Biến di sản thành 'lớp học mở' cho học sinh Quảng Ninh

2 giờ trướcBài gốc

Học sinh Trường THPT chuyên Hạ Long tham gia trải nghiệm, tìm hiểu quy trình làm tranh dân gian tại Làng tranh Đông Hồ.

Đưa di sản trở thành học liệu trong giáo dục phổ thông

Nghị quyết 71 về phát triển giáo dục gắn với thực tiễn địa phương đã xác định rõ vai trò của hoạt động trải nghiệm trong việc hình thành phẩm chất, năng lực cho học sinh. Tại Quảng Ninh, định hướng này đang được cụ thể hóa thông qua việc khai thác hệ thống di sản phong phú như một nguồn học liệu sống, giàu giá trị và gần gũi với người học.

Quảng Ninh sở hữu hệ thống di sản đa dạng, từ thiên nhiên đến văn hóa, lịch sử. Những địa danh như Vịnh Hạ Long, khu di tích Yên Tử, đền Cửa Ông hay Bảo tàng Quảng Ninh không chỉ có giá trị du lịch mà còn là nguồn tư liệu quý phục vụ dạy học.

Thực hiện định hướng gắn giáo dục với thực tiễn, nhiều trường học đã chủ động đưa di sản vào chương trình giảng dạy. Các tiết học không còn bó hẹp trong lớp mà được tổ chức tại di tích, danh thắng, giúp học sinh trực tiếp quan sát, trải nghiệm.

Việc “đưa lớp học ra khỏi bốn bức tường” góp phần làm cho kiến thức trở nên trực quan, sinh động. Các môn học như Lịch sử, Địa lý, Giáo dục địa phương được triển khai linh hoạt, gắn với không gian thực tế, qua đó nâng cao hiệu quả tiếp thu.

Không dừng lại ở tham quan, nhiều nhà trường tổ chức các hoạt động học tập đa dạng như dự án tìm hiểu di sản, tái hiện sự kiện lịch sử, đóng vai nhân vật hoặc trải nghiệm tại làng nghề. Qua đó, học sinh phát huy tính chủ động, sáng tạo trong học tập.

Cô Phạm Thị Nhung, giáo viên Lịch sử, Trường THPT Uông Bí (phường Uông Bí) cho biết, việc tổ chức cho học sinh học tập tại các di tích giúp tăng hứng thú học tập; học sinh chủ động tìm hiểu và ghi nhớ kiến thức sâu, lâu hơn so với hình thức học trong lớp.

Học sinh Trường THCS-THPT Chu Văn An tham gia hoạt động học tập trải nghiệm tại Khu di tích và danh thắng Yên Tử.

Bên cạnh đó, việc phối hợp với nghệ nhân, nhà nghiên cứu văn hóa địa phương cũng mang lại hiệu quả tích cực. Học sinh được trực tiếp nghe kể chuyện, quan sát trình diễn và trải nghiệm các giá trị văn hóa truyền thống.

Phát triển phẩm chất, năng lực từ giáo dục trải nghiệm

Giáo dục trải nghiệm gắn với di sản đang góp phần quan trọng trong việc phát triển toàn diện học sinh.

Trước hết, việc học tập tại không gian di sản giúp các em hình thành tình yêu quê hương, lòng tự hào dân tộc. Những bài học lịch sử, văn hóa trở nên gần gũi, giàu cảm xúc khi gắn với địa danh cụ thể.

Em Nguyễn Minh Anh, học sinh Trường THCS Nguyễn Du (phường Đông Triều) chia sẻ: “Khi được học tại Bảo tàng Quảng Ninh và tham quan Vịnh Hạ Long, em thấy kiến thức dễ hiểu hơn nhiều. Em hiểu rõ hơn về quê hương và cảm thấy rất tự hào”.

Từ những trải nghiệm thực tế, nhiều học sinh đã hình thành ý thức chủ động tìm hiểu, bảo vệ và lan tỏa giá trị di sản. Một số em còn tích cực tham gia hoạt động ngoại khóa, trở thành “hướng dẫn viên nhỏ tuổi”.

Không chỉ về phẩm chất, hoạt động trải nghiệm còn góp phần phát triển các năng lực cốt lõi như tư duy, giao tiếp, hợp tác và giải quyết vấn đề. Trong quá trình học tập, học sinh phải tự thu thập thông tin, làm việc nhóm và trình bày kết quả.

Nhiều trường học đã triển khai dạy học liên môn gắn với di sản, kết hợp các môn như Lịch sử, Ngữ văn, Mỹ thuật, Giáo dục công dân. Cách làm này giúp học sinh không chỉ nắm kiến thức mà còn hiểu sâu và có cảm nhận rõ hơn về giá trị di sản.

Một số cơ sở giáo dục còn đưa kết quả hoạt động trải nghiệm vào đánh giá thường xuyên, góp phần đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực.

Để phát huy hiệu quả, cần xây dựng chương trình giáo dục địa phương tích hợp nội dung di sản một cách hệ thống; đồng thời nâng cao năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm cho đội ngũ giáo viên.

Cùng với đó, việc xây dựng “bản đồ học tập di sản”, tăng cường phối hợp giữa nhà trường và các đơn vị quản lý di tích, cũng như ứng dụng công nghệ số sẽ giúp mở rộng không gian học tập cho học sinh.

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển, việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc càng trở nên cấp thiết. Giáo dục chính là con đường bền vững nhất để thực hiện nhiệm vụ đó. Khi di sản được đưa vào nhà trường một cách bài bản, không chỉ giúp nâng cao chất lượng dạy học mà còn góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa theo hướng lâu dài, bền vững.

Tại Quảng Ninh, giáo dục trải nghiệm gắn với di sản đang từng bước phát huy hiệu quả, biến các giá trị văn hóa – lịch sử thành nguồn lực giáo dục quan trọng. Quan trọng hơn, thông qua các hoạt động này, học sinh được nuôi dưỡng tình yêu quê hương, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Đây chính là nền tảng để xây dựng một thế hệ công dân phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới.

Vân Anh

Nguồn GD&TĐ : https://giaoducthoidai.vn/bien-di-san-thanh-lop-hoc-mo-cho-hoc-sinh-quang-ninh-post775902.html