Bí mật đồng tiền trong kháng chiến

7 giờ trướcBài gốc

Từ dòng ngoại tệ đặc biệt…

Ông Lữ Minh Châu - Phó ban Tài chánh đặc biệt Trung ương Cục miền Nam (TWCMN) - vào những năm cuối đời đã chia sẻ bí mật này: “Thời kỳ đó có thể nói rằng riêng nguồn lực tại chỗ thì có nhưng rất ít. Vì vùng giải phóng không rộng, do đó cần sự chi viện của Đảng, của Chính phủ từ miền Bắc vào, về nhiều mặt: quân sự, cán bộ, hậu cần và những thứ khác. Nhưng cái cốt lõi của hậu cần lúc bấy giờ là tiền”.

Ban Kinh tài TWCMN được thành lập từ năm 1961, suốt 15 năm ròng các cán bộ, chiến sĩ (CBCS) của ban đã vượt bao khó khăn, chống lại sự bao vây, lũng đoạn kinh tế của đối phương dư thừa về Ông Lữ Minh Châu - Phó ban Tài tiềm lực tài chính chánh đặc biệt Trung ương Cục để bảo đảm hệ thống miền Nam“mạch máu” hậu cần của các chiến trường luôn thông suốt.

Ông Lữ Minh Châu - Phó ban Tài chánh đặc biệt Trung ương Cục miền Nam

Khi miền Nam tiến hành đấu tranh vũ trang, việc giải quyết hậu cần trở thành vấn đề cấp bách. Bài toán đặt ra là để đưa tiền vào Nam phải có biện pháp và đường đi thích hợp theo từng thời kỳ và từng địa bàn, có sự phối hợp công tác đầu mối ở Hà Nội và Ban Tài chánh đặc biệt của TWCMN. Thế là cùng với những người con miền Nam tập kết vượt Trường Sơn trở về chiến đấu, đồng tiền cứu nước cũng lên đường. Ông Châu kể: “Chiến trường miền Nam ngày càng ác liệt, Bộ Chính trị đặt vấn đề phải làm thế nào để có cách chi viện cho miền Nam tốt nhất. Từ những yêu cầu ấy, ngành Ngân hàng (NH), Tài chính cùng một số ngành có liên quan bàn bạc với nhau và cuối cùng nhận ra chỉ có chuyển tiền qua hệ thống NH là an toàn nhất…”.

Trong những năm sau 1960, cách chi viện tiền cho chiến trường miền Nam là từ Hà Nội, đôla Mỹ được chuyển bằng máy bay cho một cơ sở của Ban Tài chánh đặc biệt đóng tại thủ đô Phnôm Pênh (Campuchia). Sau đó, tiền sẽ theo đường bộ qua biên giới vào miền Nam. Đến giữa những năm 1960 thì Trung Quốc giúp ta lập cơ sở NH tin cậy tại Hồng Kông. Nơi này từng là lòng chảo hứng mọi nguồn tiền từ các nơi đổ về: đường mòn Trường Sơn, đường thủy từ Campuchia đưa về và từ Sài Gòn chuyển lên… Bình quân mỗi tháng các đường dây đưa về 300 - 400 triệu đồng tiền Sài Gòn. Tiền thân của Ban Tài chánh đặc biệt TWCMN là Ban Tài chánh Xứ ủy Nam Bộ, thành lập vào năm1955, đến năm 1957 một số cơ sở bị đánh dạt sang Campuchia tiếp tục gầy dựng công cuộc làm ăn để bảo tồn vốn và sinh lợi. Từ năm 1965, các bí số B6, D270, N2683 đã trở thành hệ thống tuyệt mật tiếp nhận nguồn tài chính chi viện từ Trung ương, với sự đóng góp của những tấm lòng yêu nước mãnh liệt và thầm lặng. Bà Nguyễn Thị Ngọc - đơn vị N2683, Trung ương Cục miền Nam - kể: “Năm 1965, tôi mới được đưa về TWCMN, sau khi tôi đi họp 24 quận thành ở Sài Gòn, đi các tỉnh, các anh biểu tôi đi tới đâu thì móc nối cơ sở ở đó. Các nơi đều có cơ sở”.

Ông Lưu Hồng - Ban Kinh tài TWCMN - nhớ lại: “Má Ngọc nhận tiền, hàng ở Sài Gòn, bí mật đưa vô cho cơ sở mình, có đủ mặt hàng hết, gồm thuốc Tây, giấy báo, mực in, chữ in và các dụng cụ khác như máy may, vải để bộ phận hậu cần may quân phục, quân trang; trong đó có Ông Lưu Hồng - Ban Kinh tài hàng đặc biệt của mình Trung ương Cục miền Nam- loại không thể đi công khai được.

Ông Lưu Hồng - Ban Kinh tài TWCMN

Trong chiếc xe tải 7 tấn hoặc 10 tấn chở hàng xuống có vài bao tiền gồm đôla, tiền Sài Gòn, thậm chí là vàng của cơ sở đồng bào ủng hộ, chuyển ra cho Trung ương, cho Cách mạng”.

… Đến bảo đảm hệ thống “mạch máu” hậu cần thông suốt

Tùy theo tình hình và địa bàn, việc chuyển tiền được vận dụng nhiều cách khác nhau, có khi đường vận chuyển kết hợp chở hàng, chở khách và chở tiền. Nhưng dù bằng con đường nào, phương thức nào thì trong ngần ấy năm, những con người luôn nắm giữ trong tay số tiền vô cùng lớn như CBCS của Ban Tài chánh đặc biệt không ai bị cám dỗ, chẳng ai tơ hào dù một xu. Có gia đình mà cả mẹ lẫn con đều tham gia vận chuyển tiền, đó là gia đình bà Nguyễn Thị Thép quê ở Trảng Bàng - Tây Ninh. Thật không tưởng tượng nổi cách giấu tiền của gia đình: “Chúng tôi đào hầm chôn, trời mưa lớn nước nổi bưng lên.

Bà Nguyễn Thị Thép, đơn vị N2683 - C230 Trung ương Cục miền Nam

Rồi hai anh em mới rinh vô nhà, bỏ xuống chuồng trâu, lắp ván lên, đổ phân và nhốt trâu vô. Nhờ vậy mà lính Mỹ không phát hiện được”.

Cuộc chính biến do tướng Lon Nol tiến hành ở Campuchia tháng 3/1970 đã đe dọa đến hàng triệu đôla Mỹ mà ta dự trữ tại đây. Cuộc giải cứu số tiền lớn này đã diễn ra một cách ngoạn mục với sự giúp đỡ của những Việt kiều mưu trí, dũng cảm, những người Hoa tốt bụng và người dân Campuchia chất phác. Ông Nguyễn Tài Chất - đường dây A53, TWCMN - kể câu chuyện vô cùng cảm động: “Có chị tên Đoàn Thị Ngân, chồng là Trưởng trạm của B18 hồi trước, bị lính của Lon Nol giết. Thời gian đó, lúc chồng chôn tiền, chị có nhìn thấy; khi anh mất rồi, chị đào lên đem về tới Dinh Ông, Gò Dầu trả đủ cho tổ chức. Tính ra 1 triệu ria (tiền Campuchia) đổi ra tiền Sài Gòn khi ấy là tới 40 triệu. Thời đó vàng có 10 ngàn đồng/lượng thì tính ra tới 4.000 lượng. Đây là hành động yêu nước, phẩm chất cao quý tuyệt vời, trong lúc con cái 4-5 đứa nheo nhóc”.

Ông Lữ Minh Châu - chứng nhân của một thời khốc liệt, thử thách - kể: “Việc cứu tiền trong năm 1970 là trận chiến gian nan. Sau khi đổi tiền, rồi Lon Nol đảo chánh Sihanouk thì tiền đổi đem về không kịp, còn để lại ở Nam Vang. Thế thì bây giờ phải đem số tiền đó về, mà hàng trăm triệu chứ có ít đâu, rồi bảo quản, vận chuyển thế nào trong lúc khó khăn ấy, bắt buộc phải sáng tạo để có thể đem tiền về giao lại cho Ban Kinh tài và Trung ương Cục cho trọn vẹn. Quả là bài toán khó nhưng với lòng yêu nước và sự trung thành, các CBCS trong đường dây vận chuyển tiền đã làm được”. Ngày 09/6/2009, Ban Tài chánh đặc biệt thuộc TWCMN và Quỹ đặc biệt B29 vinh dự đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Tuy nhiên, vẫn còn một đơn vị nữa làm nên thế chân kiềng của hệ thống này, là C32 - đơn vị kho quỹ trực thuộc Ban Kinh tài. Đây là đầu mối tổng quỹ tiếp nhận các nguồn tiền mặt, nhập kho, lưu kho và bảo quản. Ngoài ra, C32 còn có nhiệm vụ vận chuyển tiền giao cho các cơ quan mấu chốt. Đó là ba bộ phận không thể tách rời, quyết định đường đi và nơi đến cuối cùng của đồng đôla chi viện cho miền Nam.

Trong vòng 10 năm, từ 1965 - 1975, hai đơn vị này đã tập trung các nguồn ngoại tệ để chi viện cho miền Nam, đạt 678 triệu đôla Mỹ. Qui trình chuyển đổi tiền này vừa vận dụng các nghiệp vụ ngoại hối cổ điển của ngành NH vừa kết hợp những kỹ thuật quân sự và tình báo, có khâu đơn giản, có khâu phức tạp. Các kênh liên lạc này hết sức bí mật, xuyên qua nhiều nước, nhiều vùng, tạo nên mặt trận đặc biệt không có tiếng súng nhưng đầy nguy hiểm. Biết bao CBCS trong đường dây đã hy sinh hay vẫn còn nằm đâu đó nơi những cánh rừng biên giới trên đất Campuchia.

Thanh Tân

Nguồn CA TP.HCM : http://congan.com.vn/doi-song/bi-mat-dong-tien-trong-khang-chien_189155.html