Bộ Công Thương khuyến cáo không tích trữ xăng dầu gây mất cân đối cung cầu cục bộ

3 giờ trướcBài gốc

Theo Bộ Công Thương, xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran đang leo thang nghiêm trọng. Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 13 triệu thùng dầu/ngày, tương đương 31% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Giá dầu thế giới đã tăng 20% từ đầu năm và có nguy cơ tăng đột biến lên 120-140 USD/thùng nếu nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn. Khu vực châu Á, Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam được dự báo chịu tác động nặng nề nhất do phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông.

Tại Việt Nam, tổng nguồn xăng dầu tiêu thụ nội địa năm 2025 đạt khoảng 28,6 triệu m3/tấn, bình quân 2,2-2,3 triệu m3/tấn/tháng. Mặc dù có hai nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Bình Sơn, Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhập khẩu, nguy cơ thiếu hụt cục bộ xăng dầu tại các địa phương hoàn toàn có thể xảy ra.

Không mua tích trữ xăng dầu gây mất cân đối cung cầu cục bộ. Ảnh: TTXVN

Ngay khi chiến sự nổ ra, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã có những chỉ đạo kịp thời. Các bộ, ngành, địa phương đều được phân công cụ thể và phối hợp với Bộ Công Thương để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Ngày 4/3/2026, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ký Quyết định số 385/QĐ-TTg thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông do Phó Thủ tưởng Bùi Thanh Sơn làm Tổ trưởng để theo dõi, rà soát và báo cáo hàng ngày.

Trong những ngày qua, Bộ Công Thương đã xây dựng các kế hoạch, phương án để kiểm soát tình hình; chỉ đạo, đôn đốc các nhà máy lọc dầu và toàn bộ chuỗi cung ứng xăng dầu cả nước, từ thương nhân đầu mối, phân phối, bán lẻ, tập trung tháo gỡ khó khăn, tìm kiếm nguồn xăng dầu mới, duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh để đảm bảo cung ứng xăng dầu ra thị trường được duy trì liên tục. Bộ cũng đã chỉ đạo các địa phương, Sở Công Thương và lực lượng quản lý thị trường giám sát, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đang xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ các phương án bình ổn giá trong đó có sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu; phối hợp với các bộ, ngành, báo cáo Chính phủ để triển khai các biện pháp khác như đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường và các biện pháp hữu hiệu khác nhằm đảm bảo nguồn cung xăng dầu cho nền kinh tế.

Rủi ro lớn nhất hiện nay là khủng hoảng eo biển Hormuz chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Nếu tình trạng phong tỏa kéo dài, các chuyên gia cảnh báo giá dầu Brent có thể vượt 120-140 USD/thùng. Một số quốc gia như Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan đã hạn chế xuất khẩu nhiên liệu. Nhiều nước trong khu vực đã triển khai các biện pháp tiết kiệm xăng dầu trong nội địa, kêu gọi người dân sử dụng các phương tiện thay thế trong bối cảnh khan hiếm nguồn cung xăng dầu trong khu vực.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương liên tục ban hành các văn bản chỉ đạo hệ thống phân phối xăng dầu trên cả nước yêu cầu đảm bảo nguồn cung và duy trì hoạt động bán hàng liên tục tại các cửa hàng xăng dầu; sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đa dạng nguồn cung nhập khẩu xăng dầu để phục vụ sản xuất, tiêu dùng trong nước. Người dân và doanh nghiệp cần đồng thuận với chủ trương điều hành, không hoang mang, không mua tích trữ gây mất cân đối cung cầu cục bộ.

Khi phát hiện cửa hàng xăng dầu ngừng bán hàng không lý do, bán sai giá niêm yết hoặc có dấu hiệu găm hàng, người dân cần chủ động phản ánh đến Bộ Công Thương (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước qua đường dây nóng 1900 888 655) và Chi cục Quản lý thị trường ở địa phương để kịp thời xử lý.

Đồng thời, cần thực hiện các giải pháp tiết kiệm xăng dầu, người dân hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân khi không cần thiết; ưu tiên đi chung xe, sử dụng phương tiện công cộng hoặc xe đạp cho quãng đường ngắn; bảo dưỡng phương tiện định kỳ; lái xe tiết kiệm nhiên liệu; cân nhắc sử dụng xe điện, xe hybrid hoặc phương tiện sử dụng nhiên liệu sinh học E5/E10 theo lộ trình từ ngày 1/6/2026.

Đối với doanh nghiệp, cần xây dựng định mức tiêu hao nhiên liệu cho từng quy trình sản xuất, vận tải; áp dụng hệ thống quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn ISO 50001; sắp xếp tuyến vận chuyển hợp lý, tăng tải trọng mỗi chuyến hàng, giảm số lượt xe chạy rỗng; đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, nâng cấp máy móc, thiết bị sản xuất, chuyển đổi sang năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió) cho các hoạt động phụ trợ; khuyến khích làm việc từ xa khi có thể để giảm nhu cầu đi lại, vận chuyển.

Mặc dù xung đột quân sự tại Trung Đông khiến giá dầu và giá xăng dầu tại nhiều quốc gia tăng mạnh, nhưng Việt Nam vẫn đang chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm nguồn cung, ổn định thị trường trong nước. Hai nhà máy lọc hóa dầu Dung Quất và Nghi Sơn hiện đáp ứng khoảng 70% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu của thị trường nội địa. Trong đó, Nhà máy lọc dầu Dung Quất có đủ nguồn dầu thô để duy trì sản xuất đến hết tháng 4/2026. Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn dù phụ thuộc một phần nguồn dầu thô nhập khẩu từ Kuwait, nhưng hiện vẫn duy trì sản xuất nhờ lượng tồn kho và các lô hàng đã vận chuyển.

Phần còn lại của nhu cầu trong nước được đáp ứng thông qua nhập khẩu, chiếm khoảng 30%. Theo báo cáo của các thương nhân đầu mối, nguồn nhập khẩu trong tháng 3/2026 cơ bản được bảo đảm, dù dự báo việc nhập khẩu trong tháng 4/2026 có thể gặp khó khăn hơn do giá tăng và một số quốc gia hạn chế xuất khẩu nhằm bảo đảm an ninh năng lượng.

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng đang xây dựng dự thảo Nghị định điều chỉnh thuế nhập khẩu xăng dầu nhằm giúp doanh nghiệp chủ động nguồn hàng. Theo đánh giá của Bộ Tài chính và Bộ Công Thương, diễn biến trên có thể ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động cung ứng xăng dầu của Việt Nam. Hiện nay, phần lớn xăng dầu nhập khẩu của Việt Nam đến từ các nước ASEAN và Hàn Quốc, với thuế suất 0% theo các hiệp định thương mại tự do (FTA). Tuy nhiên, để được hưởng mức thuế này, hàng hóa phải có giấy chứng nhận xuất xứ (C/O).

Trong khi đó, lượng xăng dầu dự trữ tại các kho của các nước có FTA không nhiều và một phần hàng hóa không có C/O. Vì vậy, việc điều chỉnh thuế nhập khẩu xăng dầu MFN về 0% được xem là giải pháp giúp doanh nghiệp có thể nhập khẩu từ các nguồn không có C/O.

Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương đã đề xuất giảm thuế nhập khẩu MFN đối với một số mặt hàng xăng dầu xuống 0%, nhằm giúp các thương nhân đầu mối đa dạng nguồn cung và chủ động nhập khẩu. Theo đề xuất, chính sách này sẽ được áp dụng đến hết ngày 30/4/2026.

Theo tính toán của Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính), việc điều chỉnh thuế nhập khẩu xăng dầu theo đề xuất này dự kiến làm giảm thu ngân sách Nhà nước khoảng 1.024 tỷ đồng trong thời gian thực hiện. Tuy nhiên, giải pháp này được đánh giá là cần thiết nhằm hỗ trợ doanh nghiệp chủ động nguồn cung, góp phần ổn định thị trường xăng dầu trong nước và bảo đảm an ninh năng lượng.

Thu Trang/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/kinh-te/bo-cong-thuong-khuyen-cao-khong-tich-tru-xang-dau-gay-mat-can-doi-cung-cau-cuc-bo-20260309214502540.htm