Ngành Công Thương đóng góp tích cực với vai trò trụ cột chiến lược
Báo cáo của Bộ Công Thương tại buổi họp báo cho thấy, năm 2025, kinh tế nước ta đã vững vàng, vượt sóng gió, đạt được những thành quả rất quan trọng, toàn diện, nhiều điểm sáng nổi bật. Trong những thành tựu chung của cả nước, Ngành Công Thương đã có những đóng góp tích cực với vai trò là trụ cột chiến lược - một trong những động lực chính thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đất nước theo hướng tự chủ, kết nối, hiện đại hóa, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, hiệu quả. Nổi bật là:
Tạo đột phá trong công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, chính sách: (i) Chủ trì, tham mưu Chính phủ, trình Quốc hội thông qua nhiều luật quan trọng (như: Luật Hóa chất, Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, Luật Thương mại điện tử);(ii) Tham mưu, trình Chính phủ ban hành nhiều chính sách mới, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh (NQ số 328/NQ-CP của Chính phủ về Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến 2030, tầm nhìn 2045); (iii) Tham mưu Chính phủ trình Quốc hội ban hành một số Nghị quyết về năng lượng (NQ số 189/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận; NQ về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030….).
Bộ Công Thương tổ chức họp báo thường kỳ và gặp mặt báo chí nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026
Sản xuất công nghiệp phục hồi mạnh mẽ, tăng trưởng ngoạn mục với chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) đạt 9,2% (năm 2024 tăng 8,2%), đây là mức tăng cao nhất kể từ khi xảy ra đại dịch Covid-19; trong đó ngành chế biến chế tạo ước tăng 10,5% (năm 2024 tăng 9,5%), tạo động lực lớn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vĩ mô; một số ngành công nghiệp mũi nhọn đã hội nhập thành công, khẳng định vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Lĩnh vực năng lượng phát triển mạnh mẽ, vươn lên đứng đầu khu vực Đông Nam Á về quy mô hệ thống điện; an ninh năng lượng quốc gia được bảo đảm, cơ bản đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội và đời sống nhân dân. Nhiều dự án hạ tầng năng lượng lớn trong lĩnh vực điện lực, dầu khí và các lĩnh vực khác được hoàn thành.
Thị trường trong nước tăng trưởng vững chắc với mức tăng 9,2%, là “bệ đỡ” giúp nền kinh tế đứng vững và phục hồi nhanh trước các cú sốc bên ngoài; cung cầu hàng hóa cơ bản ổn định. Thương mại điện tử tiếp tục phát triển mạnh, lần đầu tiên vượt mốc 31 tỷ USD, tăng 25,5%, giữ vững vị trí trong Top 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử nhanh nhất thế giới và top 3 ASEAN, tạo động lực phát triển kinh tế số và dẫn dắt chuyển đổi số trong doanh nghiệp.
Hoạt động xuất nhập khẩu bứt phá mạnh mẽ, tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế, trở thành trụ cột quan trọng cho tăng trưởng kinh tế, nâng cao sức chống chịu trước biến động của kinh tế toàn cầu và lập kỷ lục mới về tổng kim ngạch (đạt hơn 930 tỷ USD). Trong đó, xuất khẩu tăng 17%; cán cân thương mại xuất siêu hơn 20 tỷ USD (là năm thứ 10 liên tiếp xuất siêu), góp phần nâng cao dự trữ ngoại hối, ổn định tỷ giá và các chỉ số kinh tế vĩ mô.
Công tác hội nhập kinh tế quốc tế được triển khai đồng bộ và hiệu quả, khai thác các thị trường xuất khẩu ưu đãi thông qua 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA), thúc đẩy đàm phán các Hiệp định mới với các đối tác tiềm năng, nhằm đẩy mạnh xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy quá trình tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng hiện đại.
Công tác phòng vệ thương mại đạt kết quả tích cực, vững chắc, xử lý hiệu quả hàng trăm vụ việc điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp, chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại do nước ngoài tiến hành, bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường xuất khẩu; đồng thời khởi xướng điều tra, áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại hỗ trợ doanh nghiệp trong nước trước áp lực cạnh tranh từ bên ngoài; Công tác quản lý cạnh tranh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tiếp tục được củng cố.
Công tác xúc tiến thương mại đổi mới mạnh mẽ, nâng tầm thương hiệu quốc gia, chuỗi hoạt động xúc tiến thương mại quy mô lớn nhất từ trước đến nay được tổ chức (tiêu biểu là Hội chợ Mùa Thu 2025 và tới đây là Hội chợ Mùa Xuân) mở hướng đa dạng hóa thị trường, nâng tầm thương hiệu và sức mạnh mềm quốc gia.
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân - Người phát ngôn của Bộ Công Thương chủ trì buổi họp báo
Quyết liệt thực hiện phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả bộ máy quản lý mới gắn với chủ động, đi đầu đưa cán bộ về cơ sở, hỗ trợ mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (cắt giảm tổng số 223/421 thủ tục hành chính (đạt tỉ lệ 52,97%); đã chủ động, quyết liệt sắp xếp bộ máy, đề xuất tinh giản 25% số đơn vị đầu mối trực thuộc; chuyển giao cho địa phương 208/401 nhiệm vụ, chiếm tỷ lệ 52%).
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu nêu trên, ngành Công Thương vẫn còn một số khó khăn, tồn tại cần khắc phục cả trong lĩnh vực công nghiệp, năng lượng và thương mại, xuất nhập khẩu. Những vấn đề tồn tại này xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan từ tình hình thế giới và yếu tố trong nước.
5 giải pháp của Ngành Công Thương góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số
Năm 2026, hòa chung khí thế cùng cả nước thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng XIV và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030, ngành Công Thương xác định quyết tâm cao độ để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ nặng nề với các chỉ tiêu tăng trưởng công nghiệp, thương mại ở mức rất cao, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số của cả nước, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn mới. Ngành Công Thương sẽ tập trung triển khai 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu sau:
Một là,tiếp tục quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các chủ trương của Đảng (đặc biệt là Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng), Nghị quyết của Quốc hội và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Khẩn trương thực hiện đồng bộ, quyết liệt ngay từ ngày đầu, tháng đầu năm 2026 các nhiệm vụ được giao theo Nghị quyết 01/NQ-CP của Chính phủ.
Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Hoàng Minh Chiến thông tin về Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 sắp diễn ra
Hai là,tập trung triển khai công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách. Tập trung triển khai các luật, nghị quyết mới được ban hành (như Luật Hóa chất, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sửa đổi, Luật Thương mại điện tử, Nghị quyết về phát triển năng lượng giai đoạn 2026-2030...); Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ xây dựng, trình thông qua các đề án luật quan trọng khác (như Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, Luật Phát triển công nghiệp trọng điểm, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Điện lực, Luật Bảo vệ quyền lợi người dùng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh; Sửa đổi Luật Cạnh tranh, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; Luật Dầu khí…). Đồng thời, tích cực rà soát, tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh trong các lĩnh vực công nghiệp, năng lượng, thương mại.
Ba là, cơ cấu lại công nghiệp, thương mại gắn với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo: Ưu tiên làm chủ các ngành công nghiệp mới nổi, xây dựng một số doanh nghiệp lớn trong nước có khả năng dẫn dắt các lĩnh vực trọng yếu, có lợi thế cạnh tranh, làm hạt nhân thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Phát triển đồng bộ, hiện đại hạ tầng năng lượng, công nghiệp, thương mại và các trung tâm logistics theo hướng xanh, thông minh. Đồng thời, phát triển chuỗi cung ứng, nâng cao năng lực tự chủ, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam kết nối và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của doanh nghiệp FDI và chuỗi giá trị toàn cầu.
Bốn là, hội nhập quốc tế sâu rộng, hiệu quả: Chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế; đón dòng dịch chuyển đầu tư vào các ngành trọng điểm. Nâng cao hiệu quả hệ thống cảnh báo sớm và năng lực sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại để bảo vệ sản xuất trong nước. Hỗ trợ các địa phương, các doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các FTA; đẩy nhanh đàm phán nâng cấp các FTA hiện có và ký kết FTA mới với đối tác tiềm năng, mở rộng không gian phát triển. Đổi mới, nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, đa dạng hóa nguồn cung và thị trường xuất khẩu, phát triển mạnh thương mại điện tử và kinh tế số.
Năm là, đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại, tạo đột phá trong phát triển. Đồng thời, kiên quyết, kiên trì cải cách hành chính, cải cách công vụ; mở rộng cung cấp dịch vụ công trực tuyến, cơ chế một cửa liên thông, để tiết kiệm thời gian và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Các đại biểu tham dự họp báo
Bộ Công Thương nhận định, từ thực tế những năm qua, một trong những bài học kinh nghiệm để đạt được những kết quả quan trọng nêu trên là sự quan tâm sâu sắc, chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo Bộ đối với công tác truyền thông chính sách, yêu cầu các đơn vị chức năng kịp thời cung cấp thông tin cho các cơ quan báo chí.
Theo đó, để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển công nghiệp, thương mại năm 2026 và những năm tiếp theo, nhất là với những nội dung mới, phức tạp, tác động sâu rộng tới hoạt động của các doanh nghiệp và đời sống người dân trong lĩnh vực điện, xăng dầu, kiểm tra, kiểm soát thị trường,… Bộ Công Thương cho biết, mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ, phối hợp của các cơ quan báo chí, trực tiếp là các Đồng chí Lãnh đạo các cơ quan báo chí, nhằm triển khai hiệu quả công tác truyền thông chính sách, tạo đồng thuận xã hội với các định hướng chính sách lớn, cũng như phản ánh các ý kiến phản biện chính sách xác đáng để ngành Công Thương nghiên cứu, hoàn thiện thể chế và công tác tổ chức thực thi chính sách.
Tạp chí Công Thương sẽ tiếp tục thông tin về họp báo...
Huyền My - Tiến Thành