Biến đổi khí hậu đe dọa tương lai Olympic Mùa đông

2 giờ trướcBài gốc

Theo EuroNews, nhiều thành phố ở châu Âu hiện nay được đánh giá là "tiềm ẩn rủi ro lớn" nếu đăng cai Olympic Mùa đông do nhiệt độ tăng và lượng tuyết giảm.

Những địa điểm đủ điều kiện tổ chức Olympic Mùa đông ngày càng thu hẹp do biến đổi khí hậu. (Ảnh: Reuters)

Vận động viên biathlon người Bỉ Maya Cloetens cho biết, cô thường xuyên nghĩ về tương lai của các môn thể thao mùa đông khi tập luyện cho Olympic sắp tới tại Milan và Cortina (Italy).

Tại các dãy núi phía trên Grenoble, nơi Cloetens bén duyên với môn thể thao kết hợp trượt tuyết băng đồng và bắn súng, những dấu hiệu của biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt.

Grenoble từng đăng cai Olympic Mùa đông năm 1968 nhưng hiện nay mùa đông ngắn hơn, ấm hơn và tuyết rơi không ổn định. Khi Olympic trở lại dãy Alps của Pháp vào năm 2030, Grenoble không còn là trung tâm chính của sự kiện.

“Tôi lớn lên ở đó và thấy rõ sự thay đổi của tuyết. Chỉ trong 15 năm, mọi thứ đã khác hoàn toàn”, Cloetens nói.

Địa điểm đăng cai ngày càng hẹp

Theo các nhà nghiên cứu, khi Trái đất ấm lên với tốc độ kỷ lục, số địa điểm có thể tổ chức Olympic Mùa đông sẽ giảm mạnh trong vài thập kỷ tới.

Nghiên cứu của giáo sư Daniel Scott (Đại học Waterloo) và phó giáo sư Robert Steiger (Đại học Innsbruck), được Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) tham khảo, cho thấy trong số 93 địa điểm miền núi hiện có cơ sở hạ tầng thể thao mùa đông, chỉ 52 nơi đáp ứng điều kiện về tuyết và nhiệt độ vào những năm 2050. Con số có thể giảm xuống còn khoảng 30 vào thập niên 2080, tùy thuộc vào mức độ thế giới cắt giảm phát thải CO2.

IOC cũng ưu tiên các địa điểm sẵn có ít nhất 80% công trình thi đấu, khiến danh sách khu vực đăng cai càng bị thu hẹp.

Tình hình nghiêm trọng hơn với Paralympic Mùa đông, thường diễn ra tại cùng địa điểm hai tuần sau Olympic. Các mô hình nghiên cứu cho thấy đến giữa thế kỷ này, gần như không còn địa điểm nào có thể tổ chức các môn thể thao trên tuyết nếu không sử dụng tuyết nhân tạo.

Ngoài Grenoble, các địa điểm từng đăng cai Olympic như Chamonix (Pháp), Garmisch-Partenkirchen (Đức) và Sochi (Nga) cũng được đánh giá là không còn “đủ tin cậy về khí hậu” vào những năm 2050. Một số địa điểm khác như Vancouver (Canada), Palisades Tahoe (Mỹ), Sarajevo (Bosnia-Herzegovina) và Oslo (Na Uy) bị xếp vào nhóm “rủi ro khí hậu”.

“Biến đổi khí hậu chắc chắn sẽ làm thay đổi bản đồ các địa điểm có thể tổ chức Olympic Mùa đông và Paralympic. Câu hỏi chỉ là mức độ thay đổi lớn đến đâu”, ông Scott nhận định.

Phụ thuộc vào tuyết nhân tạo

Tuyết nhân tạo lần đầu được sử dụng tại Olympic Mùa đông năm 1980 ở Lake Placid (Mỹ). Đến Olympic Bắc Kinh 2022, các cuộc thi gần như hoàn toàn dựa vào tuyết nhân tạo.

Máy phun tuyết nhân tạo được sử dụng ở Olympic Mùa Đông 2022, Bắc Kinh, Trung Quốc. (Ảnh: Reuters)

Với Olympic Milan - Cortina sắp tới - ban tổ chức dự kiến sản xuất khoảng 2,4 triệu m3 tuyết. Thời điểm Cortina đăng cai Olympic năm 1956, tuyết nhân tạo chưa từng được sử dụng, dù quân đội Italy khi đó phải vận chuyển tuyết từ dãy Dolomites bằng xe tải.

Công ty Italy TechnoAlpin, đơn vị cung cấp phần lớn hệ thống tạo tuyết, cho biết họ phát triển công nghệ có thể tạo tuyết ở nhiệt độ cao hơn mức đóng băng và triển khai hệ thống “SnowFactory” tại Antholz, địa điểm thi đấu biathlon, nhằm đảm bảo đủ tuyết.

Theo Davide Cerato, người phụ trách vận hành hệ thống tạo tuyết tại nhiều địa điểm Olympic, các công nghệ mới cho phép sản xuất lượng lớn tuyết hiệu quả ngay cả trong điều kiện nhiệt độ không lý tưởng. Tuy nhiên, ông thừa nhận điều này chỉ đúng “ở thời điểm hiện tại”.

Miền bắc Italy vốn nổi tiếng với mùa đông lạnh và nhiều tuyết, nhưng lượng tuyết rơi theo mùa đã giảm đáng kể trên toàn khu vực Alps, đặc biệt trong 40 năm qua do nhiệt độ tăng.

Nhà khí hậu học Luca Mercalli cho biết 50 năm trước, ông có thể đứng từ Turin và thấy dãy Alps phủ trắng tuyết từ cuối tháng 10 đến tháng 6. Hiện nay, khung cảnh này ngày càng hiếm.

Khu vực dãy Alps của Pháp là nơi đăng cai Olympic Mùa đông 2030. (Ảnh: Reuters)

Theo các chuyên gia, việc tạo tuyết nhân tạo đòi hỏi nhiệt độ thấp, độ ẩm phù hợp, cùng lượng lớn nước và năng lượng. Trong khi đó, châu Âu là lục địa ấm lên nhanh nhất thế giới.

Sản xuất tuyết có thể làm trầm trọng thêm biến đổi khí hậu nếu sử dụng điện từ nhiên liệu hóa thạch, đồng thời gây áp lực lên nguồn nước tại các khu vực khan hiếm. Ban tổ chức Milan - Cortina cho biết đối tác điện lực Enel cam kết cung cấp 100% điện tái tạo.

Tuy nhiên, Olympic vẫn cần khoảng 946 triệu lít nước để tạo tuyết, tương đương gần 380 bể bơi Olympic. Các hồ chứa mới ở độ cao lớn đã được xây dựng để trữ nước.

“Không có nước thì không có Olympic”, giáo sư thủy văn Carmen de Jong (Đại học Strasbourg) nói, đồng thời bày tỏ lo ngại về tác động sinh thái của việc xây dựng các hồ chứa, dù thừa nhận nhu cầu tuyết nhân tạo sẽ còn tăng do biến đổi khí hậu.

IOC thừa nhận các sự kiện quy mô lớn như Olympic từ lâu đã góp phần vào biến đổi khí hậu do lượng di chuyển bằng đường hàng không, xây dựng công trình và tiêu thụ năng lượng lớn.

Trước thực tế này, IOC yêu cầu các nước chủ nhà giảm sử dụng nước, điện và hạn chế xây dựng mới. Trong tương lai, số môn thi đấu, vận động viên và khán giả có thể phải giảm.

IOC chọn dãy Alps của Pháp đăng cai Olympic Mùa đông 2030, Salt Lake City (Mỹ) cho năm 2034 và đang đàm phán với Thụy Sĩ cho năm 2038, nhờ lợi thế về hạ tầng sẵn có và giao thông công cộng phát triển.

Theo ban tổ chức Milan - Cortina, mục tiêu ngay từ đầu là xây dựng một mô hình Olympic bền vững hơn, không chỉ cho phong trào thể thao mà còn cho xã hội nói chung.

“Đây là lúc chúng ta buộc phải thay đổi”, đại diện ban tổ chức nhấn mạnh.

(Theo EuroNews)

Hoa Vũ

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/bien-doi-khi-hau-de-doa-tuong-lai-olympic-mua-dong-ar998977.html