Biến chứng nguy hiểm do lạm dụng rượu kéo dài

4 giờ trướcBài gốc

Nhập viện do uống rượu kéo dài

Một bệnh nhân 46 tuổi nhập viện trong tình trạng rối loạn chuyển hóa nặng, được chẩn đoán toan ceton do đái tháo đường sau thời gian dài lạm dụng rượu bia.

Mới đây, Trung tâm Y tế khu vực Tân Sơn (Phú Thọ) tiếp nhận bệnh nhân trong tình trạng mệt mỏi nhiều, rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng. Qua thăm khám, các bác sĩ xác định bệnh nhân mắc toan ceton do đái tháo đường trên nền đái tháo đường type 2 và tăng huyết áp.

Nguyên nhân chính trong trường hợp này là lạm dụng rượu bia kéo dài, gây rối loạn chuyển hóa lipid, làm tăng mỡ máu và khiến tình trạng bệnh nền trở nên trầm trọng.

Người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu như khát nước nhiều, tiểu nhiều, mệt lả, buồn nôn, nôn, thở nhanh, hơi thở có mùi acetone hoặc rối loạn ý thức. Nếu không can thiệp sớm, tình trạng có thể tiến triển nặng, dẫn đến hôn mê và tử vong.

Viêm tụy cấp và viêm tụy mạn cũng là biến chứng thường gặp ở người lạm dụng rượu.

Uống rượu kéo dài có thể dẫn đến tổn thương mạn tính nhiều cơ quan

Khi uống rượu, ethanol – thành phần chính trong đồ uống có cồn – được hấp thu nhanh qua niêm mạc dạ dày và ruột non, sau đó đi vào máu và phân bố khắp cơ thể. Gan là cơ quan chịu trách nhiệm chuyển hóa rượu. Tuy nhiên, khả năng xử lý rượu của gan có giới hạn. Khi lượng rượu nạp vào vượt quá khả năng chuyển hóa, các chất độc hại như acetaldehyde sẽ tích tụ, gây tổn thương tế bào.

Việc uống rượu thường xuyên và kéo dài khiến cơ thể luôn trong tình trạng "quá tải độc chất", dẫn đến tổn thương mạn tính nhiều cơ quan.

Gan là cơ quan chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi lạm dụng rượu. Các bệnh lý gan do rượu thường tiến triển theo từng giai đoạn.

Giai đoạn đầu là gan nhiễm mỡ do rượu. Ở giai đoạn này, mỡ tích tụ trong tế bào gan nhưng người bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng, chỉ phát hiện tình cờ qua siêu âm.

Nếu tiếp tục uống rượu, tình trạng có thể tiến triển thành viêm gan do rượu. Người bệnh có thể xuất hiện mệt mỏi, chán ăn, vàng da, đau tức hạ sườn phải. Đây là giai đoạn tổn thương gan đã rõ rệt.

Nặng hơn là xơ gan – khi mô gan bị xơ hóa, mất dần chức năng. Xơ gan có thể dẫn đến cổ trướng (bụng báng nước), xuất huyết tiêu hóa do giãn tĩnh mạch thực quản, rối loạn đông máu và suy gan. Nguy hiểm hơn, xơ gan làm tăng nguy cơ ung thư gan.

Điều đáng lo ngại là nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn, lúc đó việc điều trị trở nên khó khăn và tốn kém.

Rượu là chất ức chế thần kinh trung ương. Việc sử dụng kéo dài có thể gây tổn thương não bộ, làm suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung và tư duy. Một số người lạm dụng rượu lâu năm có thể mắc hội chứng não do rượu, biểu hiện bằng lú lẫn, rối loạn hành vi, thay đổi tính cách. Thiếu hụt vitamin B1 do uống rượu kéo dài còn có thể gây tổn thương thần kinh, yếu cơ, tê bì chân tay.

Ngoài ra, nghiện rượu còn làm tăng nguy cơ rối loạn lo âu, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ. Ở mức độ nặng, người bệnh có thể xuất hiện hoang tưởng, ảo giác khi cai rượu đột ngột.

Nhiều người lầm tưởng uống rượu "vừa phải" có lợi cho tim mạch. Tuy nhiên, lạm dụng rượu kéo dài có thể gây tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, bệnh cơ tim giãn. Nhưng rượu làm tim phải hoạt động nhiều hơn, lâu dần dẫn đến suy tim. Đồng thời, tình trạng tăng huyết áp và rối loạn đông máu do rượu làm tăng nguy cơ đột quỵ não, nhồi máu cơ tim.

Đặc biệt, việc uống rượu nhiều trong thời gian ngắn (uống "dồn dập") có thể gây rối loạn nhịp tim cấp tính, thậm chí đột tử.

Rượu kích thích niêm mạc dạ dày, làm tăng tiết axit, gây viêm dạ dày, loét dạ dày – tá tràng. Người uống rượu lâu năm thường xuyên đau thượng vị, buồn nôn, nôn ói.

Viêm tụy cấp và viêm tụy mạn cũng là biến chứng thường gặp ở người lạm dụng rượu. Viêm tụy cấp có thể diễn tiến nặng, gây suy đa cơ quan nếu không được cấp cứu kịp thời.

Ngoài ra, rượu còn làm tăng nguy cơ ung thư thực quản, ung thư dạ dày, ung thư đại trực tràng.

Ngoài ra, không chỉ gây hại cho sức khỏe, lạm dụng rượu còn kéo theo nhiều hệ lụy xã hội như tai nạn giao thông, bạo lực gia đình, giảm năng suất lao động.

Nghiện rượu là một bệnh lý cần được điều trị, không chỉ là "thói quen xấu". Người nghiện rượu thường khó kiểm soát hành vi, phụ thuộc vào rượu cả về thể chất lẫn tâm lý.

Làm gì để phòng ngừa biến chứng do rượu?

Biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa các biến chứng do rượu là hạn chế tối đa hoặc ngừng uống rượu. Nếu đã có thói quen uống thường xuyên, nên giảm dần lượng rượu tiêu thụ và tìm kiếm sự hỗ trợ từ bác sĩ khi cần thiết.

Người có bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh gan cần tuyệt đối tránh rượu. Việc khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm tổn thương gan và các biến chứng khác.

Gia đình và cộng đồng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người có nguy cơ lạm dụng rượu, giúp họ thay đổi hành vi và xây dựng lối sống lành mạnh hơn.

Nhiều người chỉ thực sự hối hận khi đã xuất hiện biến chứng nặng như xơ gan, suy tim hay đột quỵ. Điều đáng tiếc là phần lớn các tổn thương do rượu có thể phòng tránh nếu thay đổi thói quen từ sớm.

Sức khỏe là tài sản quý giá nhất. Mỗi người cần tự ý thức về tác hại của việc lạm dụng rượu kéo dài, chủ động bảo vệ bản thân và gia đình trước những hệ lụy âm thầm nhưng nghiêm trọng mà rượu gây ra.

Việc nói "không" hoặc "đủ rồi" với rượu không chỉ là quyết định cá nhân mà còn là hành động thiết thực vì một cộng đồng khỏe mạnh hơn.

BS. Trần Thanh Hà

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/bien-chung-nguy-hiem-do-lam-dung-ruou-keo-dai-169260228210331466.htm