Bộ Công thương cho biết: Hoạt động ngoại thương trong 3 tháng đầu năm ghi nhận sự khởi sắc rực rỡ với tổng kim ngạch ước đạt 249,5 tỷ USD, tăng 23,2% so với cùng kỳ. Xuất khẩu đạt 122,9 tỷ USD (tăng 19,1%). Nhóm hàng công nghiệp chế biến vẫn là trụ cột khi chiếm 87,8 tỷ USD. Các thị trường trọng điểm đều tăng trưởng ấn tượng: Hồng Kông, Trung Quốc và Hoa Kỳ.
Nhập khẩu đạt gần 126,6 tỷ USD (tăng 27%), tập trung vào máy móc và nguyên liệu, cho thấy kỳ vọng mở rộng sản xuất của doanh nghiệp trong các quý tới.
Thị trường nội địa và năng lượng sức mua trong nước duy trì đà ổn định, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng khoảng 10,9%. Nhờ nguồn cung dồi dào và giá cả kiểm soát tốt, cân đối cung - cầu được giữ vững. An ninh năng lượng được đảm bảo với sản lượng điện toàn hệ thống đạt 63,6 tỷ kWh (tăng 6,1%).
Công tác xúc tiến thương mại và kinh tế số được đẩy mạnh. Đáng chú ý, các sàn thương mại điện tử đã gỡ bỏ gần 3.000 sản phẩm vi phạm trong quý I, góp phần làm lành mạnh hóa môi trường kinh doanh. Bên cạnh đó, các nỗ lực về phòng vệ thương mại và hoàn thiện thể chế tiếp tục tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành công thương.
Quý I mở ra với nhiều áp lực từ bên ngoài khi kinh tế toàn cầu tăng trưởng chậm, chỉ quanh mức 2,8 – 3,0%.
Bên cạnh những kết quả tích cực, Bộ Công thương cũng thẳng thắn nhìn nhận nhiều thách thức. Áp lực an ninh năng lượng gia tăng khi phụ tải đỉnh có xu hướng đến sớm. Việc điều tiết giữa các nguồn điện trong bối cảnh điện nền còn khó khăn đặt ra yêu cầu cao hơn trong vận hành hệ thống.
Tăng trưởng giữa các ngành chưa đồng đều; một số lĩnh vực như phân bón, khai thác than còn suy giảm do thiếu nguyên liệu đầu vào, biến động giá và hạn chế về công nghệ, đầu tư.
Đáng chú ý, tiến độ triển khai một số dự án nguồn và lưới điện còn chậm do vướng mắc giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư và điều chỉnh quy hoạch, ảnh hưởng đến khả năng bổ sung nguồn cung trong trung và dài hạn.
Ngoài ra, những biến động khó lường của kinh tế thế giới tiếp tục tạo áp lực lên chi phí sản xuất và hoạt động xuất nhập khẩu.
Để tạo đà cho các tháng tiếp theo, Bộ Công thương đã đề ra nhiều giải pháp trọng tâm. Trong lĩnh vực năng lượng, ngành tập trung điều hành hệ thống điện linh hoạt, bảo đảm cung ứng đủ điện cho sản xuất và sinh hoạt. Đồng thời, triển khai lộ trình xây dựng hệ thống dự trữ năng lượng quốc gia, nâng cao khả năng ứng phó với biến động. Mục tiêu đến năm 2030 giảm tỷ lệ nhập khẩu ròng năng lượng xuống còn khoảng 30% được xác định là định hướng dài hạn.
Về công nghiệp, trọng tâm là cơ cấu lại chuỗi sản xuất và chuỗi cung ứng, nâng cao năng lực tự chủ. Ngành phấn đấu nâng tỷ lệ nội địa hóa lên 40 – 45% ở các lĩnh vực trọng điểm như dệt may, da giày, hóa chất; đồng thời thúc đẩy đổi mới công nghệ, phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược nhằm gia tăng giá trị.
Ở lĩnh vực xuất nhập khẩu, việc đa dạng hóa thị trường tiếp tục được đẩy mạnh, hướng tới các khu vực tiềm năng như Trung Đông, Mỹ Latinh. Cùng với đó là phát triển xuất khẩu xanh, đáp ứng các tiêu chuẩn mới của thị trường quốc tế như cơ chế điều chỉnh biên giới carbon, đồng thời tăng cường các biện pháp phòng vệ thương mại.
Đối với thị trường trong nước, ngành tiếp tục triển khai các chương trình kích cầu tiêu dùng, kiểm soát hàng giả, hàng kém chất lượng, đặc biệt trên môi trường thương mại điện tử…
Kim Oanh