Hội thảo InnovaConnect với chủ đề “Hướng tới các thành phố bền vững: Các giải pháp tối ưu hóa nguồn nước đô thị phục vụ sản xuất nông nghiệp” .
Tái sử dụng nước thải đang được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm ứng phó với áp lực thiếu hụt tài nguyên nước, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn. Đây cũng là nội dung được nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế trao đổi tại Hội thảo InnovaConnect với chủ đề “Hướng tới các thành phố bền vững: Các giải pháp tối ưu hóa nguồn nước đô thị phục vụ sản xuất nông nghiệp” do Quỹ VinFuture và Trường Đại học Văn Lang phối hợp tổ chức tại TP.HCM ngày 5/6.
Tại hội thảo, GS. Simon R. Bush, Đại học và Nghiên cứu Wageningen (Hà Lan), cho rằng các quốc gia có khí hậu gió mùa như Việt Nam đang đối mặt với những biến động ngày càng lớn về nguồn nước do tác động của biến đổi khí hậu. Theo ông, thách thức hiện nay không chỉ nằm ở chất lượng mà còn ở khả năng bảo đảm trữ lượng nước phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
GS. Adriaan Mels, Đại học và Nghiên cứu Wageningen phát biểu tại Hội thảo.
Trong bối cảnh đó, các đô thị cần thay đổi tư duy quản lý tài nguyên nước theo hướng xem nước thải là một nguồn tài nguyên có thể tái sử dụng thay vì chỉ là sản phẩm cuối cùng cần xử lý. Theo GS. Bush, điều quan trọng là phải khai thác nguồn nước này một cách bền vững và kiểm soát tốt các rủi ro về chất lượng.
Đồng quan điểm, GS. Adriaan Mels, (Đại học và Nghiên cứu Wageningen, Hà Lan) nhận định, nước tái sử dụng có nhiều tiềm năng trong sản xuất nông nghiệp nhờ vẫn chứa các dưỡng chất quan trọng như nitơ và phốt pho. Khi nông dân nắm rõ thành phần dinh dưỡng trong nguồn nước, họ có thể chủ động điều chỉnh lượng phân bón, góp phần giảm chi phí sản xuất và hạn chế tác động đến môi trường.
Tại Việt Nam, TS. Nguyễn Đăng Khoa, Trường Đại học Văn Lang, cho biết nhóm nghiên cứu đang phát triển mô hình đất ngập nước kiến tạo nhằm xử lý nước thải bằng các cơ chế sinh học tự nhiên từ đất, thực vật và vi sinh vật. Mô hình không chỉ hướng tới mục tiêu làm sạch nước mà còn duy trì một phần dưỡng chất để phục vụ tái sử dụng trong nông nghiệp.
Theo TS. Khoa, việc mở rộng các mô hình tái sử dụng nước cần đi kèm với các giải pháp kiểm soát chất lượng và bảo đảm an toàn sức khỏe. Trong đó, việc theo dõi nguồn đầu vào, quan trắc định kỳ và đánh giá nguy cơ tích lũy các chất ô nhiễm trong đất, cây trồng là yêu cầu quan trọng để bảo đảm tính bền vững lâu dài.
TS. Nguyễn Đăng Khoa, Trường Đại học Văn Lang phát biểu thảo luận tại Hội thảo.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của hạ tầng và chính sách trong việc khai thác hiệu quả nguồn nước tái sử dụng. GS. Adriaan Mels cho rằng cần xây dựng hệ thống lưu trữ và phân phối phù hợp nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng nước theo mùa vụ, đồng thời thúc đẩy các cơ chế quản lý liên ngành theo hướng kinh tế tuần hoàn.
Theo GS. Simon R. Bush, một trong những giá trị nổi bật của InnovaConnect là tạo cầu nối giữa giới nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách và các đơn vị triển khai thực tiễn. Thông qua các hoạt động kết nối và chia sẻ tri thức quốc tế, các nhà khoa học Việt Nam có thêm cơ hội tiếp cận kinh nghiệm toàn cầu, thúc đẩy những nghiên cứu có khả năng ứng dụng cao, góp phần giải quyết các thách thức về tài nguyên nước và phát triển bền vững.
Hồng Minh