngày 16/7)

-“Nó đã bị xóa sổ”. (Ngày 31/7)

-“Chúng tôi đã xóa sổ… khả năng hạt nhân trong tương lai của Iran”. (Ngày 18/8)

-“Nhưng tôi cũng đã xóa sổ hy vọng hạt nhân của Iran, bằng cách phá hủy hoàn toàn urani làm giàu của họ”. (Ngày 20/9)

-“Ồ, họ không còn chương trình hạt nhân. Nó đã bị xóa sổ”. (Ngày 13/10)

-“… hoàn toàn xóa sổ khả năng hạt nhân của Iran”. (Ngày 11/11)

Tóm lại, Tổng thống Trump đã tuyên bố rằng Mỹ đã xóa sổ “năng lực”, “khả năng”, “khả năng tương lai”, “khả năng tiềm tàng”, “hy vọng”, “mối đe dọa” và “khả năng làm giàu urani” của Iran. Và chỉ mới 4 tháng trước, ông còn nói rằng Iran thậm chí không có chương trình hạt nhân nào đáng đề cập.

Từ “xóa sổ” có nghĩa là phá hủy hoặc xóa sạch hoàn toàn. Trong bối cảnh năng lực hạt nhân, điều đó có nghĩa là thứ đã bị xóa sổ sẽ không thể được tái tạo chỉ trong vài tháng.

Động cơ của ông Trump đã khác trước?

Đột nhiên, trọng tâm vấn đề đã thay đổi, không còn là nhấn mạnh thành công của một nhiệm vụ trong quá khứ mà là xây dựng luận cứ cho một nhiệm vụ trong tương lai.

Điều đó không chỉ đúng với các cuộc tấn công ban đầu vào Iran hồi tháng 6/2025, mà còn đúng với cả chiến dịch lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro vào tháng 1/2026. Chiến dịch sau này được biện minh là liên quan đến ma túy, thực thi pháp luật và/hoặc dầu mỏ.

Và điều đó lại đang xảy ra với Iran. Tháng trước, ông Trump khi lần đầu tiên đe dọa tấn công Iran một lần nữa, đã lý do liên quan đến cách hành xử của chính quyền Iran với người biểu tình. Ngày nay, lý do của Mỹ được nêu ra tập trung nhiều hơn vào các vấn đề hạt nhân. Tuần trước, khi Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt được hỏi lý do tại sao Mỹ có thể phải tấn công Iran một lần nữa ngay cả sau khi chương trình hạt nhân của nước này được cho là đã “bị xóa sổ”, bà trả lời: “Vâng, có rất nhiều lý do và lập luận có thể được đưa ra để biện minh cho một cuộc tấn công chống lại Iran”.

Trí Nhân/VOV.VN biên dịch

Nguồn VOV : https://vov.vn/the-gioi/ho-so/bi-an-my-can-nhac-danh-iran-du-tuyen-bo-da-xoa-so-co-so-hat-nhan-nuoc-nay-post1271206.vov