Biến tướng ăn xin đường phố

7 giờ trướcBài gốc

“Khối nghỉ hè” ra đường?

Những ngày này, trên một số con đường, khu phố tại trung tâm TP Hồ Chí Minh, số lượng trẻ em đi bán vé số, ăn xin gia tăng đông đảo. Hễ ngồi ở quán cà phê vỉa hè nào, lập tức có năm bảy lượt những đứa trẻ xuất hiện, chào mời mua vé số và chìa tay xin tiền. Khuôn mặt đen đúa, tay chân nhem nhuốc và ánh mắt thì toát lên vẻ đáng thương đến nghẹn lòng, hình ảnh ấy đã lay động lòng trắc ẩn của tất cả mọi người, hầu hết đều rút hầu bao cho tiền. Nhưng, đằng sau những đứa trẻ tội nghiệp ấy luôn có người lớn theo dõi, giám sát, đong đếm từng đồng nhận được. Trên đường Phạm Ngọc Thạch, khu vực Hồ Con Rùa (phường Xuân Hòa, TP Hồ Chí Minh), mỗi sáng sớm luôn có một tốp trẻ em lượn lờ, dáo dác “ập” vào các quán cà phê, quán ăn ven đường để bán vé số, xin tiền. Chúng khoảng 6-10 tuổi, khi được hỏi thì luôn giới thiệu là học sinh nghỉ hè đi làm phụ cha mẹ.

Chúng tôi theo chân bé gái hàng ngày vẫn quanh quẩn ở các con đường gần nhà thờ Đức Bà, Công viên 30/4, đường sách Nguyễn Văn Bình, cứ sau một lượt đi xin em bé lại chạy ra công viên giao tiền cho một người phụ nữ bịt khẩu trang kín. Người này ngồi trên chiếc xe máy, giống như một khách dạo chơi công viên. Bé gái hồn nhiên giới thiệu tên là Na (7 tuổi) đang học lớp tình thương tại Thủ Dừa (Tây Ninh). Na cho biết, vừa nghỉ hè là mẹ xuống đón lên TP Hồ Chí Minh để đi làm thêm. Công việc chính là xin tiền nhưng trá hình bằng cách bán vé số để tránh bị nghi ngờ chăn dắt.

Mỗi ngày, Na được mẹ giao cho 100 tờ vé số, không yêu cầu phải bán hết vé số nhưng có “định mức” kiếm tiền mỗi ngày 500.000 đồng. “Tiền lời mỗi tờ vé số được 1.000 đồng, nhưng cô chú cho con vài chục ngàn, có ngày con kiếm được bạc triệu”, Na hồn nhiên cho biết.

Tình trạng ôm trẻ nhỏ ra đường ngồi ăn xin lại xuất hiện tại một số ngã tư, giao lộ TP Hồ Chí Minh

Sau mỗi ngày ra đường, Na được mẹ đón về căn phòng trọ nhỏ ở quận 8 (cũ) ở cùng với cha dượng. Còn tiền kiếm được bao nhiêu phải nộp hết và ngày mai lại tiếp tục công việc quen thuộc.

Ở một góc phố khác trên đường Hai Bà Trưng, hai đứa trẻ tên Minh (8 tuổi) và Tiến (10 tuổi, cùng quê Đồng Tháp), trong đó Minh là lính mới, còn Tiến đã làm nghề ăn xin đường phố được hơn hai năm. Minh cho biết, em chưa từng đi học, không biết cha là ai, còn mẹ thì đi nước ngoài nhiều năm chưa về. Lúc nhỏ, Minh ở cùng bà ngoại, lên 7 tuổi bà giao Minh cho người quen ở TP Hồ Chí Minh và Minh được đưa ra đường bán vé số từ đó. “Năm ngoái họ đuổi dữ quá, con tạm thời lánh ra vùng ven. Năm nay có thêm em Tiến đi cùng nên chú cho lên trung tâm làm việc. Chú dặn ai hỏi thì nói học sinh nghỉ hè đi làm thêm để tránh bị phạt”, Minh thật thà kể chiêu “lách luật” để ăn xin.

Chú của hai đứa trẻ này theo Minh tiết lộ, là người quen của bà ngoại, chuyên giúp đỡ những trẻ em lang thang cơ nhỡ có việc làm ở thành phố. “Con xin được bao nhiêu về nộp lại cho chú hết. Chú bảo mỗi tháng sẽ gửi lương về cho bà ngoại”, Minh chia sẻ.

Ngoài bộ đôi Minh và Tiến bán vé số kiêm ăn xin, một nhóm khác gồm 3 đứa trẻ độ tuổi khác nhau hành nghề ở khu vực Hồ Con Rùa. Trong số này, Hùng (11 tuổi) là anh cả, dẫn theo hai em một trai, một gái giới thiệu là ba anh em ruột, nhà ở Bình Chánh (TP Hồ Chí Minh). “Tụi con đều là học sinh được nghỉ hè đi làm thêm kiếm thu nhập giúp gia đình. Nhà con khó khăn lắm, cha bị tai biến, mẹ bị thần kinh không đi làm được”, Hùng trả lời khi được hỏi về gia đình.

Ngoài vé số, ba anh em Hùng còn bán vài bịch kẹo, vài cái bánh bông lan đựng trong rổ. Thường thì ba anh em bán tới 12 giờ đêm thì có người tới chở về. Đứa trẻ Hùng dắt theo chỉ mới 5 tuổi, khuôn mặt hốc hác, nhếch nhác, ánh mắt còn thơ dại.

Luật sư Đặng Trường Thanh (Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh) cho rằng, vấn nạn ăn xin đường phố đã xuất hiện nhiều năm nay. Chính quyền thành phố đã có các bước xử lý quyết liệt, song tình trạng yên ổn một thời gian, lại xuất hiện trở lại bằng hình thức khác nhau như, “khối nghỉ hè” làm thêm mặc dù nhiều em trong số này không phải là học sinh. Đứng sau chúng chắc chắn là người lớn, các tổ nhóm chăn dắt hoặc chính cha mẹ điều hành. Bởi, bản thân những đứa trẻ ấy không đủ khả năng tự ra đời kiếm tiền một cách bài bản và chuyên nghiệp như vậy.

Luật sư Đặng Trường Thanh

Luật sư Thanh cho rằng, trước hết, từ phía cơ quan chính quyền, cơ quan nhà nước, các cơ quan bảo vệ pháp luật cần có những biện pháp thông báo chung cho toàn xã hội để biết có hiện tượng như vậy và có những biện pháp mang tính hành chính, nghiệp vụ ngăn chặn tình trạng đó.

Thấp hơn chính là ý thức của người dân. Nếu người dân có ý thức tích cực thì họ có thể theo dõi, giám sát, quay video báo về cho các cơ quan chức năng, để họ có thể tham gia trực tiếp xử lý vụ việc như vậy thì cũng là cách để giúp đỡ các cơ quan thi hành pháp luật giảm bớt và ngăn ngừa hành vi, loại trừ hiện tượng này ra khỏi xã hội.

Đừng để lòng trắc ẩn bị lợi dụng

Không chỉ xuất hiện tại trung tâm thành phố, những đứa trẻ ăn xin cũng có mặt tại các giao lộ, ngã tư, ngã năm giữa trưa hè nắng như đổ lửa hay dầm mình dưới những cơn mưa đầu mùa. Đi qua các giao lộ, chúng tôi không khó để bắt gặp mỗi khi đèn đỏ bật lên, những đứa trẻ lập tức cầm chiếc ca nhựa hay chiếc nón cũ phóng ra đường rồi luồn lách giữa các xe, đầu gật gù, ngửa tay xin tiền người đi đường. “Tôi thấy trước mắt là gây cản trở giao thông, vì dừng đèn đỏ như vậy thì người ta lại xin. Nhìn ánh mắt ấy, cơ thể gầy còm ốm yếu, đen nhẻm ấy, tôi không cầm lòng được, lại rút tiền ra cho dù biết rằng phía sau bọn trẻ là ông bố bà mẹ hay một nhóm chăn dắt đã chỉ đạo, điều hành các em đi ăn xin”, chị Vân Hương (ngụ phường Gò Vấp, TP.Hồ Chí Minh) chia sẻ suy nghĩ.

Đứa trẻ này được người lớn mang theo ra đường bán vé số

Trước tình trạng ăn xin đường phố tái diễn, ngày 2/6, UBND TP Hồ Chí Minh đã có văn bản chỉ đạo về việc tăng cường công tác quản lý người lang thang xin ăn và các đối tượng cần bảo vệ khẩn cấp khác trên địa bàn.

Theo đó, để tăng cường công tác quản lý của Nhà nước, đảm bảo thực hiện tốt công tác quản lý đô thị, đồng thời nhằm đảm bảo các quyền cơ bản, giúp đối tượng yếu thế tiếp cận các dịch vụ chăm sóc, giáo dục và định hướng tương lai, ngăn chặn sự bóc lột và chăn dắt, bảo vệ quyền lợi, sự an toàn và sàng lọc sức khỏe cho các đối tượng yếu thế trên địa bàn thành phố, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh yêu cầu Công an Thành phố chỉ đạo Công an các địa phương tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát các địa bàn trọng điểm, xử lý nghiêm đối tượng có hành vi chăn dắt, xúi giục, lôi kéo trẻ em, người khuyết tật, người cao tuổi đi xin ăn nhằm trục lợi.

Một em nhỏ được một đàn anh dắt đi bán vé số khu vực Hồ Con Rùa, TP Hồ Chí Minh

Công an thành phố tập trung công tác quản lý hành chính về trật tự xã hội, quản lý cư trú không để phát sinh tình trạng người lang thang xin ăn trên địa bàn mà không kịp thời giải quyết; cấp mã định danh cá nhân, căn cước công dân cho các đối tượng để tăng cường quản lý. Đồng thời, hướng dẫn Công an các địa phương tăng cường công tác xử lý, lập hồ sơ và quản lý người lang thang xin ăn, các đối tượng cần bảo vệ khẩn cấp khác trên địa bàn thành phố.

Nhằm giúp các đối tượng yếu thế tiếp cận dịch vụ chăm sóc, giáo dục và định hướng tương lai, TP Hồ Chí Minh cũng sẽ đẩy mạnh công tác đào tạo nghề cho đối tượng lang thang xin ăn, đối tượng khẩn cấp khác tại các cơ sở trợ giúp xã hội và cơ sở giáo dục nghề nghiệp; triển khai chính sách hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm; đồng thời kết nối thông tin nhu cầu lao động đến các cơ sở trợ giúp xã hội và cơ sở giáo dục nghề nghiệp có tổ chức đào tạo nghề cho người lang thang xin ăn, đối tượng cần bảo vệ khẩn cấp khác để sau khi học nghề họ có cơ hội sớm tìm kiếm việc làm.

Ngọc Thiện

Nguồn CAND : https://cand.vn/bien-tuong-an-xin-duong-pho-post813007.html