Theo Reuters, tình hình an ninh tại Biển Đỏ đang diễn biến ngày càng phức tạp khi các vụ tấn công nhằm vào tàu hàng buộc những hãng vận tải lớn nhất thế giới phải thay đổi lộ trình. Việc chuyển hướng này đang gây ra một cú sốc chi phí mới cho chuỗi cung ứng toàn cầu vào thời điểm thị trường vừa mới ổn định trở lại sau một năm đầy biến động.
Tuyến vận tải qua Biển Đỏ gần như tê liệt khi các cuộc tấn công từ lực lượng Houthi khiến các tập đoàn vận tải như Maersk, MSC, Hapag-Lloyd và CMA CGM đồng loạt ngừng đi qua eo biển Bab al-Mandab. Để đảm bảo an toàn, phần lớn các tàu buộc phải đi vòng qua mũi Hảo Vọng ở Nam Phi, kéo dài quãng đường di chuyển thêm hàng nghìn kilômét. Reuters cho biết nhiều hãng vận tải đánh giá đây là biến động nghiêm trọng nhất kể từ cuộc khủng hoảng kênh Suez năm 2021, bởi sự gián đoạn lần này ảnh hưởng trực tiếp đến các tuyến thương mại trọng yếu nối châu Á với châu Âu và Bắc Mỹ.
Việc đổi tuyến lập tức đẩy chi phí vận tải lên mức cao nhất trong nhiều tháng. Giá cước container tăng từ 80 đến 150 phần trăm tùy tuyến và thời gian giao hàng bị kéo dài thêm từ 10 đến 14 ngày. Điều này khiến doanh nghiệp toàn cầu phải gánh thêm chi phí lưu kho, chi phí tồn trữ, bảo hiểm và nhiên liệu. Các chuyên gia được Reuters trích dẫn cảnh báo rằng đây có thể là cú sốc logistics đầu tiên của năm, có khả năng đảo ngược xu hướng hạ nhiệt của giá vận tải đang diễn ra từ năm 2023.
Theo phân tích của Reuters, sự gián đoạn tại Biển Đỏ có thể tạo ra một làn sóng tăng giá mới trên quy mô toàn cầu. Giá hàng tiêu dùng như điện tử, máy móc và may mặc có nguy cơ tăng theo chi phí vận chuyển. Các thị trường phụ thuộc nhập khẩu năng lượng cũng có thể chịu tác động mạnh. Trong bối cảnh các ngân hàng trung ương ở Mỹ và châu Âu vẫn đang thận trọng với lãi suất, bất kỳ cú sốc chi phí nào cũng có thể khiến lạm phát quay trở lại, đe dọa đà phục hồi kinh tế vốn đã rất mong manh.
Tại Việt Nam, diễn biến này ngay lập tức phản ánh lên thị trường chứng khoán. Trong quá khứ, các đợt gia tăng căng thẳng tại Biển Đỏ đã tạo ra tâm lý tích cực đối với nhóm cổ phiếu vận tải biển Nhóm doanh nghiệp vận tải biển và logistics được đánh giá là những đơn vị hưởng lợi rõ rệt khi giá cước quốc tế tăng mạnh.
VSC – doanh nghiệp khai thác cảng và container – ghi nhận mức tăng đáng kể trong các phiên gần đây khi nhà đầu tư kỳ vọng doanh thu khai thác cảng và dịch vụ logistics sẽ cải thiện. HAH – đơn vị sở hữu đội tàu container và hệ thống cảng Hải An – cũng được hưởng lợi khi giá thuê tàu và nhu cầu vận tải hàng hóa quốc tế tăng. PVT – doanh nghiệp vận tải dầu khí lớn nhất Việt Nam – được đánh giá có triển vọng tích cực nhờ nhu cầu vận tải dầu thô và dầu sản phẩm gia tăng trong bối cảnh tuyến đường biển toàn cầu bị kéo giãn. Các mã khác như VOS, SGP hay PHP cũng cho thấy diễn biến tích cực khi dòng tiền tìm đến nhóm vận tải biển, vốn được coi là nhóm hưởng lợi trực tiếp nhất từ biến động Biển Đỏ.
Căng thẳng kéo dài đồng nghĩa với việc giá cước vận tải khó có thể sớm hạ nhiệt. Điều này tạo ra kỳ vọng mới cho nhóm cổ phiếu vận tải biển tại Việt Nam trong ngắn hạn, đồng thời mở ra cơ hội cải thiện lợi nhuận cho các doanh nghiệp trong quý đầu năm. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng triển vọng này còn phụ thuộc vào tốc độ bình ổn của khu vực Biển Đỏ và mức độ phục hồi của thương mại toàn cầu trong những tháng tới.
Diệu Huyền