Bí ẩn thi hài hai trẻ sơ sinh La Mã bọc vải Tyrian quý hiếm

2 giờ trướcBài gốc

Hai đứa trẻ sơ sinh La Mã được chôn cất ở York, Vương quốc Anh cách đây khoảng 1.700 năm. Điều khiến các chuyên gia chú ý là việc thi hài những đứa trẻ xấu số được bọc trong tấm vải màu tím Tyrian - loại thuốc nhuộm đắt nhất của vùng Địa Trung Hải cổ đại. Loại thuốc nhuộm đắt tiền này được chiết xuất từ ốc biển.

Đây là lần đầu tiên bằng chứng về màu tím Tyrian được tìm thấy trên vải ở York. Trước phát hiện này, các nhà sử học phần lớn tin rằng, người La Mã thời cổ đại không thể hiện sự thương tiếc quá nhiều đối với những đứa trẻ chết yểu. Thậm chí, việc cha mẹ công khai thương tiếc con cái là điều bị cấm trong xã hội La Mã.

Thế nhưng, việc tìm thấy thi hài 2 trẻ sơ sinh La Mã được bọc trong tấm vải màu tím Tyrian đã thách thức quan điểm cũ. Cách chôn cất cho thấy những đứa trẻ này không chỉ khiến gia đình đau xót, tiếc thương mà còn được an táng với lễ nghi long trọng cùng với đồ tùy táng giá trị cao nhất mà thân quyến có thể thực hiện.

Thi hài một đứa trẻ được bọc trong tấm vải màu tím Tyrian trước khi đổ thạch cao. Ảnh: University of York.

Vào thời La Mã, thạch cao thường được đổ lên thi hài người chết đã được quấn vải trước khi chôn cất. Thạch cao sẽ dần dần cứng lại và bảo quản các dấu vết hóa học của thuốc nhuộm cũng như các dấu ấn và mảnh vải. Nhờ vậy, dấu vết của thuốc nhuộm màu tím Tyrian được bảo quản khá tốt khi chúng được bọc thi thể của 2 trẻ sơ sinh La Mã.

Phát hiện này cũng giúp giới nghiên cứu hiểu rõ hơn về màu tím Tyrian - loại thuốc nhuộm hiếm có và đắt tiền nhất ở La Mã cổ đại. Theo thần thoại Hy Lạp, màu tím Tyrian được Hercules phát hiện lần đầu tiên. Con chó của Hercules đã cắn một con ốc biển trên bãi biển khiến mõm và một phần bộ lông có màu tím. Khi nhìn thấy màu sắc lạ trên con chó của Hercules, một nữ thần đã yêu cầu làm ra chiếc áo choàng có màu như vậy và màu tím Tyrian ra đời.

Trong khi đó, các sử liệu ghi chép thuốc nhuộm màu tím Tyrian được sản xuất tại thành phố Tyre của người Phoenicia (nay thuộc Lebanon) từ khoảng thế kỷ 16 trước Công nguyên. Người ta thu thập hàng nghìn con ốc biển sau đó nghiền nát chúng hoặc tỉ mỉ cắt bỏ tuyến nhầy. Ốc được ướp muối, lên men, nấu chín và cô đặc trong 10 ngày, sau đó những người làm thuốc nhuộm sẽ kiểm tra màu sắc. Quá trình tạo ra màu tím Tyrian cực kỳ khó và tốn kém nên thường được dành riêng cho hoàng gia hay tầng lớp thượng lưu sử dụng.

Màu tím Tyrian được giới thượng lưu trên khắp thế giới cổ đại, từ Hy Lạp đến Ai Cập cổ đại sử dụng. Tại Rome, hoàng đế Julius Caesar được cho là đã mặc một chiếc áo toga màu tím Tyrian. Hoàng đế La Mã Caligula được cho rằng đã ra lệnh giết vua Mauretania bởi ông hoàng này dám mặc trang phục màu tím Tyrian trước mặt ông trong một chuyến thăm vào năm 40 sau Công nguyên.

Theo các nhà sử học, ở La Mã, thuốc nhuộm tím Tyrian vô cùng đắt đỏ, thậm chí có thời điểm giá cao gấp 3 lần vàng. Vì vậy, màu sắc này tượng trưng cho địa vị xã hội và sự giàu có.

Thi hài 2 đứa trẻ La Mã được tìm thấy ở York với tấm vải màu tím Tyrian trên người cho thấy chúng xuất thân trong gia đình quyền lực hoặc giàu có mặc dù danh tính vẫn chưa thể xác định.