Biển Caspi: Mắt xích chiến lược trong hậu cần quân sự Nga - Iran

một giờ trướcBài gốc

Các binh sĩ và tàu chiến thuộc Lực lượng Hải quân Quân đội Azerbaijan và Quân đội Iran tham gia cuộc tập trận chiến thuật AZIREX-2024 tại vùng biển Caspi thuộc lãnh thổ Iran. Ảnh: Bộ Quốc phòng Azerbaijan

Theo các báo cáo gần đây của tờ The New York Times, Nga đang sử dụng tuyến đường thủy này để chuyển linh kiện thiết bị bay không người lái (UAV) và hàng hóa thiết yếu tới Tehran, qua đó hỗ trợ Iran duy trì năng lực quân sự trong bối cảnh Mỹ siết chặt phong tỏa eo biển Hormuz.

Khác với Vịnh Ba Tư, Biển Caspi hiện được xem là một “điểm mù” về quân sự và ngoại giao, nơi Mỹ gần như không thể kiểm tra hay ngăn chặn các tàu “bóng tối” thường xuyên tắt tín hiệu định vị để che giấu hành trình và hàng hóa vận chuyển.

Tuyến hậu cần sống còn của liên minh Nga - Iran

Biển Caspi đang trở thành huyết mạch hậu cần đối với liên minh Moskva - Tehran, tạo ra một hành lang vận tải an toàn cho cả hoạt động quân sự lẫn thương mại nằm ngoài tầm với của quân đội Mỹ.

Theo cuộc điều tra của The New York Times, tuyến đường này được sử dụng cho cả các chuyến hàng công khai lẫn bí mật, giúp Iran tiếp tục duy trì vị thế đối trọng đáng kể tại Trung Đông bất chấp ưu thế áp đảo của hải quân Mỹ trên các tuyến hàng hải truyền thống.

Các quan chức Mỹ giấu tên cho rằng Nga đang sử dụng Biển Caspi để chuyển giao các linh kiện quan trọng phục vụ sản xuất thiết bị bay không người lái (UAV) cho Iran.

Hoạt động này phản ánh mối quan hệ hợp tác quốc phòng ngày càng chặt chẽ giữa hai nước. Trước đó, Iran từng cung cấp UAV Shahed cho Nga sử dụng trong xung đột tại Ukraine. Hiện nay, Moskva được cho là đang chia sẻ các cải tiến công nghệ và kinh nghiệm sản xuất UAV với Tehran nhằm giúp nước này bổ sung kho vũ khí trong khu vực.

Iran chuyển hướng nhập khẩu lương thực

Không chỉ phục vụ mục đích quân sự, Biển Caspi còn trở thành tuyến vận tải quan trọng đối với an ninh lương thực của Iran.

Bốn cảng của nước này dọc theo Biển Caspi hiện hoạt động liên tục 24/7 để xử lý lượng lớn hàng nhập khẩu như lúa mì, ngô, thức ăn chăn nuôi và dầu hướng dương.

Tehran cũng đang tích cực chuyển hướng các tuyến nhập khẩu lương thực vốn trước đây đi qua eo biển Hormuz – hiện bị phong tỏa – nhằm tránh sự can thiệp từ phương Tây.

“Điểm mù” ngoài tầm quan sát của Mỹ

Nhiều nhà phân tích nhận định Biển Caspi là “địa điểm lý tưởng” cho các hoạt động vận tải quân sự và né tránh lệnh trừng phạt. Vùng biển này chỉ tiếp giáp với 5 quốc gia - gồm Nga, Iran, Azerbaijan, Kazakhstan và Turkmenistan, khiến Washington gần như không có hiện diện pháp lý hay quân sự tại đây.

Nhiều nhà phân tích nhận định Biển Caspi là “địa điểm lý tưởng” cho các hoạt động vận tải quân sự và né lệnh trừng phạt. Do vùng biển này chỉ giáp với 5 quốc gia gồm Nga, Iran, Azerbaijan, Kazakhstan và Turkmenistan, Washington gần như không có chỗ đứng về pháp lý hay quân sự tại đây.

Biển Caspi. Ảnh: Al Jazeera

Các chuyên gia ghi nhận sự gia tăng mạnh của các tàu “bóng ma” trong khu vực, những tàu thường xuyên tắt hệ thống theo dõi để che giấu nguồn gốc và bản chất hàng hóa mà chúng vận chuyển.

Không giống Vịnh Ba Tư hay Địa Trung Hải, Mỹ không có căn cứ quân sự hoặc quyền kiểm tra tàu thuyền trên Biển Caspi, khiến khả năng giám sát và can thiệp của Washington tại khu vực gần như bị hạn chế hoàn toàn.

Theo một số báo cáo tình báo, Nga từng cân nhắc cung cấp cho Iran các mẫu UAV tầm ngắn tiên tiến sử dụng công nghệ điều khiển bằng cáp quang – loại khí tài được đánh giá có khả năng chống gây nhiễu điện tử rất cao.

Ngoài ra, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cáo buộc Nga đang chia sẻ cho Tehran dữ liệu tình báo vệ tinh liên quan tới cơ sở hạ tầng dân sự của Israel, đồng thời so sánh điều này với các cuộc tấn công mà Moskva từng tiến hành nhằm vào hệ thống năng lượng của Ukraine.

“Toàn bộ kinh nghiệm Nga tích lũy được trong cuộc chiến với Ukraine đang được chuyển giao cho Iran”, ông Zelensky nói.

Dù tuyến vận tải qua Biển Caspi hiện chưa thể thay thế hoàn toàn khối lượng dầu khổng lồ từng đi qua eo biển Hormuz, vai trò ngày càng lớn của khu vực này như một trung tâm hậu cần và quân sự an toàn đang giúp trục Nga - Iran duy trì khả năng chống chịu trước sức ép kinh tế và quân sự từ phương Tây.

Hải Vân/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/bien-caspi-mat-xich-chien-luoc-trong-hau-can-quan-su-nga-iran-20260512154309173.htm