Theo Quyết định số 1126/QĐ-BCT do Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long ký ngày 14/5/2026, mục tiêu đặt ra là tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm 2026. Riêng các tháng cao điểm nắng nóng từ tháng 4 đến tháng 7, mức tiết kiệm điện phấn đấu đạt tối thiểu 10%.
Bộ Công Thương cũng yêu cầu triển khai đồng bộ các chương trình quản lý nhu cầu điện, điều chỉnh và dịch chuyển phụ tải (DSM/DR), hướng tới mục tiêu tiết giảm ít nhất 3.000 MW công suất phụ tải vào giờ cao điểm khi hệ thống điện có nguy cơ mất cân đối cung - cầu.
Một trong những nội dung trọng tâm của kế hoạch là thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu thụ tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình. Bộ khuyến khích kết hợp lắp đặt hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm giảm áp lực phụ tải vào giờ cao điểm và tăng tính chủ động về nguồn điện tại chỗ.
Theo kế hoạch, mỗi năm phấn đấu có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt điện mặt trời mái nhà; hoặc tổng công suất phát triển đạt 20% công suất điện mặt trời mái nhà trong kế hoạch phát triển giai đoạn 2026 - 2030 của các địa phương.
Bộ Công Thương đồng thời yêu cầu huy động tối đa nguồn điện tại chỗ và nguồn điện dự phòng của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trong trường hợp hệ thống điện có nguy cơ thiếu hụt công suất. EVN được giao nhiệm vụ giảm tổn thất điện năng toàn hệ thống xuống dưới 6%.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, các cơ quan, đơn vị phải khẩn trương xây dựng kế hoạch hành động về sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả trong năm 2026, xác định rõ chỉ tiêu, lộ trình và trách nhiệm thực hiện; đồng thời gắn kết quả tiết kiệm điện với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu.
Trong khu vực công sở, Bộ yêu cầu rà soát, thay thế các thiết bị tiêu thụ điện hiệu suất thấp, ưu tiên sử dụng thiết bị hiệu suất cao và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý tiêu thụ điện. Nội dung tiết kiệm điện cũng sẽ được đưa vào tiêu chí thi đua, khen thưởng hằng năm.
Đối với hệ thống chiếu sáng công cộng và quảng cáo ngoài trời, kế hoạch đặt mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 30% điện năng tiêu thụ. Các địa phương được yêu cầu điều chỉnh thời gian vận hành hệ thống chiếu sáng, giảm công suất hoặc tắt bớt tại khu vực ít nhu cầu và sau 23 giờ, đồng thời các cơ sở kinh doanh dịch vụ phải giảm ít nhất 50% công suất chiếu sáng quảng cáo ngoài trời trong giờ cao điểm theo yêu cầu của ngành điện.
Các hộ gia đình được khuyến khích lắp đặt điện mặt trời mái nhà kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng, sử dụng bình nước nóng năng lượng mặt trời và các giải pháp năng lượng tái tạo phù hợp nhằm giảm chi phí điện sinh hoạt.
Đối với doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt là các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, Bộ Công Thương yêu cầu chủ động xây dựng phương án sử dụng điện tiết kiệm, tham gia các chương trình điều chỉnh phụ tải và bố trí kế hoạch sản xuất hợp lý để hạn chế sử dụng điện giờ cao điểm.
Các cơ sở có mức tiêu thụ điện từ 500.000 kWh/năm trở lên phải tiết kiệm ít nhất 3% điện năng tiêu thụ trên một đơn vị sản phẩm hoặc tối thiểu 3% tổng điện năng sử dụng trong năm.
Theo kế hoạch, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các cơ chế và chính sách thúc đẩy sử dụng điện tiết kiệm, phát triển điện mặt trời mái nhà và hỗ trợ hệ thống lưu trữ điện. Bộ cũng phối hợp với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước cùng các cơ quan liên quan xây dựng cơ chế tín dụng xanh, hỗ trợ tài chính cho người dân và doanh nghiệp đầu tư điện mặt trời mái nhà và BESS.
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng được giao nghiên cứu ban hành các tiêu chuẩn công trình “sẵn sàng cho điện mặt trời”, trong khi Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ rà soát, nâng chuẩn hiệu suất năng lượng tối thiểu đối với các thiết bị điện và nghiên cứu lộ trình loại bỏ bóng đèn sợi đốt công suất từ 20W trở lên.
EVN cũng được giao nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các chương trình, dự án tiết kiệm điện; đồng thời tăng cường hỗ trợ, hướng dẫn người dân và doanh nghiệp lắp đặt điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ điện.
Nguyễn Tùng