Thị trường thuận lợi nhưng không vội tăng tốc
Tại đại hội đồng cổ đông thường niên tổ chức mới đây, Công ty CP Chứng khoán SSI (SSI) đặt kế hoạch năm 2026 với doanh thu hợp nhất 15.660 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 5.838 tỷ đồng, tương ứng mức tăng trưởng khoảng 19% và 15%.
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán đang thuận lợi, mức kế hoạch này có thể khiến một bộ phận cổ đông nhìn nhận như một sự thận trọng. Đặc biệt khi ngay trong quý I/2026, SSI đã ghi nhận mức tăng trưởng rất mạnh với doanh thu công ty mẹ tăng 46%, lợi nhuận trước thuế hợp nhất gần 1.600 tỷ đồng, dẫn đầu toàn ngành. Tuy nhiên, chính sự tương phản này lại phản ánh rõ cách SSI lựa chọn tăng trưởng.
Theo ông Nguyễn Đức Thông, Tổng giám đốc SSI, mức tăng trưởng lợi nhuận 15% có thể không tạo cảm giác bứt tốc nếu nhìn ở tỷ lệ, nhưng giá trị tuyệt đối tăng thêm khoảng 800 tỷ đồng lợi nhuận là một quy mô đáng kể, nhất là trong bối cảnh môi trường tài chính ngày càng chịu tác động lớn từ các biến số bên ngoài.
Thay vì chạy theo quán tính của một quý thuận lợi, SSI chọn giữ nhịp tăng trưởng có kiểm soát, nơi tốc độ không phải là ưu tiên duy nhất, mà phải đi cùng khả năng vận hành và kiểm soát rủi ro.
Để hiện thực hóa cách tiếp cận này, doanh nghiệp xây dựng năm trụ cột hành động, nhưng điểm đáng chú ý là toàn bộ đều hướng về một mục tiêu chung là nâng chất lượng tăng trưởng thông qua tối ưu vận hành và giảm sai lệch hệ thống.
Trước hết, SSI ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xây dựng các “trợ lý số”, tham gia vào các công việc lặp lại như nhập liệu, rà soát, đối chiếu và phát hiện sai lệch. Vai trò của AI không dừng ở tiết kiệm nhân lực, mà là tạo nền tảng cho việc ra quyết định chính xác hơn.
Song song đó, tự động hóa quy trình được đẩy mạnh với các chỉ số đo lường cụ thể như số ngày công tiết kiệm, tỷ lệ xử lý tự động và mức giảm lỗi vận hành. Điều này cho thấy SSI không tiếp cận chuyển đổi số theo hướng định tính, mà gắn trực tiếp với hiệu quả vận hành.
Ở phía khách hàng, doanh nghiệp tập trung tinh gọn hành trình, loại bỏ các bước không cần thiết và đo lường trải nghiệm bằng các chỉ số cụ thể như thời gian mở tài khoản, tốc độ xử lý yêu cầu, tỷ lệ lỗi và mức độ hài lòng.
Trong khi đó, tốc độ đưa sản phẩm ra thị trường vẫn được coi là lợi thế cạnh tranh, nhưng được đặt trong nguyên tắc “nhanh nhưng chắc”, với việc chuẩn hóa kiểm thử và kiểm soát thay đổi nhằm rút ngắn thời gian triển khai mà không đánh đổi an toàn hệ thống.
Cuối cùng, toàn bộ hoạt động được đặt trên nền tảng dữ liệu, với việc thu thập, chuẩn hóa và khai thác thông tin xuyên suốt, xây dựng hệ thống chỉ số theo dõi hiệu suất, cảnh báo sớm rủi ro và đánh giá hiệu quả sau mỗi điều chỉnh.
Ông Nguyễn Đức Thông, Tổng giám đốc SSI trả lời cổ đông tại đại hội. Ảnh: Thu Hằng
Nhìn tổng thể, đây không phải là chiến lược tăng trưởng dựa vào mở rộng quy mô hay đòn bẩy, mà là cách nâng “độ chính xác” của hệ thống, nơi mỗi quyết định, mỗi quy trình đều được chuẩn hóa và kiểm soát tốt hơn.
Ở góc nhìn điều hành, ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch HĐQT SSI, cho rằng rủi ro lớn nhất hiện nay không nằm ở nội tại doanh nghiệp, mà đến từ môi trường bên ngoài, khi các biến số quốc tế ngày càng khó dự báo.
Ngược lại, điểm tựa lại nằm ở trong nước, với các mục tiêu tăng trưởng và định hướng điều hành kinh tế đang được thúc đẩy mạnh mẽ.
Chính sự “lệch pha” này buộc doanh nghiệp phải lựa chọn lại nhịp đi. Nếu chạy quá nhanh, rủi ro bên ngoài có thể khiến hệ thống mất kiểm soát. Nhưng nếu đi quá chậm, cơ hội từ thị trường trong nước có thể bị bỏ lỡ.
Thực tế, dù kết quả quý I rất tích cực, SSI vẫn giữ nguyên nguyên tắc vận hành, không mở rộng bằng mọi giá. Thay vào đó, doanh nghiệp chuẩn bị cho chu kỳ tiếp theo thông qua kế hoạch tăng vốn. Các phương án phát hành cổ phiếu thưởng và ESOP dự kiến nâng vốn điều lệ lên khoảng 30.000 tỷ đồng, tiếp tục giữ vị thế cao nhất ngành. Theo ban lãnh đạo SSI, đây không phải là bước đi nhằm gia tăng đòn bẩy ngắn hạn, mà là cách SSI củng cố năng lực tài chính cho những cơ hội dài hạn hơn.
Không vội với tài sản số vì chưa nhìn thấy cơ hội
Trong giai đoạn đầu khi thị trường tài sản số bắt đầu được nhắc đến, SSI từng chủ động tiếp cận sớm với ý tưởng xây dựng sàn giao dịch. Tuy nhiên, khi khung thử nghiệm dần hình thành, doanh nghiệp lại không tiếp tục đi theo quán tính “ai nhanh người đó thắng”.
Theo phân tích của ông Hưng, việc SSI không tham gia danh sách các đơn vị thí điểm không phải do bị loại, mà là một lựa chọn chủ động.
Lý do nằm ở chỗ bối cảnh thị trường đã thay đổi. Nếu trước đây, tài sản số được nhìn như một không gian mở, nơi công nghệ dẫn dắt và thị trường tự điều tiết, thì hiện tại, khung pháp lý đang dần định hình theo hướng tập trung hơn, với các yêu cầu chặt chẽ về cấp phép, lưu ký, kiểm soát giao dịch và giám sát hệ thống.
Sự thay đổi này khiến bài toán tài sản số không còn là “có làm được hay không”, mà chuyển sang “có vận hành hiệu quả hay không”. Từ chi phí vốn, năng lực công nghệ, đến yêu cầu về nhân sự và quản trị rủi ro, tất cả đều trở thành những điều kiện tiên quyết.
Ông Hưng cho rằng đây cũng là lĩnh vực có mức độ rủi ro rất cao. Chỉ một sự cố bảo mật hay một cuộc tấn công mạng cũng có thể gây tổn thất lớn cho cả nhà đầu tư và doanh nghiệp. Vì vậy, trước khi tham gia, SSI phải trả lời được ba yêu cầu cùng lúc: bảo vệ được doanh nghiệp, đảm bảo lợi ích cổ đông và tạo ra giá trị thực cho thị trường.
Quan trọng hơn, SSI không nhìn tài sản số đơn thuần như một kênh giao dịch các đồng tiền phổ biến như Bitcoin hay Ethereum. Nếu thị trường chỉ dừng lại ở đó, giá trị mang lại cho nền kinh tế sẽ không đáng kể.
Điều doanh nghiệp quan tâm là liệu thị trường này có thể trở thành một cấu phần của hệ sinh thái huy động vốn, giúp các nhà phát triển, lập trình viên và dự án công nghệ Việt Nam tiếp cận nguồn vốn quốc tế hay không. Chính vì chưa có câu trả lời trọn vẹn cho bài toán đó, SSI lựa chọn tiếp tục nghiên cứu thay vì tham gia bằng mọi giá.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc đứng ngoài cuộc. Khi thị trường đủ sôi động, an toàn cho nhà đầu tư và hiệu quả cho doanh nghiệp, ông Hưng khẳng định SSI sẽ tham gia và không để tụt lại phía sau.
Lãnh đạo SSI cũng hé lộ thêm về một định hướng phát triển mới với mong muốn xây dựng một nền tảng tài chính tích hợp, hoạt động như một “ví tổng”, nơi khách hàng có thể đưa tài sản vào và từ đó sử dụng nhiều dịch vụ tài chính khác nhau trong cùng một hệ sinh thái.
Hướng đi này cho thấy SSI không chỉ dừng lại ở vai trò một công ty chứng khoán, mà muốn trở thành nền tảng nơi khách hàng giữ, quản trị và phân bổ tài sản một cách toàn diện.
Quỳnh Anh