Kích hoạt kịch bản ứng phó trước biến động Trung Đông
Trao đổi với báo chí, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 01/NQ-CP và Nghị quyết 23/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, Bộ Công Thương đã xây dựng Kế hoạch số 1081/BCT-KHTC để triển khai đồng bộ các nhiệm vụ được giao, với mục tiêu vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa bảo đảm ổn định thị trường trong bối cảnh kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân
Theo Thứ trưởng, trong quá trình xây dựng kế hoạch hành động và các mục tiêu tăng trưởng cho năm 2026, Bộ Công Thương đã tính đến nhiều biến số địa chính trị có thể tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và thương mại của Việt Nam.
Trước diễn biến phức tạp tại khu vực Trung Đông, Bộ Công Thương đã nhanh chóng kích hoạt các kịch bản ứng phó nằm trong khuôn khổ Kế hoạch 1081. Các giải pháp tập trung vào ba trụ cột chính nhằm bảo đảm ổn định thị trường và an ninh năng lượng.
Trụ cột thứ nhất là bảo đảm an ninh năng lượng và nguồn cung xăng dầu, bởi đây được xem là “mạch máu” của nền kinh tế, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, vận tải và tiêu dùng.
Trụ cột thứ hai là tăng cường giám sát thị trường và điều tiết cung - cầu hàng hóa thiết yếu. Trong bối cảnh chi phí logistics quốc tế có nguy cơ gia tăng do rủi ro vận tải và gián đoạn chuỗi cung ứng, Bộ Công Thương đặc biệt chú trọng theo dõi thị trường để kịp thời ngăn chặn các hiện tượng găm hàng, đầu cơ, gây bất ổn giá cả.
Trụ cột thứ ba là đẩy mạnh cảnh báo sớm và phản ứng linh hoạt trong chuỗi cung ứng. Bộ Công Thương đang phối hợp chặt chẽ với hệ thống cơ quan thương vụ Việt Nam tại nước ngoài để cập nhật liên tục diễn biến thị trường quốc tế, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu chủ động điều chỉnh lộ trình vận chuyển, phương thức thanh toán và tìm kiếm nguồn cung thay thế khi cần thiết.
Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp liên ngành cũng được triển khai chặt chẽ, đặc biệt là giữa Bộ Công Thương và Bộ Tài chính trong điều hành giá xăng dầu theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước.
Đáng chú ý, trước những diễn biến phức tạp của tình hình năng lượng thế giới, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng. Bộ Công Thương được giao làm cơ quan thường trực của Tổ công tác này và có trách nhiệm cập nhật, báo cáo nhanh hằng ngày để phục vụ công tác điều hành của Chính phủ.
Chủ động bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong nước
Liên quan đến việc giá xăng dầu tăng mạnh trong kỳ điều hành ngày 5/3, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong nước là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Công Thương.
Theo ông, để tránh nguy cơ đứt gãy nguồn cung do rủi ro vận tải quốc tế, Bộ Công Thương đang triển khai nhiều giải pháp nhằm đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, tránh phụ thuộc quá lớn vào một khu vực địa lý.
Cụ thể, Bộ đang thúc đẩy các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu tăng cường ký kết các hợp đồng dài hạn với đối tác tại Đông Nam Á, Australia và Hoa Kỳ nhằm bổ sung nguồn cung trong trường hợp tuyến vận tải qua Trung Đông gặp gián đoạn.
Song song với đó, các doanh nghiệp đầu mối được yêu cầu duy trì nghiêm túc mức dự trữ lưu thông theo quy định, bảo đảm khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường trong mọi tình huống, kể cả khi nguồn cung thế giới bị thắt chặt.
Đối với nguồn cung trong nước, Bộ Công Thương cũng chỉ đạo các nhà máy lọc dầu duy trì hoạt động ổn định và ưu tiên điều tiết nguồn hàng cho thị trường nội địa, qua đó góp phần giảm áp lực phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.
Tăng cường bình ổn thị trường, kiểm soát lạm phát
Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, cùng với việc bảo đảm nguồn cung hàng hóa, công tác bình ổn thị trường và kiểm soát giá cả các mặt hàng thiết yếu cũng được Bộ Công Thương triển khai đồng bộ nhằm góp phần giữ vững các cân đối lớn của nền kinh tế và kiểm soát lạm phát.
Bộ Công Thương hiện phối hợp chặt chẽ với các hiệp hội ngành hàng, địa phương và doanh nghiệp thông qua Tổ điều hành thị trường trong nước để theo dõi sát diễn biến cung - cầu, đặc biệt đối với các mặt hàng nhạy cảm như xăng dầu, điện, khí đốt, sắt thép và các vật tư đầu vào quan trọng.
Trong trường hợp xuất hiện những yếu tố bất thường, Tổ điều hành thị trường sẽ tổ chức các cuộc họp chuyên đề đột xuất để đánh giá tình hình và thống nhất các biện pháp điều hành phù hợp, nhằm bảo đảm không để xảy ra tình trạng thiếu hàng hoặc tăng giá đột biến.
Về điều hành giá, Bộ Công Thương tiếp tục phối hợp với Bộ Tài chính thực hiện điều hành giá các mặt hàng quan trọng như điện và xăng dầu theo quy định của Luật Giá, trên cơ sở cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Đồng thời, Bộ cũng theo dõi sát diễn biến giá khí đốt, sắt thép và các vật tư đầu vào khác để chủ động đề xuất các giải pháp bình ổn khi cần thiết.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, thông qua cơ chế phối hợp liên ngành, công tác dự báo sát thực tiễn và điều hành linh hoạt, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục góp phần kiểm soát tốt áp lực lạm phát chi phí đẩy, ổn định tâm lý thị trường, qua đó hỗ trợ duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong năm 2026.
Huy Tùng