Đề xuất xử lý khoản lỗ gần 45.000 tỷ đồng của EVN
Tại hồ sơ thẩm định dự án sửa đổi Luật Điện lực gửi Bộ Tư pháp, Bộ Công thương đề xuất nguyên tắc xác định giá bán lẻ điện phải phản ánh đầy đủ và được điều chỉnh kịp thời theo biến động thực tế của các yếu tố đầu vào.
Khoản lỗ lũy kế của Công ty mẹ EVN đến cuối năm 2024 vẫn còn khoảng 44.792 tỷ đồng. (Ảnh: Hồng Hạnh).
Theo cơ quan này, giá điện cần bảo đảm bù đắp đầy đủ các chi phí hợp lý, hợp lệ, đồng thời có mức lợi nhuận phù hợp để doanh nghiệp điện lực bảo toàn và phát triển vốn kinh doanh.
Việc xác định giá cũng phải phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội từng thời kỳ và cấp độ phát triển của thị trường điện cạnh tranh.
Đáng chú ý, Bộ Công thương đề xuất trường hợp các chi phí hợp lý, hợp lệ phục vụ sản xuất, cung ứng điện chưa được tính hết trong các kỳ điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân trước đó thì phần chi phí còn lại sẽ được phân bổ vào các lần tính toán, điều chỉnh giá tiếp theo.
Dự thảo luật cũng bổ sung điều khoản chuyển tiếp đối với các khoản chi phí phát sinh trước thời điểm luật mới có hiệu lực.
Theo đó, những chi phí trực tiếp cho hoạt động sản xuất, cung ứng điện chưa được bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân sẽ tiếp tục được phân bổ vào phương án giá điện ở các kỳ điều chỉnh sau khi Luật Điện lực sửa đổi được ban hành.
Trước đó, Bộ Công thương từng đề xuất nội dung tương tự khi sửa đổi Nghị định 72 về cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân. Tuy nhiên, thời điểm đó chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý và thực tiễn để đưa các khoản chi phí này vào giá điện.
EVN lỗ lớn do giá điện chưa phản ánh đủ chi phí
Tham gia góp ý đối với dự thảo, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên đề nghị Bộ Công thương bổ sung và làm rõ các căn cứ về chính trị, pháp lý cũng như thực tiễn đối với đề xuất cho phép phân bổ các khoản chi phí chưa được tính hết vào giá điện.
Phản hồi vấn đề này, Bộ Công thương cho biết, trong giai đoạn vừa qua, một số chi phí phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất và cung ứng điện chưa được hạch toán đầy đủ vào giá bán lẻ điện bình quân.
Đây là một trong những nguyên nhân khiến hoạt động kinh doanh của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) thua lỗ trong các năm 2022 - 2023.
Theo Bộ Công thương, năm 2022, nhằm hỗ trợ phục hồi kinh tế và giảm tác động của đại dịch Covid-19 tới đời sống người dân, giá điện được giữ ổn định dù chi phí đầu vào tăng mạnh, đặc biệt là giá than nhập khẩu và giá khí do ảnh hưởng từ xung đột Nga - Ukraine.
Đến năm 2023, giá điện đã được điều chỉnh tăng nhưng mức tăng vẫn được kiểm soát ở ngưỡng phù hợp để góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội. Điều này khiến doanh thu từ giá điện chưa thể bù đắp toàn bộ chi phí thực tế phát sinh.
Số liệu từ EVN cho thấy tổng lỗ lũy kế của tập đoàn trong hai năm 2022 và 2023 ở mức hơn 50.000 tỷ đồng. Dù kết quả kinh doanh năm 2024 đã cải thiện, giúp giảm phần nào áp lực tài chính, khoản lỗ lũy kế của Công ty mẹ EVN đến cuối năm vẫn còn khoảng 44.792 tỷ đồng.
Từ thực tế này, Bộ Công thương cho biết, dự thảo Luật Điện lực sửa đổi đã bổ sung quy định cho phép các khoản chi phí hợp lý, hợp lệ nhưng chưa được bù đắp đầy đủ trong các kỳ điều chỉnh trước sẽ được tiếp tục phân bổ vào các lần điều chỉnh giá điện sau đó.
Theo cơ quan quản lý, cơ chế này nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp điện lực thu hồi đầy đủ chi phí sản xuất, kinh doanh hợp pháp, đồng thời tăng tính minh bạch và hoàn thiện hành lang pháp lý trong việc xác định giá điện.
Bộ Công thương cũng nhấn mạnh, đối với những chi phí phát sinh do yếu tố khách quan ngoài khả năng kiểm soát của doanh nghiệp, cơ quan điều hành sẽ xem xét phương án phân bổ phù hợp theo từng giai đoạn, có thể toàn bộ hoặc từng phần tùy điều kiện thực tế.
Việc điều chỉnh giá điện trong thời gian tới, theo Bộ Công thương, vẫn sẽ được cân nhắc trên cơ sở hài hòa giữa yêu cầu thị trường và mục tiêu ổn định kinh tế - xã hội, hạn chế tác động lớn tới người dân và doanh nghiệp.
Cơ quan này khẳng định việc điều hành giá điện luôn được thực hiện theo lộ trình, tránh gây biến động đột ngột để bảo đảm ổn định xã hội và môi trường kinh tế vĩ mô. Trong những thời điểm thủy văn thuận lợi, áp lực từ việc phân bổ các khoản chi phí tồn đọng cũng có thể giảm bớt, qua đó hạn chế nhu cầu tăng mạnh giá điện.
Hồng Hạnh