Giá dầu leo thang
Theo dữ liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), thị trường năng lượng thế giới tiếp tục “nóng” trong tuần thứ hai liên tiếp khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Kết thúc phiên giao dịch cuối tuần qua (13/3), giá dầu thô Brent tăng vọt 11,3% so với tuần liền trước, lên mức 103,14 USD/thùng; trong khi dầu WTI tăng 8,6%, đạt 98,7 USD/thùng.
Vốn đã ở trạng thái căng thẳng, tâm lý thị trường càng bị đẩy lên sau khi Iran công bố lãnh tụ tối cao mới - ông Mojtaba Khamenei, người được đánh giá có lập trường cứng rắn đối với an ninh khu vực, đặc biệt là tuyến vận tải chiến lược qua eo biển Hormuz. Trong bài phát biểu đầu tiên sau khi nhậm chức, ông Khamenei tuyên bố sẽ tiếp tục phong tỏa tuyến vận chuyển năng lượng huyết mạch của vùng Vịnh, đồng thời cảnh báo khả năng mở rộng các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở quân sự của Mỹ tại khu vực.
Những tuyên bố này ngay lập tức làm gia tăng lo ngại của thị trường về nguy cơ gián đoạn dòng chảy dầu thô qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải trung chuyển khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu, đồng thời đe dọa trực tiếp tới hoạt động khai thác và tinh chế năng lượng tại Trung Đông.
Trong nỗ lực hạ nhiệt thị trường, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã đề xuất kế hoạch xả kho dự trữ dầu chiến lược quy mô lớn với tổng khối lượng lên tới 400 triệu thùng, dưới sự phối hợp của Mỹ và các quốc gia G7. Tuy vậy, giới đầu tư cho rằng, động thái này khó có thể bù đắp hoàn toàn rủi ro gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông, khiến phần bù rủi ro địa chính trị tiếp tục được phản ánh mạnh vào giá dầu.
Với việc sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu nhằm ổn định mặt bằng giá, đến cuối tuần trước, giá bán lẻ xăng dầu trong nước cơ bản đi ngang, chấm dứt chuỗi biến động mạnh trước đó.
Tính chung từ kỳ điều hành ngày 7/3, dầu hỏa ghi nhận mức giảm lũy kế lớn nhất, hơn 8.100 đồng/lít (tương đương 23,25%); xăng E5 RON 92 và dầu diesel giảm khoảng 3.000 đồng/lít, trong khi xăng RON 95 giảm khoảng 1.500 đồng/lít.
Trong nước, trước áp lực từ những biến động mạnh của thị trường thế giới, liên bộ Công Thương - Tài chính đã phải liên tục điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu trong tuần qua nhằm bám sát diễn biến toàn cầu và hạn chế tác động lan tỏa tới nền kinh tế.
Tại kỳ điều hành giá xăng dầu có hiệu lực từ 0h ngày 11/3, giá bán lẻ trong nước được điều chỉnh tăng đối với 4/5 mặt hàng. Trong đó, dầu mazut ghi nhận mức tăng mạnh nhất, tăng gần 3.400 đồng/kg (tương đương 15,8%). Hai mặt hàng xăng E5 RON 92 và RON 95 cũng tăng từ 1.300 - 2.000 đồng/lít.
Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên Quỹ Bình ổn giá xăng dầu được sử dụng trở lại kể từ tháng 10/2023, với mức chi từ 4.000 - 5.000 đồng/lít tùy từng mặt hàng. Việc sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đã tạo dư địa để cơ quan điều hành điều chỉnh giảm giá bán lẻ ngay trong kỳ điều hành tiếp theo cùng ngày. Theo đó, giá xăng dầu nhanh chóng đảo chiều giảm mạnh: dầu hỏa giảm gần 8.000 đồng/lít, xăng E5 RON 92 và RON 95 giảm từ 3.600 - 3.900 đồng/lít, trong khi giá dầu diesel được điều chỉnh xuống dưới ngưỡng 30.000 đồng/lít.
Giá lúa gạo giảm nhẹ
Về thị trường nông sản, giá lúa gạo trong nước tuần qua giảm nhẹ. Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, tại Đồng bằng sông Cửu Long, giá lúa tươi tại ruộng loại lúa thơm cao nhất là 5.700 đồng/kg, trung bình là 5.607 đồng/kg, giảm 96 đồng/kg; lúa thường cũng giảm trung bình 32 đồng/kg, giá cao nhất là 5.450 đồng/kg, trung bình là 5.389 đồng/kg.
Gạo nguyên liệu lứt loại 1 cao nhất là 9.150 đồng/kg, trung bình là 8.563 đồng/kg, tăng 104 đồng/kg. Tuy nhiên, lứt loại 2 lại giảm 74 đồng/kg, có giá trung bình là 8.061 đòng/kg, cao nhất là 8.550 đồng/kg.
Tại An Giang, giá lúa tươi OM 18 và Đài Thơm 8 dao động 6.000 - 6.100 đồng/kg, giảm 100 đồng/kg; OM 4218 khoảng 6.000 - 6.200 đồng/kg, giảm 200 đồng/kg; IR 50404 vẫn ở mức 5.400 - 5.500 đồng/kg; OM 5451 từ 5.800 - 6.000 đồng/kg; OM 34 từ 5.200 - 5.400 đồng/kg…
Về xuất khẩu, giá gạo 5% tấm của Việt Nam được chào bán ở mức từ 355 - 360 USD/tấn, giảm nhẹ so với mức từ 360 - 365 USD/tấn của tuần trước. Một nhà giao dịch tại TP. Hồ Chí Minh cho biết, giá giảm do nguồn cung trong nước đang tăng lên nhờ vụ thu hoạch Đông Xuân đang diễn ra, trong khi nhu cầu bên ngoài vẫn yếu.
Không chỉ Việt Nam, nhìn chung, thị trường gạo châu Á tuần qua chịu áp lực giảm giá ở hầu hết các nước xuất khẩu lớn.
Tại Ấn Độ, giá gạo đồ 5% tấm ổn định ở mức từ 348 - 353 USD/tấn, trong khi gạo trắng 5% tấm được chào bán ở mức giá 344 - 350 USD/tấn. Mặc dù nguồn cung dồi dào, các nhà xuất khẩu cho biết, việc chốt các đơn hàng mới đang chậm lại.
Theo 5 nhà xuất khẩu lớn, hoạt động xuất khẩu gạo của Ấn Độ - vốn chiếm hơn 40% thương mại gạo toàn cầu - đang bị ảnh hưởng do căng thẳng tại Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu xuống thang. Tình hình xung đột đã đẩy chi phí vận tải và bảo hiểm hàng hải tăng vọt, đặc biệt là các tuyến đi qua eo biển Hormuz.
Giá gạo tấm 5% của Thái Lan tuần qua cũng đã giảm từ mức 380 USD/tấn xuống còn 370 USD/tấn sau khi đồng baht yếu đi. Các nhà giao dịch cho biết, dù trong bối cảnh xung đột, nhu cầu tích trữ lương thực không cao do gạo Ấn Độ có giá rẻ và nguồn cung dồi dào hơn. Khách hàng chủ yếu của Thái Lan hiện là các khách hàng truyền thống./.
Văn Nam