Bác sĩ Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết, bọ chét là loài ký sinh trùng biến thái hoàn toàn, có kích thước 0,5 x3.5mm và có màu đen hoặc hơi nâu đỏ (bọ chét chó hoặc mèo), không có cánh, người có nhiều gai xuôi về phía sau. Vòng đời của bọ chét khoảng 20 đến 35 ngày phụ thuộc vào nhiệt độ và độ ẩm của môi trường.
Bệnh viện tiếp nhận nhiều ca bệnh sẩn ngứa do bọ chét ở cả trẻ nhỏ và người lớn. Ảnh: BVCC
Bọ chét phát triển trong điều kiện nóng ẩm, thích hợp ở nhiệt độ 21-35 độ C và độ ẩm 70- 85%. Khi gặp điều kiện không thuận lợi, nhiệt độ đột ngột hạ thấp, bọ chét ngừng phát triển và tồn tại kéo dài vài tháng đến một năm. Ở môi trường trong nhà bọ chét sinh sản quanh năm, ngoài trời chỉ phát triển vào những tháng ấm.
Tại miền Bắc, bọ chét phát triển nhiều vào tháng 2 tháng 3 khi thời tiết chuyển từ mùa đông sang mùa xuân hè. Vòng đời của bọ chét có làm 3 giai đoạn: Giai đoạn ấu trùng, giai đoạn nhộng và giai đoạn trưởng thành.
Điểm đặc biệt của bọ chét cái trưởng thành là khi có khả năng sinh sản chúng mới hút máu và chỉ đẻ trứng sau khi đã hút máu. Sau mỗi lần hút máu, mỗi bọ chét cái đẻ từ 2-20 trứng. Suốt cuộc đời một bọ chét cái đẻ khoảng trên 800 trứng. Trứng có thể dính trên da, lông của vật chủ hoặc rơi xuống đất. Vì vậy, thường những vùng đất mà vật chủ ngủ hoặc trú ngụ là môi trường sống đầu tiên của trứng để phát triển thành ấu trùng bọ chét.
Khoảng 2-14 ngày, tùy theo điều kiện môi trường, trứng nở thành ấu trùng không có chân. Ấu trùng sống ở đất, phát triển bằng cách thay lông và lột xác 3 lần trong vòng 8 đến 24 ngày. Ấu trùng có thể kéo dài thời gian phát triển trên 6 tháng trong điều kiện không thuận lợi.
Đặc biệt, ấu trùng bọ chét sống ở các kẽ sàn nhà, ga trải giường, thảm và ở chỗ ngủ của động vật. Chúng không có chân nhưng chuyển động nhờ lông cứng trên cơ thể. Ấu trùng thích chỗ tối, ẩm ướt, ở đó chúng ăn những mảnh chất hữu cơ như phân của bọ chét trưởng thành, phân và những mảnh thức ăn thừa của vật chủ.
Bọ chét là loài ký sinh trùng biến thái hoàn toàn, có kích thước 0,5 x3.5mm và có màu đen hoặc hơi nâu đỏ (bọ chét chó hoặc mèo), không có cánh, người có nhiều gai xuôi về phía sau. Ảnh minh họa
Theo BSCKII. Quách Thị Hà Giang, Bệnh viện Da liễu Trung ương, biểu hiện thương tổn của bệnh là các sẩn huyết thanh, kích thước 1-2mm, gờ cao hơn mặt da, đỉnh chóp sẩn có mụn nước nhỏ, rất ngứa. Những trường hợp phản ứng mạnh có thể thấy hiện tượng viêm tấy đỏ lan tỏa xung quanh sẩn, chủ yếu ở phần da hở.
Đa số bệnh nhân và người nhà bệnh nhân không nhận biết được căn nguyên gây bệnh. Song một số người đã quan sát được con bọ chét có kích thước rất nhỏ, màu đen hoặc hơi nâu đỏ, không có cánh, có khả năng nhảy rất nhanh ở trên da và môi trường xung quanh như sàn nhà, ga giường, thảm và ở vật nuôi.
Thương tổn sẩn ngứa trên da do bọ chét đốt có thể điều trị lành, song người dân cần nhận biết được căn nguyên và loại trừ bọ chét thì bệnh mới có thể khỏi hoàn toàn.
Bác sĩ khuyến cáo, để khống chế được sự phát triển của bọ chét là hết sức phức tạp. Trước hết phải cắt nguồn lây - vật nuôi trong nhà là nguồn lây đầu tiên và là nguồn dự trữ mầm bệnh. Vì vậy, phải xác định con vật nào có bọ chét (chó, mèo…) để loại bỏ hoặc điều trị cho chúng, đồng thời phải vệ sinh nơi ở của chúng bằng cách phun hoặc xịt thuốc trừ sâu, thuốc diệt côn trùng để tiêu diệt trứng, ấu trùng, nhộng và bọ chét trưởng thành.
Bên cạnh đó, điều trị sẩn ngứa ở người do bọ chét đốt chủ yếu là điều trị tại chỗ, cần bôi kem kháng histamin hoặc kem corticoid hoặc DEP, nếu có viêm tấy, bội nhiễm dùng thuốc sát khuẩn hoặc kem kháng sinh. Trường hợp ngứa nhiều có thể kết hợp dùng kháng histamin toàn thân. Đồng thời, chú ý vệ sinh quần, áo, chăn chiếu và nơi ở.
Xuân Quý