Big4 được nới dư địa tín dụng, sản xuất và xuất khẩu hưởng lợi

một giờ trướcBài gốc

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành Thông tư 08/2026 sửa đổi một số quy định tại Thông tư 22/2019 về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng. Điểm đáng chú ý nhất là việc điều chỉnh cách tính tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR), qua đó tạo thêm dư địa tín dụng đáng kể cho nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank.

Giảm áp lực thanh khoản cho hệ thống

Theo quy định mới có hiệu lực từ ngày 15/5/2026, các ngân hàng được phép đưa trở lại 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (KBNN) vào mẫu số khi tính LDR. Trong khi đó, toàn bộ tiền gửi không kỳ hạn của KBNN vẫn tiếp tục bị loại trừ.

Big 4 được phép đưa trở lại 20% tiền gửi có kỳ hạn của KBNN vào mẫu số khi tính tỷ lệ LDR.

Động thái này được xem là bước điều chỉnh đáng chú ý sau giai đoạn siết chặt trước đó. Theo lộ trình tại Thông tư 26/2022, phần tiền gửi có kỳ hạn của KBNN bị loại khỏi công thức LDR tăng dần qua từng năm và từ ngày 1/1/2026 đã bị loại hoàn toàn. Điều này khiến nhiều ngân hàng, đặc biệt là nhóm quốc doanh, chịu áp lực lớn về thanh khoản cũng như dư địa tăng trưởng tín dụng.

Báo cáo tài chính quý I/2026 cho thấy lượng tiền gửi KBNN tại ba ngân hàng quốc doanh gồm Vietcombank, BIDV và VietinBank đạt hơn 563.000 tỷ đồng, tăng gần 39% so với cuối năm ngoái. Trong đó, Vietcombank ghi nhận khoảng 185.250 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn từ KBNN. Với việc được tính lại 20% khoản tiền này vào mẫu số LDR, ngân hàng có thể bổ sung khoảng 37.000 tỷ đồng nguồn vốn tính toán. BIDV cũng có quy mô tương tự.

Nếu áp dụng mức trần LDR tối đa 85%, mỗi ngân hàng có thể tạo thêm dư địa tín dụng lý thuyết khoảng 31.500 tỷ đồng. Đây là con số đáng kể trong bối cảnh ngành ngân hàng đang chịu áp lực hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và thúc đẩy dòng vốn ra nền kinh tế.

Theo NHNN, đến cuối tháng 3/2026, tỷ lệ LDR của nhóm Big4 đều đã tiến sát ngưỡng tối đa 85%. Trong khi đó, tiền gửi KBNN là nguồn vốn ngắn hạn, kỳ hạn tối đa chỉ 3 tháng và có tính biến động cao do phụ thuộc nhu cầu thu - chi ngân sách.

Trong báo cáo mới công bố, Công ty Chứng khoán MB (MBS) đánh giá thay đổi này sẽ giúp giảm áp lực kỹ thuật đối với hệ thống ngân hàng trong bối cảnh thanh khoản đang chịu nhiều sức ép.

Theo MBS, nhóm hưởng lợi lớn nhất là các ngân hàng quốc doanh do đang nắm giữ khoảng 99% tổng tiền gửi KBNN toàn hệ thống. Công ty chứng khoán này ước tính tỷ lệ LDR của Vietcombank, BIDV và VietinBank có thể giảm khoảng 1,1-1,5% sau thay đổi chính sách.

Ngoài ra, việc điều chỉnh cách tính LDR được ước tính có thể bổ sung thêm dư địa cho vay tương đương khoảng 0,3-0,4% tổng dư nợ tín dụng hiện tại của toàn hệ thống.

MBS cho biết thanh khoản hệ thống ngân hàng hiện vẫn chịu áp lực khi tăng trưởng tín dụng phục hồi mạnh nhưng huy động vốn chưa theo kịp. Tính đến ngày 28/4/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 19,5 triệu tỷ đồng, tăng 4,4% so với đầu năm và tăng 18,26% so với cùng kỳ.

Trong khi đó, chênh lệch giữa tổng tín dụng và huy động tiếp tục mở rộng, từ khoảng 1,33 triệu tỷ đồng vào tháng 3/2025 lên khoảng 1,4 triệu tỷ đồng vào tháng 4/2026.

Theo ước tính của MBS, đến cuối quý I/2026, LDR thuần của 27 ngân hàng niêm yết đã đạt khoảng 100%, tăng 2,3% so với cuối năm 2025. Điều này cho thấy áp lực thanh khoản của hệ thống đã cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước.

Còn theo tính toán của Chứng khoán An Bình (ABS), trước khi Thông tư 08 được ban hành, cả ba ngân hàng quốc doanh lớn đều áp sát trần LDR 85% trong quý I/2026. Tỷ lệ LDR của VietinBank, BIDV và Vietcombank lần lượt là 83,48%; 82,94% và 84,54%.

ABS cho rằng ở mức này, dư địa mở rộng tín dụng thực tế gần như không còn dù nhu cầu vay vốn từ nền kinh tế vẫn rất lớn. Vì vậy, ý nghĩa lớn nhất của Thông tư 08 không chỉ nằm ở việc bổ sung thanh khoản mà còn ở chỗ gỡ “điểm nghẽn kỹ thuật” cho nhóm ngân hàng chiếm tỷ trọng tín dụng lớn trong toàn hệ thống.

Tín dụng sẽ ưu tiên cho sản xuất, đầu tư công

PGS. Đặng Ngọc Đức, Viện trưởng Viện Công nghệ tài chính, Trường Đại học Đại Nam, cho rằng tác động đầu tiên và rõ nét nhất của quyết định trên là giảm áp lực thanh khoản đối với nhóm ngân hàng quốc doanh.

Theo ông Đức, việc đưa trở lại 20% tiền gửi KBNN vào công thức LDR có tác động tương tự như gia tăng lượng tiền cơ sở trong hệ thống. Khi khối lượng tiền cơ sở tăng lên, cung tiền được cải thiện, qua đó làm giảm áp lực thanh khoản cho các ngân hàng.

Điểm đáng chú ý hơn là dư địa tín dụng của nhóm Big4 sẽ được mở rộng đáng kể. Theo tính toán, Vietcombank và BIDV mỗi ngân hàng có thể bổ sung khoảng 37.000 tỷ đồng vào mẫu số LDR, tương ứng tăng thêm khoảng 31.500 tỷ đồng dư địa cho vay. VietinBank và Agribank cũng có thể gia tăng đáng kể khả năng cấp tín dụng cho nền kinh tế.

Theo ông Đức, khi “room” tín dụng được mở rộng, các ngân hàng quốc doanh sẽ có điều kiện tăng cho vay đối với doanh nghiệp, đặc biệt ở các lĩnh vực ưu tiên như sản xuất, xuất khẩu, đầu tư hạ tầng và tiêu dùng.

“Quá trình mở rộng tín dụng sẽ kéo theo sự gia tăng tiền gửi trong hệ thống ngân hàng, qua đó hỗ trợ thêm cho thanh khoản và vòng quay vốn của nền kinh tế”, ông Đức nhận định.

Một tác động tích cực khác là góp phần ổn định mặt bằng lãi suất. Trong thời gian qua, áp lực huy động vốn khiến nhiều ngân hàng phải tăng lãi suất tiền gửi để cạnh tranh nguồn vốn đầu vào. Tuy nhiên, khi áp lực thanh khoản giảm bớt, nhu cầu tăng lãi suất huy động cũng sẽ hạ nhiệt.

Theo chuyên gia, đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh Chính phủ và NHNN đang nỗ lực duy trì mặt bằng lãi suất thấp nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Khi chi phí vốn đầu vào ổn định hơn, các ngân hàng cũng có điều kiện giữ ổn định hoặc giảm lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp và người dân.

Dù vậy, các chuyên gia cũng lưu ý việc nới LDR không đồng nghĩa tín dụng sẽ tăng nóng. NHNN vẫn còn nhiều công cụ để kiểm soát chất lượng tín dụng cũng như áp lực lạm phát. Vì vậy, động thái lần này chủ yếu mang ý nghĩa hỗ trợ thanh khoản, tạo thêm dư địa tín dụng hợp lý và thể hiện sự linh hoạt trong phối hợp giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa.

Huyền Anh

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/big4-duoc-noi-du-dia-tin-dung-san-xuat-va-xuat-khau-huong-loi.html