Bí mật về tờ polymer

3 giờ trướcBài gốc

Tôi đến nhà máy sản xuất tấm giấy nền polymer để in tiền của Công ty TNHH Công nghệ cao Polymer Q&T (Q&T) do ông Lương Ngọc Anh làm Chủ tịch và cũng là Giám đốc vào ngày giữa đông.

Nhà máy nằm giữa nơi đồng không mông quạnh, cách Hà Nội gần 40km. Vào nhà máy tôi thực sự ngỡ ngàng, bởi chưa thấy nơi nào sản xuất nguyên vật liệu mà sạch như ở đây, thậm chí không có lấy một hạt bụi. Và lạ lùng hơn nữa, việc sản xuất tấm nền polymer cần rất nhiều loại hóa chất, nhưng trong nhà máy, tuyệt nhiên không có thứ mùi gì.

Tôi có hỏi ông Lương Ngọc Anh, làm thế nào đạt được sự “tinh khiết” đến mức lý tưởng này. Ông bảo, chỉ cần có vài hạt bụi rơi vào tấm polymer đang in thì sẽ phải hủy tất cả và làm lại từ đầu, sẽ tốn kém kinh khủng. Chính vì thế, không khí trong nhà máy này phải qua nhiều lần lọc.

Đến nhà máy, điều làm tôi ngạc nhiên nhất không phải là Việt Nam trở thành 1 trong 3 quốc gia trên thế giới sản xuất được tấm polymer để in tiền với chất lượng đã được các tổ chức có uy tín trên thế giới công nhận. Điều khiến tôi thực sự bất ngờ là việc thiết kế và xây dựng nhà máy polymer lớn thế này lại chỉ do một người phụ trách - đó là ông Lương Ngọc Anh.

Đây đúng là điều chưa từng có! Quy mô của nhà máy đâu phải nhỏ. Với công suất hàng nghìn tấn polymer/năm, nhà máy không những đáp ứng một phần cho việc in tiền polymer ở Việt Nam mà còn xuất khẩu cho một số nước và được xếp “thứ bậc” trên thế giới.

Ông Lương Ngọc Anh là một người có những phẩm chất “khác người” mà tôi đã biết từ lâu. Chính ông đã góp phần làm hồi sinh toàn bộ khu phế tích trên núi Ba Vì với sự ra đời của Melia Ba Vì.

Nói thêm về Khu Melia Ba Vì, trước đây, người Pháp đã xây dựng ở đây một khu nghỉ dưỡng cao cấp dành cho quan chức Pháp gồm 86 biệt thự và các công trình phụ trợ. Thời kỳ chống Mỹ, khu này được quân đội bảo vệ rất tốt. Nhưng từ năm 1982, khi giao lại cho chính quyền huyện Ba Vì (cũ) quản lý, người dân ồ ạt lên, nơi đây bị tàn phá nặng nề. Cả một vùng đồi núi rộng hàng nghìn hécta chỉ còn cỏ lau.

Khi thuê lại khu đất, ông Lương Ngọc Anh đã cho trồng lại rừng, giữ gìn từng viên gạch ở các phế tích, mở đường lên núi và xây dựng khu resort. Chính khi đó, ông đã phải chịu “thiên nan vạn nan”, không ít phiền toái đến từ báo chí khi cho rằng ông phá rừng quốc gia, làm hỏng cảnh quan Ba Vì. Nhiều ý kiến được đưa ra mà không ai lên tìm hiểu, khảo sát thực địa. Nhưng bằng sự nhẫn nhịn hiếm có, với một trí tuệ hơn người, ông đã giúp cả “vùng đất chết” hồi sinh. Cây cối mọc lên thành rừng, chim chóc lại kéo về, Melia Ba Vì trở thành điểm thu hút khách và mang lại một nguồn lợi không nhỏ cho địa phương.

Còn với chuyện sản xuất polymer để in tiền, ông cũng là người có duyên đặc biệt và có ý chí hơn người.

Năm 1951, ngành ngân hàng được tách ra từ ngành tài chính, bắt đầu một hành trình nhiều gian khó, từ in tiền thủ công cho đến khi có công nghệ khá hơn nhưng vẫn cần sự hỗ trợ kỹ thuật của Trung Quốc, Đức hay Liên Xô (cũ).

Về góc độ an ninh tiền tệ, việc này rất chông chênh, nguy hiểm bởi phải lệ thuộc nước khác. Khi yêu cầu về việc chủ động in ấn đồng tiền của nước ta ngày càng cấp thiết thì bước ngoặt xuất hiện. Năm 1991, Đảng và Nhà nước đưa ra một quyết định chiến lược: phải tự chủ trong khâu in tiền, chấm dứt sự phụ thuộc. Trong năm này, Nhà máy In tiền Quốc gia đi vào hoạt động.

Quyết định ấy không chỉ đến từ yêu cầu phát triển kinh tế mà còn từ thực tế nhức nhối, khi đồng tiền Việt Nam đang bị đe dọa bởi nạn tiền giả tràn lan. Có những chuyên án Bộ Công an từng thu được hàng tấn tiền giả.

Trở về sau chuyến thăm và làm việc tại Australia năm 1993, Thủ tướng Võ Văn Kiệt cầm trong tay đồng 5 đôla làm bằng chất liệu polymer. Ông lập tức triệu ông Cao Sỹ Kiêm khi đó là Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đến gặp. Tại đây, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đưa đồng tiền này cho Thống đốc cùng một mệnh lệnh rất “nhà binh”: “Hãy tìm hiểu, nghiên cứu chất liệu, công nghệ mới để bảo vệ đồng tiền Việt Nam”.

Không lâu sau, 18 đoàn công tác của các bộ, ngành được cử đi khảo sát tại các nước có nhiều kinh nghiệm chống tiền giả, có 12 đoàn có báo cáo ủng hộ mạnh mẽ việc chuyển đổi sang sử dụng tiền polymer. Lý do là loại tiền này có ưu điểm vượt trội, vừa bền, vừa chống giả tốt, phù hợp khí hậu nhiệt đới ẩm, nhiều lũ lụt của Việt Nam.

Ông Lương Ngọc Anh đang kiểm tra giấy nền polymer trước khi in

Vì nhiều lý do khách quan nên phải tới ngày 17-12-2003, đồng tiền polymer đầu tiên mới được phát hành, nhờ vậy đã chặn đứng nạn tiền giả và mở ra bước ngoặt quan trọng trong bảo đảm an ninh tiền tệ quốc gia. Nhưng thành công ấy cũng để lại một khoảng trống kéo dài: Toàn bộ giấy nền polymer đều phải nhập khẩu từ các nhà cung cấp nước ngoài, khiến Việt Nam bị phụ thuộc về giá cả, tiến độ...

Ông Ngọc Anh chia sẻ, cái khó không chỉ nằm ở công nghệ cao, đòi hỏi đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe mà còn ở việc vượt qua sự hoài nghi: Liệu một doanh nghiệp 100% vốn trong nước có thể làm được điều mà cả thế giới chỉ có 2 “ông lớn” (Anh và Australia) nắm giữ? Chính vì thế, ông Lương Ngọc Anh đã “vắt óc” ra suy nghĩ và đi nhiều nước để tìm hiểu…

Sau thời gian dài nghiên cứu, năm 2022, công ty của kỹ sư Lương Ngọc Anh đã chính thức công bố công nghệ PolySecure - bước tiến lịch sử đưa Việt Nam trở thành quốc gia thứ ba trên thế giới làm chủ việc sản xuất giấy nền polymer đa lớp in tiền. Sản phẩm nội địa không chỉ đạt mà còn vượt chuẩn quốc tế.

Từ tháng 8-2023, Nhà máy In tiền Quốc gia đã sử dụng giấy nền polymer do người Việt làm chủ công nghệ và sản xuất, đánh dấu cột mốc chấm dứt hơn 20 năm phụ thuộc vào nhập khẩu.

Không dừng lại ở thành công ban đầu, kỹ sư Lương Ngọc Anh tiếp tục nghiên cứu và phát triển giải pháp đột phá PolySecure-Shield. Công nghệ này đặc biệt ở chỗ tích hợp yếu tố bảo an chống giả trực tiếp vào bên trong nền đa lớp thay vì ở trên bề mặt như sản phẩm truyền thống. Nhờ đó, tờ tiền có khả năng chống giả cao hơn, vòng đời tờ tiền lâu hơn và giảm đáng kể chi phí tái sản xuất.

Trước đây, Việt Nam phải chờ 4-5 tháng cho một đơn hàng giấy nền in tiền từ nước ngoài thì nay, chỉ cần 1 tháng nguồn giấy nền trong nước đã sẵn sàng. Sự chủ động ấy không chỉ giải tỏa nỗi lo gián đoạn chuỗi cung ứng, mà còn chấm dứt tình trạng phụ thuộc vào giá và tiến độ của các nhà cung cấp độc quyền.

Về kinh tế, lợi ích mang lại rất lớn. Với công nghệ PolySecure do người Việt nghiên cứu và phát triển, nguồn ngoại tệ lớn được giữ lại trong nước, đồng thời tạo nhiều việc làm kỹ thuật chất lượng cao. Hơn 90% nguyên liệu được tận dụng từ trong nước, mở ra một chuỗi giá trị mới cho ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam.

Không chỉ dừng lại ở thị trường nội địa, giấy nền in tiền Việt Nam đã khiến thế giới kinh ngạc. Tháng 3-2023, công ty của Việt Nam ký kết thỏa thuận hợp tác với Crane Currency (công ty hàng đầu thế giới về tiền tệ, nhà cung cấp giấy độc quyền cho đồng USD). Đại sứ Mỹ Marc E. Knapper gọi đây là “minh chứng sống động cho sự hợp tác chiến lược Việt - Mỹ trong lĩnh vực bảo mật cao nhất”.

Giờ đây, Việt Nam đã ghi tên mình lên bản đồ thế giới trong lĩnh vực giấy nền in tiền polymer. Từ chỗ phải đi sau, Việt Nam hiện nay có thể cạnh tranh sòng phẳng với những tập đoàn khổng lồ trên thế giới.

Để sản xuất được polymer in tiền, ông Lương Ngọc Anh và Công ty Q&T đã đầu tư 50 triệu USD (tương đương gần 1.400 tỉ đồng) xây dựng nhà máy quy mô, hiện đại, dây chuyền sản xuất tự động hóa cao, nhập khẩu từ EU, Đức, Italia...

Trong suốt 20 năm qua, thị trường vật liệu nền polymer đa lớp in phủ công nghệ cao tăng trưởng mạnh với tốc độ trung bình 10-15% mỗi năm. Tuy nhiên, loại vật liệu đặc biệt dùng cho in tiền và sản phẩm bảo an cao chỉ do 2 “ông lớn” nắm giữ, khiến sản xuất, phân phối và giá thành bị kiểm soát, tiềm ẩn rủi ro lớn khi chuỗi cung ứng bị gián đoạn bởi dịch bệnh, thiên tai hay chiến tranh.

Là 1 trong 3 nhà sản xuất giấy nền polymer có yếu tố bảo an trên thế giới, dù thị phần còn nhỏ, nhưng Q&T phải nỗ lực không ngừng trong một môi trường cạnh tranh khốc liệt, luôn đổi mới để thích ứng nhanh với xu thế thị trường. Năm 2024, công ty đã triển khai dự án nghiên cứu và phát triển với mục tiêu tạo ra các công nghệ tiên phong phục vụ ngành bảo an, hướng đến nội địa hóa nguồn nguyên liệu.

Một phân xưởng của nhà máy sản xuất giấy nền polymer

Ngay từ khi thành lập năm 2016 với mục tiêu tạo ra sản phẩm đặc thù, ban lãnh đạo Q&T đã lường trước thách thức trong nghiên cứu công nghệ và xây dựng nhà máy đạt chuẩn chất lượng cao, đồng thời xác định rõ sứ mệnh, tầm nhìn, trước hết phục vụ thị trường Việt Nam. Qua quá trình nghiên cứu phát triển công nghệ và đầu tư, cùng với phân tích đối thủ cạnh tranh, Q&T đã nâng tầm vị thế mới đó là vươn ra thế giới.

Là doanh nghiệp thành lập sau, Q&T nghiên cứu kỹ sản phẩm của đối thủ, các yêu cầu kỹ thuật và yêu cầu của khách hàng. Với mục tiêu ban đầu là phát triển giấy nền polymer cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, công ty phân tích các tờ tiền đang lưu thông, các đặc tính kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu để làm cơ sở phát triển sản phẩm.

Không chỉ đặt ra đích là đạt được các đặc tính tương tự như của đối thủ cạnh tranh, Q&T còn nghiên cứu các đặc trưng và văn hóa sử dụng tiền của người Việt Nam, các yêu cầu của nhà máy in tiền để làm rõ các nhu cầu làm đầu vào cho hoạt động phát triển sản phẩm và dịch vụ của mình.

“Thị trường giấy in tiền trên thế giới là thị trường hẹp và đang bị hai công ty khống chế (một của Australia và một của Anh), với một công ty mới ra đời như Q&T, chúng tôi xác định rõ mỗi khách hàng đều trở thành một cơ hội. Do đó, chúng tôi hết lòng để phục vụ khách hàng với mức dịch vụ cao nhất mà không có bất kỳ sự phân biệt đối xử nào”, ông Lương Ngọc Anh khẳng định.

Câu chuyện về tờ tiền polymer của Việt Nam, nếu nhìn rộng hơn, không chỉ là một thành tựu kỹ thuật. Đó là minh chứng rõ ràng cho năng lực làm chủ công nghệ - biểu hiện sinh động của tinh thần đổi mới tư duy mà Đảng đã khẳng định trong Nghị quyết 57-NQ/TW: “Giải phóng tư duy khoa học, thúc đẩy sáng tạo vì sự phát triển phồn vinh của đất nước”.

Và ông Lương Ngọc Anh với tờ giấy nền polymer để in tiền là một minh chứng sống động.

Việt Nam đã ghi tên mình lên bản đồ thế giới trong lĩnh vực giấy nền in tiền polymer. Từ chỗ phải đi sau, doanh nghiệp Việt Nam hiện nay có thể cạnh tranh sòng phẳng với những tập đoàn khổng lồ trên thế giới.

Nguyễn Như Phong

Nguồn PetroTimes : https://petrotimes.vn/bi-mat-ve-to-polymer-738321.html