Bộ Công Thương: Cần sự chia sẻ, sử dụng năng lượng tiết kiệm của người dân và doanh nghiệp

3 giờ trướcBài gốc

Lực lượng chức năng kiểm tra tại các cửa hàng xăng dầu. Ảnh: QLTT

Nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu

Xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran đang leo thang nghiêm trọng, làm gia tăng rủi ro đối với thị trường năng lượng thế giới. Đáng chú ý, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương 31% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu.

Đây được xem là “yết hầu” của thị trường dầu mỏ thế giới. Việc gián đoạn tại khu vực này đã ngay lập tức tác động đến giá năng lượng, khiến giá dầu thế giới tăng khoảng 20% từ đầu năm và có nguy cơ tăng vọt lên mức 120 -140 USD/thùng nếu nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, khu vực châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á có thể chịu tác động mạnh nhất do phụ thuộc đáng kể vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế chung này.

Năm 2025, tổng nguồn xăng dầu tiêu thụ nội địa của Việt Nam đạt khoảng 28,6 triệu m³/tấn, tương đương bình quân 2,2-2,3 triệu m³/tấn mỗi tháng. Dù nước ta đã có hai nhà máy lọc dầu lớn là Nghi Sơn và Bình Sơn, song một phần nhu cầu thị trường vẫn phải được bù đắp bằng nguồn nhập khẩu. Vì vậy, trong trường hợp nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn kéo dài, nguy cơ thiếu hụt cục bộ xăng dầu tại một số địa phương là hoàn toàn có thể xảy ra.

Bộ Công Thương cho biết, Chính phủ đã có những chỉ đạo kịp thời nhằm chủ động ứng phó, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Theo Bộ Công Thương, trước diễn biến phức tạp của tình hình, ngay khi chiến sự bùng phát, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có những chỉ đạo kịp thời nhằm chủ động ứng phó. Các bộ, ngành và địa phương được phân công nhiệm vụ cụ thể, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Chung tay bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Theo Bộ Công Thương, xăng dầu là mặt hàng chiến lược đối với mọi nền kinh tế, trong khi nguồn cung năng lượng toàn cầu lại có giới hạn và dễ bị tác động bởi các yếu tố địa chính trị.

Trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran đang gây ra những biến động lớn đối với thị trường năng lượng thế giới, mỗi hành động tiết kiệm nhiên liệu, dù nhỏ, đều mang ý nghĩa thiết thực đối với an ninh năng lượng quốc gia.

Vì vậy, người dân, doanh nghiệp cùng các cơ quan báo chí, truyền thông cần đồng lòng chia sẻ trách nhiệm với Nhà nước: không hoang mang, không tích trữ xăng dầu, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vì lợi ích chung của đất nước và vì một tương lai năng lượng bền vững.

Ngày 4/3/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 385/QĐ-TTg thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông. Tổ công tác do Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn làm Tổ trưởng, có nhiệm vụ theo dõi sát diễn biến thị trường, rà soát nguồn cung và báo cáo tình hình hằng ngày để kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành.

Ngoài ra, Bộ Công Thương đã chủ động xây dựng các kế hoạch và phương án kiểm soát thị trường xăng dầu. Bộ đã chỉ đạo, đôn đốc các nhà máy lọc dầu và toàn bộ chuỗi cung ứng xăng dầu trong nước từ thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối đến hệ thống bán lẻ tập trung tháo gỡ khó khăn, tìm kiếm nguồn cung mới và duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh, bảo đảm nguồn xăng dầu cung ứng ra thị trường được duy trì liên tục.

Đồng thời, chỉ đạo các địa phương, Sở Công Thương và lực lượng quản lý thị trường tăng cường giám sát, kiểm tra hoạt động kinh doanh xăng dầu, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như găm hàng, bán sai giá niêm yết hoặc ngừng bán hàng không đúng quy định.

Bộ Công Thương và Bộ Tài chính cũng đang xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ các phương án bình ổn giá xăng dầu, trong đó có việc sử dụng Quỹ bình ổn giá. Đồng thời, các bộ, ngành cũng đang phối hợp báo cáo Chính phủ để triển khai các biện pháp hỗ trợ khác như đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường và nhiều giải pháp điều hành phù hợp nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho nền kinh tế.

Bộ Công Thương khuyến khích người dân xử dụng phương tiện công cộng.

Thị trường năng lượng khu vực chịu áp lực lớn

Cũng theo Bộ Công Thương, không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia trong khu vực cũng đang chịu tác động rõ rệt từ biến động của thị trường năng lượng toàn cầu.

Tại Lào, thị trường xăng dầu ghi nhận đợt tăng giá mạnh nhất trong khu vực trong thời gian gần đây. Ngày 4/3, giá xăng thường tăng 890 kíp lên 23.260 kíp/lít, trong khi xăng cao cấp tăng lên 28.420 kíp/lít. Chỉ hai ngày sau, nước này tiếp tục điều chỉnh mạnh khi giá dầu diesel tăng tới 33%, từ 21.930 lên 29.310 kíp/lít; xăng thường tăng 16% lên 27.070 kíp/lít; xăng cao cấp tăng 11% lên 31.570 kíp/lít, tương đương khoảng 1,46 USD/lít.

Tại Thái Lan, giá xăng Gasohol 95 tính đến ngày 5/3 ở mức 30,55 baht/lít (khoảng 0,92 USD/lít), trong khi dầu diesel B7 ở mức 29,94 baht/lít. Trước áp lực nguồn cung, Shell Thái Lan đã tăng giá dầu diesel thêm 4,20 baht/lít lên 34,14 baht/lít. Quốc gia này cũng đã áp dụng biện pháp hạn chế xuất khẩu nhiên liệu nhằm ưu tiên nhu cầu tiêu thụ trong nước.

Ở khu vực Đông Á, giá xăng tại Trung Quốc tính đến ngày 2/3 đạt khoảng 7,62 CNY/lít (tương đương 1,10 USD/lít), tăng khoảng 4,5% so với tháng trước. Trong khi đó, Singapore tiếp tục duy trì mức giá xăng cao nhất khu vực với xăng RON95 khoảng 3,05 SGD/lít, tương đương 2,17 USD/lít.

Những diễn biến này cho thấy rủi ro lớn nhất hiện nay vẫn nằm ở tình trạng căng thẳng tại eo biển Hormuz. Nếu tình trạng phong tỏa kéo dài, nhiều chuyên gia cảnh báo giá dầu Brent có thể vượt mốc 120- 140 USD/thùng. Trước nguy cơ này, một số quốc gia như Trung Quốc, Nhật Bản và Thái Lan đã bắt đầu hạn chế xuất khẩu nhiên liệu và triển khai các biện pháp tiết kiệm năng lượng trong nước.

Người dân và doanh nghiệp cần chia sẻ với Nhà nước

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động khó lường, sự đồng hành của người dân và cộng đồng doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì ổn định thị trường trong nước.

Theo Bộ Công Thương, người dân và doanh nghiệp cần đồng thuận với chủ trương điều hành của Nhà nước, tránh tâm lý hoang mang hoặc mua tích trữ xăng dầu gây mất cân đối cung - cầu cục bộ.

Bên cạnh đó, tuyệt đối không lợi dụng tình hình để đầu cơ, tích trữ xăng dầu trái phép. Những hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn làm trầm trọng thêm nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, ảnh hưởng đến lợi ích chung của cộng đồng.

Người dân cũng cần chủ động phản ánh kịp thời các dấu hiệu vi phạm. Khi phát hiện cửa hàng xăng dầu ngừng bán hàng không có lý do, bán sai giá niêm yết hoặc có dấu hiệu găm hàng, có thể phản ánh đến Bộ Công Thương (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước – đường dây nóng: 1900 888 655) hoặc Chi cục Quản lý thị trường tại địa phương để được kiểm tra, xử lý kịp thời.

Bên cạnh các giải pháp điều hành của Nhà nước, việc sử dụng xăng dầu tiết kiệm và hiệu quả từ mỗi cá nhân và doanh nghiệp cũng là yếu tố quan trọng góp phần giảm áp lực lên nguồn cung năng lượng.

Đối với người dân, việc hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân khi không cần thiết, ưu tiên đi chung xe hoặc sử dụng phương tiện giao thông công cộng là những giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả. Đồng thời, bảo dưỡng phương tiện định kỳ, kiểm tra áp suất lốp, thay dầu nhớt đúng hạn và tắt máy khi dừng đỗ lâu có thể giúp giảm từ 10-15% lượng nhiên liệu tiêu hao.

Việc duy trì tốc độ lái xe ổn định, hạn chế tăng - giảm ga đột ngột cũng góp phần tiết kiệm đáng kể lượng xăng tiêu thụ.

Về lâu dài, người dân có thể cân nhắc chuyển đổi sang các phương tiện tiết kiệm năng lượng như xe điện, xe hybrid hoặc sử dụng nhiên liệu sinh học E5/E10 theo lộ trình dự kiến triển khai từ ngày 1/6/2026.

Đối với doanh nghiệp, cần xây dựng định mức tiêu hao nhiên liệu cho từng quy trình sản xuất, vận tải và áp dụng hệ thống quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn ISO 50001. Bên cạnh đó, tối ưu hóa hoạt động logistics, sắp xếp tuyến vận chuyển hợp lý, tăng tải trọng mỗi chuyến hàng và giảm số lượt xe chạy rỗng cũng giúp giảm đáng kể lượng nhiên liệu tiêu thụ.

Ngoài ra, đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, nâng cấp máy móc thiết bị và chuyển đổi sang các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió cho các hoạt động phụ trợ cũng là hướng đi cần được khuyến khích. Trong một số lĩnh vực phù hợp, doanh nghiệp có thể áp dụng hình thức làm việc từ xa để giảm nhu cầu đi lại và vận chuyển.

Nguyễn Anh

Nguồn BVPL : https://baovephapluat.vn/kiem-sat-24h/van-de-su-kien/bo-cong-thuong-can-su-chia-se-su-dung-nang-luong-tiet-kiem-cua-nguoi-dan-va-doanh-nghiep-194746.html