Trao đổi với báo chí, ông Hoàng Ninh - Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho biết, cơ quan quản lý đã tiếp nhận phản ánh từ nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh và nhà bán hàng về việc một số sàn thương mại điện tử liên tục điều chỉnh tăng các khoản phí dịch vụ trong thời gian gần đây.
Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh nhiều nền tảng lớn đang bước vào giai đoạn tái cơ cấu hoạt động và chuyển hướng từ chiến lược cạnh tranh bằng trợ giá sang ưu tiên hiệu quả kinh doanh và khả năng sinh lời.
Từ cuối tháng 5, nhiều sàn thương mại điện tử lớn đã công bố các đợt điều chỉnh phí mới. Shopee tiếp tục tăng phí cố định ở nhiều ngành hàng như sức khỏe, làm đẹp và phụ kiện điện tử. Trong khi đó, Lazada nâng phí xử lý đơn hàng và bổ sung phí hạ tầng kỹ thuật đối với mỗi đơn giao thành công. TikTok Shop cũng điều chỉnh tăng mức phí hoa hồng ở một số ngành hàng như thời trang, sức khỏe, mẹ và bé.
Không chỉ dừng ở các khoản phí riêng lẻ, nhiều nhà bán hàng cho rằng áp lực hiện nay nằm ở việc tổng chi phí vận hành ngày càng gia tăng. Bên cạnh phí nền tảng, các cửa hàng còn phải chi thêm cho quảng cáo nội sàn, miễn phí vận chuyển, livestream, tiếp thị liên kết và các chương trình tăng khả năng hiển thị sản phẩm.
Ảnh minh họa
Theo phản ánh từ nhiều chủ cửa hàng, đối với các ngành hàng có mức cạnh tranh cao, tổng chi phí thực tế để duy trì hoạt động có thể lên tới 40-45% doanh thu đơn hàng. Trong bối cảnh sức mua chưa phục hồi mạnh, điều này khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể, thậm chí nhiều đơn vị chỉ duy trì mức hòa vốn nhằm giữ thị phần.
Một số nhà bán hàng cho biết đã bắt đầu giảm phụ thuộc vào các sàn thương mại điện tử, đồng thời mở rộng sang những kênh bán hàng khác như mạng xã hội, website riêng hoặc hệ thống khách hàng thân thiết nhằm tối ưu chi phí vận hành.
Về phía cơ quan quản lý, ông Hoàng Ninh cho rằng việc điều chỉnh phí là quyền của doanh nghiệp trong cơ chế thị trường. Tuy nhiên, các nền tảng thương mại điện tử phải bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật liên quan đến cạnh tranh, thương mại điện tử và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời công khai đầy đủ các thay đổi có ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động kinh doanh của người bán.
Theo Bộ Công Thương, việc gia tăng chi phí vận hành gian hàng, logistics hay quảng bá sản phẩm có thể tạo sức ép lớn đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và các chủ thể mới tham gia thị trường. Vì vậy, cơ quan quản lý đề nghị các nền tảng rà soát lại chính sách thu phí theo hướng hợp lý, minh bạch và có lộ trình áp dụng phù hợp; đồng thời tăng cường trao đổi với cộng đồng người bán trước khi triển khai các thay đổi lớn.
Một số chuyên gia trong lĩnh vực thương mại điện tử nhận định thị trường Việt Nam đang bước sang giai đoạn phát triển mới, khi cuộc đua "đốt tiền" dần nhường chỗ cho bài toán tối ưu lợi nhuận và tăng trưởng bền vững. Tuy nhiên, nếu chi phí tiếp tục tăng, áp lực nhiều khả năng sẽ không chỉ dừng lại ở người bán mà cuối cùng có thể chuyển sang người tiêu dùng thông qua giá bán hàng hóa cao hơn.
Tùng Nguyễn