Bí ẩn sao lùn trắng tạo ra sóng xung kích rực rỡ

2 giờ trướcBài gốc

Sử dụng Kính viễn vọng rất lớn (VLT - Very Large Telescope) của ESO, các nhà thiên văn học đã quan sát được một sóng xung kích ngoạn mục xung quanh ngôi sao lùn trắng 1RXS J052832.5+283824 (viết tắt là RXJ0528+2838). Đây là một hiện tượng không phù hợp với các mô hình hiện có và có thể định hình lại hiểu biết của chúng ta về sự tiến hóa của các ngôi sao. Ảnh: ESO/Iłkiewicz et al.

Sao lùn trắng có từ trường rất mạnh này bị ràng buộc bởi lực hấp dẫn với một ngôi sao khác trong một hệ sao đôi. Khi hai thiên thể quay quanh nhau ở khoảng cách rất gần, sao lùn trắng hút khí từ ngôi sao đồng hành. Ảnh: Caltech.

Theo hình ảnh được các nhà khoa học công bố, sóng xung kích phát ra từ sao lùn trắng RXJ0528+2838 với nhiều màu sắc khác nhau. Hình thành khi vật chất thoát ra từ sao lùn trắng va chạm với khí giữa các vì sao. Ảnh: University of Warwick/Mark Garlick.

Sóng xung kích được tạo ra khi vật chất chuyển động nhanh lao vào khí xung quanh, đột ngột nén và làm nóng nó. Những màu sắc xuất phát từ khí giữa các vì sao bị nung nóng và kích thích bởi sóng xung kích. Những nguyên tố hóa học khác nhau sẽ phát sáng với màu đặc trưng khi điều này xảy ra. Ảnh: NASA / Hubble.

Trong sóng xung kích, màu đỏ đại diện cho hydro, màu xanh lục cho nitơ và màu xanh lam cho oxy tồn tại trong không gian giữa các vì sao. Ảnh: ESO/L. Calçada.

Trước đây, các nhà khoa học từng ghi nhận một số sao lùn trắng cũng tạo ra sóng xung kích. Chúng đều được bao quanh bởi các đĩa khí bị hút từ sao đồng hành. Ảnh: Future.

Sao lùn trắng RXJ0528+2838 hút khí từ ngôi sao bên cạnh nhưng không có đĩa khí như các sao lùn trắng khác và đang giải phóng vật chất vào không gian, chưa rõ vì lý do gì. Ảnh: ESA/Hubble & NASA. Acknowledgements: Luca Limatola, Budeanu Cosmin Mirel.

Hình dạng và kích thước của sóng xung kích cho thấy sao lùn trắng RXJ0528+2838 đã liên tục phóng ra một luồng vật chất mạnh mẽ trong ít nhất 1.000 năm. Hiện các nhà khoa học chưa thể giải mã những bí ẩn liên quan đến sao lùn trắng này. Ảnh: NASA/JPL-Caltech.